II SA/Gd 378/06
WyrokWSA w Gdańsku2006-11-08
Skład orzekający: Sędzia NSA Zdzisław Kostka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił uchylenia decyzji pozbawiającej uprawnień kombatanckich, jeśli skarżący uzyskał je wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej i nie walczył z UPA lub grupami Wherwolfu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił uchylenia decyzji pozbawiającej uprawnień kombatanckich, ponieważ skarżący uzyskał je wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, a nie z tytułu walki z UPA lub grupami Wherwolfu, ani z innych przesłanek określonych w ustawie o kombatantach. Okoliczności związane z wywiezieniem rodziny w czasie okupacji i śmiercią ojca nie uzasadniają zachowania uprawnień w świetle przepisów ustawy.Stan faktyczny
Skarżący został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją z 2000 r. z tytułu utrwalania władzy ludowej. Po kolejnych postępowaniach administracyjnych i sądowych, organ odmówił uchylenia tej decyzji, uznając, że skarżący nie spełnia przesłanek do zachowania uprawnień. Skarżący kwestionował pozbawienie uprawnień, podnosząc okoliczności związane z wywiezieniem rodziny w czasie wojny i śmiercią ojca, a także fakt pełnienia służby wojskowej z poboru. Ostatecznie zaskarżona została decyzja z 5 maja 2006 r. utrzymująca w mocy poprzednie rozstrzygnięcie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2006 r. na posiedzeniu jawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. F. na decyzję Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 5 maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę.
Decyzją z dnia 9 sierpnia 2000 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, powołując się na art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. nr 42 z 2002 r., poz. 371 ze zm.), zwanej dalej ustawą o kombatantach, pozbawił skarżącego S. F. uprawnień kombatanckich przyznanych decyzją Zarządu Wojewódzkiego ZBoWiD z dnia 17 grudnia 1986 r. z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od 20 sierpnia 1952 r. do 30 września 1952 r. Decyzję tę organ administracji publicznej oparł na ustaleniu, jak wynika z jej uzasadnienia, że skarżący we wskazanym okresie pełnił służbę w Ludowym Wojsku Polskim i nie walczył wówczas z Ukraińską Powstańczą Armią lub grupami Wherwolfu.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podniósł, że w 1939 r. został wywieziony z matką i rodzeństwem z K. do Generalnej Guberni ("Kongresówki", jak dosłownie napisał), zaś jego ojciec został przez Niemców rozstrzelany. Odnośnie do swojej służby w Ludowym Wojsku Polskim napisał, że został powołany w 1952 r. i nie mógł wybrać sobie formacji.
Rozpoznając sprawę ponownie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 18 lipca 2001 r. utrzymał swoje poprzednie rozstrzygnięcie w mocy.
Skarżący od tej decyzji wniósł skargę do sądu administracyjnego. W skardze podnosił te same argumenty, co we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, przy czym przyznał, że służbę wojskową pełnił w KBW. Postanowieniem z dnia 12 maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku umorzył postępowanie ze skargi skarżącego przyjmując, że skarżący skargę cofnął.
Po uprawomocnieniu się tego postanowienia skarżący w szeregu pismach kierowanych do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych kwestionował pozbawienie go uprawnień kombatanckich. Uznając te pisma za żądanie zmiany ostatecznej decyzji, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 22 kwietnia 2005 r., powołując się na art. 154 § 1 k.p.a., odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia 18 lipca 2