II SA/Gd 3766/01

WyrokWSA w Gdańsku2004-11-25

Skład orzekający: Sędzia NSA Zdzisław Kostka, Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch, Sędzia WSA Janina Guść

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o pozbawienie uprawnień wdowy po kombatancie, jest zobowiązany do rozważenia twierdzeń skarżącej o udziale jej męża w oddziałach partyzanckich, nawet jeśli pierwotnie pozbawienie uprawnień nastąpiło z powodu pełnienia służby w Milicji Obywatelskiej?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o pozbawienie uprawnień wdowy po kombatancie, jest zobowiązany do rozważenia twierdzeń skarżącej o udziale jej męża w oddziałach partyzanckich, które mogłyby uzasadniać przyznanie uprawnień. Zaniechanie takiego działania stanowi uchybienie przepisom postępowania, w szczególności art. 7 k.p.a., i może mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd podziela tezę uchwały NSA z dnia 4 marca 2002 r., OPS 13/01, zgodnie z którą zarzut osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień, wskazujący na zachowanie uprawnień z innych tytułów, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym.
Stan faktyczny
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił skarżącą J. Ł. uprawnień wdowy po kombatancie, uznając, że jej mąż nie spełniał warunków kombatanckich z uwagi na pełnienie służby w Milicji Obywatelskiej. Skarżąca podniosła, że jej mąż brał udział w Ruchu Oporu i partyzantce, w tym w Batalionach Chłopskich, co mogłoby uzasadniać jej uprawnienia. Organ utrzymał swoją decyzję w mocy, uznając, że pisma skarżącej nie wniosły nic nowego. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, uchylając obie decyzje organu.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 8 maja 2001 r. Zasądzono od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej J. Ł. 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch Sędzia WSA Janina Guść Protokolant Barbara Kroczak po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. Ł. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 28 września 2001 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień wdowy po kombatancie 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 8 maja 2001 r., nr [...], 2/ zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej J. Ł. 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 8 maja 2001 r. [...], powołując się na art. 20 ust. 3 w zw. z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (wówczas Dz.U. nr 142 z 1997 r., poz. 950 ze zm., obecnie Dz.U. nr 42 z 2002 r., poz. 371), zwanej dalej ustawą o kombatantach, pozbawił skarżącą J. Ł. uprawnień wdowy po kombatancie Z. Ł. ustalając, iż jej zmarły mąż nie spełniał warunków wymaganych do uznania za kombatanta, gdyż pełnił służbę w organach Milicji Obywatelskiej. Skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podniosła m.in., że jej mąż w czasie okupacji "brał udział w Ruchu Oporu i w partyzantce" i przedstawiła swoje działania, które przedsięwzięła w celu udowodnienia tego faktu. W związku z tym wniosła o przedłużenie terminu załatwienia sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 28 września 2001 r. nr [...] utrzymał swoje poprzednie rozstrzygnięcie w mocy. Uzasadniając decyzję podzielił poprzednie ustalenia i wnioski, stwierdzając ponadto, że pismo skarżącej "nie wniosło nic nowego do sprawy" oraz, że skarżąca nie nadesłała żadnych nowych dokumentów. W skardze skarżąca powtórzyła twierdzenie o udziale jej męża w Ruchu Oporu i wojnie partyzanckiej podając więcej szczegółów, w tym m.in., że jej mąż był członkiem Batalionów Chłopskich. Ponadto załączyła do skargi kopie wydanych wspomnień żołnierza Batalionów Chłopskich, w których był wspomniany też jej mąż. W odpowiedzi na skargę, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniesiono o jej oddalenie. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Skarżąca w postępowaniu administracyjnym twierdziła, iż jej mąż pełnił służbę w oddziałach partyzanckich. Okoliczności te mogłyby uzasadnić przyznanie jej uprawnień wdowy po kombatancie na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 20 ust. 3 ustawy o kombatantach. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wskazane twierdzenia winien był rozważyć w postępowaniu o pozbawienie skarżącej uprawnień wdowy po kombatancie. W uchwale z dnia 4 marca 2002 r., OPS 13/01, opublikowanej w ONSA nr 4 z 2002 r., poz. 132, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że wniosek (zarzut) osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę tezę wskazanej uchwały podziela i nadto stwierdza, że wobec charakteru uprawnień wdowy po kombatancie, które są pochodne od uprawnień kombatanckich, pogląd ten ma zastosowanie także w niniejszej sprawie, która dotyczy uprawnień wdowy po kombatancie. Zatem Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych był zobowiązany do rozważenia twierdzeń skarżącej, iż podczas okupacji jej mąż służył w oddziałach partyzanckich i podjęcia wszystkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zaniechanie tego należy ocenić jako uchybienie przepisom postępowania, w szczególności art. 7 k.p.a., mogące mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż jak wynika z fragmentu książki dołączonej do skargi, twierdzenia skarżącej mogą okazać się zgodne z prawdą. Mając powyższe na uwadze Sąd, uwzględniając skargę, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił obie zaskarżone decyzje Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Ponownie rozpoznając skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych rozważy twierdzenia skarżącej, według których jej mąż pełnił służbę w Batalionach Chłopskich, uwzględniając przedłożoną przez skarżącą publikację i ewentualnie inne dowody. Wobec uwzględnienia skargi, na mocy art. 200 powołanej ustawy, orzeczono o zwrocie kosztów postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło