II SA/Gd 377/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 14 listopada 2012 r. sprawy ze skargi B. W. i M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta z dnia 14 lutego 2012r. nr [...]; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz skarżących B. W. i M. W. kwotę 200zł ( dwieście zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta decyzją z dnia 14 lutego 2012r. Nr [...] zatwierdził podział nieruchomości działki nr [...] km [...] obręb [...] w G. stanowiącej własność M. W. i B. W., na działki nr [...] o powierzchni 119m² jako teren przeznaczony pod drogę publiczną, w której zostanie umieszczona sieć wodociągowa i kanalizacyjna i na działkę [...] o powierzchni 1726m². W podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ powołał art. 93 ust. 1, art. 96 ust.1, art. 97 ust. 3 pkt 1, w związku z art. 6 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t j. Dz. U. z 2010r., nr 102, poz. 651 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu organ podał, że postępowanie w sprawie podziału wskazanej nieruchomości prowadzone jest z urzędu, a dla obszaru obejmującego przedmiotowy teren obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części dzielnicy Ch. – W. w G., rejon ulic S. i W., uchwalonego Uchwałą Nr [...] Rady Miasta z dnia 22 czerwca 2005r. (Dz. Urz. Woj. [...]). Celem podziału jest wydzielenie z nieruchomości skarżących fragmentu pasa drogowego (oznaczonego w planie symbolem [...]), w którym zostanie umieszczona sieć wodociągowa i kanalizacyjna w związku z realizacją celu publicznego pod nazwą "Rozbudowa kanalizacji zbiorczej i zaopatrzenia w wodę w aglomeracji G., w zakresie obejmującym sieć kanalizacji sanitarnej grawitacyjnej i tłocznej wraz z przepompowniami ścieków oraz sieć wodociągową w dzielnicy W. Organ wskazał, że w sprawie ma zastosowanie art. 93 ust. 1 ustawy, który stanowi, że podziału nieruchomości można dokonać jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Zgodność ta dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. W oparciu o ustalenia obowiązującego planu w liniach rozgraniczających dróg wyznaczonych na rysunku planu, został opracowany projekt sieci kanalizacyjnej dla całej dzielnicy. Zadaniem sieci zaprojektowanej w drodze [...] jest odprowadzanie ścieków z większego jeszcze niezagospodarowanego obszaru przeznaczonego pod zabudowę mieszkaniową (obszar oznaczony symbolem [...]MN). Natomiast powstała w wyniku podziału działka nr [...] położona w strefie planu miejscowego oznaczonego symbolem [...]MN1 pozostaje w obszarze zabudowy jednorodzinnej wolnostojącej. Wskazano, że postanowieniem z dnia 27 marca 2009r. Prezydent miasta pozytywnie zaopiniował proponowany podział nieruchomości jako zgodny z ustaleniami ww. planu miejscowego. Powyższe postanowienie zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne dotyczące proponowanego podziału, a jego strony nie wniosły od niego zażalenia. Stanowi ono integralną część niniejszej decyzji. Dokumentacja spełnia wymogi formalne i uwzględnia wskazania zawarte w postanowieniu opiniującym. Na powyższe postanowienie B. i M. W. wnieśli odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając: - rażące naruszenie przepisów postępowania, poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu - naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 75 § 1 i 77 § 1 kpa, poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący i wszechstronny, - naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 62 kpa poprzez błędne przyjęcie, że współuczestnictwo formalne w sprawie B. W. i M. W. upoważnia organ administracji do wydania jednej decyzji w sprawie, - obrazę prawa materialnego, poprzez błędne zastosowanie art. 97 ust. 3 pkt 1i błędne przyjęcie, że w sprawie zachodzą przesłanki do wszczęcia postępowania z urzędu. W uzasadnieniu odwołania wskazano, że błędnie przeprowadzone postępowanie dowodowe doprowadziło do sytuacji, gdy organ ustalając stan faktyczny pominął okoliczność, że wskazana droga, jak i kanalizacja oraz wodociąg już istnieją i są posadowione poza obszarem działki odwołujących. Podniesiono, że nie doszłoby do wydania decyzji z nieprawidłowo ustalonym stanem faktycznym, gdyby stronie zapewniono czynny udział w postępowaniu, do tego jednak nie doszło. Wskazano, że po wydaniu w sprawie wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, uchylającym poprzednio wydaną w sprawie decyzję, strona nie była informowana o jakichkolwiek poczynaniach postępowania administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z dnia 7 maja 2012r. Nr 1223/12 podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz na podstawie art. 93 ust. 1oraz art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651, ze zm.) utrzymało w mocy opisaną decyzję Prezydenta Miasta. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że zawiadomieniem z dnia 29 stycznia 2009r. wszczęto z urzędu, w ramach realizacji celu publicznego pod nazwą "Rozbudowa kanalizacji zbiorczej i zaopatrzenia w wodę w aglomeracji G., w zakresie obejmującym siec kanalizacji sanitarnej grawitacyjnej i tłocznej wraz z przepompowniami ścieków oraz sieć wodociągową w dzielnicy W.", postępowanie administracyjne w sprawie o podział nieruchomości położonej w G. przy ul. L. [...] oznaczonej jako działka nr [...].AM[...], obręb W., stanowiącej własność M. i B. W. Postępowanie wszczęto w celu wydzielenia z wyżej wymienionej nieruchomości pasa drogowego, w którym zostanie umieszczona sieć wodociągowa i kanalizacyjna. Postanowieniem z dnia 27 marca 2009r. Prezydent Miasta pozytywnie zaopiniował proponowany podział nieruchomości-działki nr [...], jako zgodny z ustaleniami planu. Zaskarżoną decyzją Prezydent miasta zatwierdził podział ww. nieruchomości. W uzasadnieniu Kolegium podało, że zgodnie z art. 93 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. W myśl art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny dla realizacji celów publicznych. Działka nr [...] km. [...] w G., której podział w niniejszym postępowaniu został zatwierdzony, objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przyjętym uchwałą Rady Miasta Nr [...] z dnia 22 czerwca 2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części dzielnicy Ch.-W. w G., rejon ulic S. i W. (Dz. Urz. Woj. [...]). Projekt sieci kanalizacyjnej został opracowany dla całej dzielnicy W. w oparciu o ustalenia obowiązującego planu miejscowego. Dodatkowo z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że zadaniem zaprojektowanej sieci w drodze [...] jest odprowadzanie ścieków z większego jeszcze niezagospodarowanego obszaru przewidzianego pod zabudowę mieszkaniową (oznaczonego w planie symbolem [...]MN1). W ocenie Kolegium projektowany podział przedmiotowej nieruchomości jest niezbędny dla realizacji celu publicznego, którym jest budowa sieci kanalizacyjnej. Cel publiczny wskazany został w planie miejscowym, a projektowany podział nieruchomości jest z nim całkowicie zgodny. Okoliczności te uzasadniały wszczęcie z urzędu i przeprowadzenie przez Prezydenta Miasta procedury zmierzającej do podziału nieruchomości, zgodnie z art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy. Za bezzasadny organ II instancji uznał również zarzut rażącego naruszenia przepisów postępowania poprzez uniemożliwienie stronom czynnego udziału w postępowaniu. W aktach sprawy znajduje się zawiadomienie z dnia 29 stycznia 2009r. o wszczęciu postępowania administracyjnego wraz z informacją o możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Pismem z dnia 13 lutego 2009r. skarżący zgłosili swoje uwagi i zastrzeżenia, zatem brali czynny udział w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie podziału, a o wszelkich rozstrzygnięciach byli przez organ powiadamiani. W ocenie Kolegium całkowicie niezasadny jest też (przytoczony wyżej) zarzut naruszenia art. 62 kpa. Przedmiotem postępowania jest podział nieruchomości będącej współwłasnością dwóch osób fizycznych. Wbrew twierdzeniom skarżących, nie zachodzi współuczestnictwo, o którym mowa w art. 62 kpa polegające na tym, że organ administracji może, jeśli uzna to za zasadne, połączyć prowadzone postępowania, gdzie prawa i obowiązki wynikają z tego samego stanu faktycznego lub podstawy prawnej. W powołanym przepisie chodzi o sytuację, kiedy występuje kilka stron oraz prowadzonych jest kilka postępowań administracyjnych, które z uwagi na wskazane okoliczności mogą zostać połączone celem wspólnego rozpoznania. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi, gdyż toczy się jedno postępowanie administracyjne, którego przedmiotem jest podział nieruchomości, w którym występują w charakterze stron dwie osoby fizyczne. Art. 62 kpa nie miał zatem zastosowania w rozpatrywanej sprawie i w konsekwencji nie mógł zostać naruszony. B. i M. W. wnieśli skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Z treści skargi wynika, że domagają się uchylenia decyzji organu II instancji, jak i decyzji Prezydenta Miasta, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia oraz naruszenie art. 10 kpa i art. 106 kpa poprzez niezapewnienie czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym na skutek nie zawiadomienia stron o zebranym materiale dowodowym, i uniemożliwienie tym samym złożenie wniosków dowodowych, nie rozpoznanie sprawy co do istoty i nie ustosunkowanie się do zarzutu naruszenia art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy oraz naruszenie tego przepisu polegające na przyjęciu, że dopuszczalne było wszczęcie postępowania podziałowego, co doprowadziło do błędnego ustalenia, że dokonany podział odpowiada prawu W uzasadnieniu podkreślono, że obecnie nie istnieje cel publiczny do zrealizowania, gdyż nie jest nim wskazywana kanalizacja, skoro została ona już wybudowana na sąsiedniej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Oceniając zaskarżoną decyzję pod kątem jej legalności, stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd uznał, że narusza ona prawo. Przy rozpoznaniu skargi Sąd miał również na względzie treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), według którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zważył, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 listopada 2008r. sygn. akt II SA/Gd 282/08 w sprawie ze skargi B. W. i M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 lutego 2008r. w przedmiocie opinii w sprawie projektu podziału nieruchomości –działki nr [...], obręb W. w G. - uchylił zaskarżone postanowienie oraz Postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 3 listopada 2007r. Podstawą uchylenia postanowień było istotne naruszenie zasad postępowania oraz pozostające w związku z tym naruszenie prawa materialnego art. 93 ust. 1 ustawy. Sąd wskazał, że zostały naruszony przepis art. 61 § 4 kpa wobec braku zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania. Podkreślono, że prowadzenie postępowania z urzędu, m.in. na podstawie art. 97 ust. 3 ustawy, nie obejmuje prowadzenia tego postępowania bez udziału strony na którymkolwiek jego etapie. Podkreślono, że przedmiot postępowania powinien być podany do wiadomości stron, w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 61 § 1 i 3 kpa, gdyż określa ono granice postępowania, które nie mogą być zmienione bez poinformowania strony. Nadto Sąd zawarł szereg wskazań co do dalszego postępowania w szczególności dotyczących określenia przedmiotu postępowania w sprawie opinii o podziale nieruchomości dokonywanym z urzędu. Przed wydaniem przytoczonego wyżej postanowienia z dnia 27 marca 2009r. dotyczącego opinii w sprawie podziału nieruchomości organ I instancji zawiadomił skarżących zawiadomieniem z dnia 29 stycznia 2008r., że zostało wszczęte w ramach realizacji celu publicznego "Rozbudowa kanalizacji zbiorczej i zaopatrzenia w wodę w aglomeracji G. w zakresie obejmującym siec kanalizacji sanitarnej grawitacyjnej i tłocznej w dzielnicy W.", postępowanie administracyjne w sprawie o podział nieruchomości położonej w G., przy ul. L., mające na celu wydzielenie z ww. nieruchomości pasa drogowego w którym zostanie umieszczona sieć wodociągowa i kanalizacyjna. Poinformowano strony, że mogą zgłaszać swoje uwagi i wnioski. Z akt sprawy nie wynika aby postępowanie w przedmiocie opinii dotyczącej projektu podziału nieruchomości zostało zakończone. W aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia tego postanowienia skarżącym oraz brak jest dowodu zawiadomienia skarżących o wszczęciu kolejnego etapu postępowania, a mianowicie postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości. Wskazać należy, że w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta skarżący zarzucili, że nie zapewniono im czynnego udziału w sprawie, gdyż po wydaniu wyroku przez Sąd nie byli informowani "o poczynaniach w postępowaniu administracyjnym". Powyższy zarzut znajduje potwierdzenie w aktach administracyjnych przedłożonych Sądowi, gdyż poza przywołanym wyżej zawiadomieniem z dnia 29 stycznia 2008r.,brak jest dowodów, iż skarżący mieli zapewniony udział w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia projektu podziału. Na obecnym etapie postępowania twierdzenie organu, że postanowienie dot. wstępnej opinii dotyczącej podziału zostało doręczone i nie wniesiono od niego zażalenia nie znajduje potwierdzenia w aktach postępowania. Zgodnie bowiem z art. 93 ust. 5 ustawy opinie, o której mowa w ust. 4 wyraża się w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Zgodnie z art. 93 ust. 4 ustawy zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Zgodnie z art. 97 ust. 1a do wniosku o podział nieruchomości dołącza się m.in. wstępny projekt podziału nieruchomości Zgodnie z art. 97 ust. 1b jeżeli jest wymagane wyrażenie opinii , o której mowa w art. 93 ust. 4 ustawy, dokumenty wymienione w tym przepisie dołącza się po uzyskaniu pozytywnej opinii. Zatem dla rozpoznania sprawy, której przedmiotem jest zatwierdzenie podziału nieruchomości niezbędnym jest dołączenie pozytywnej opinii dotyczącej wstępnego podziału nieruchomości. Nie było przedmiotem ustaleń organu II, a istnieje w niniejszej sprawie uzasadniona wątpliwość, czy w ogóle postępowanie w sprawie opinii dotyczącej zgodności proponowanego podziału nieruchomości z planem miejscowym zostało zakończone, skoro brak jest w aktach dowodu doręczenia postanowienia z dnia 27 marca 2009r., a nadto brak jest w aktach sprawy dowodu zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zatwierdzenia podziału. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że nie ma dowodu, iż zgodnie z wymogami ww. przepisów postanowienie dot. opinii mogło zostać dołączone do wniosku o zatwierdzenie podziału oraz, że strona, której nieruchomość ma zostać objęta podziałem prowadzonym przez organ administracji z urzędu została powiadomiona o wszczęciu tego postępowania. Opisane wyżej okoliczności sprawy wskazują, w ocenie Sądu, w pierwszej kolejności na naruszenie przez organ I instancji przepisów art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności oraz art. 10 kpa i art. 61 § 4 kpa, poprzez niezapełnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu w przedmiotowej sprawie i braku zawiadomienia strony postępowania o jego wszczęciu. Z uwagi na powyższe, a mianowicie brak potwierdzenia, że postępowanie w sprawie opinii dot. podziału zostało zakończone Sąd nie ma podstaw do merytorycznej oceny wydanej w sprawie decyzji dot. zatwierdzenia podziału. Na marginesie jedynie wskazać należy, co było już przedmiotem ustaleń dokonanych przez Sąd, że organy nie wskazały tych postanowień planu, z których wynika, że realizacja celu publicznego (Rozbudowa kanalizacji zbiorczej...) jest zgodna z planem miejscowym. Karta terenu nr [...]MN1 na obszarze, której jest położona nieruchomość skarżących nie zawiera zapisów dotyczących realizacji kanalizacji. Naruszenie przez rozstrzygające sprawę organy obu instancji wymienionych wyżej przepisów postępowania, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, wywołuje konieczność uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przede wszystkim należy ustalić czy postępowanie w sprawie dotyczącej opinii w sprawie zgodności proponowanego podziału zostało zakończone. Stosowne dowody doręczenia należy dołączyć do akt sprawy. W zależności od dokonanych ustaleń należy zawiadomić strony o wszczęciu kolejnego etapu postępowania dot. podziału a dowód doręczenia również dołączyć do akt sprawy. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, określając przy tym stosownie do art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Wobec uwzględnienia skargi, Sąd zasądził na rzecz skarżących kwotę 200zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, stanowiących równowartość uiszczonego wpisu sądowego, zgodnie z art. 200 ww. ustawy.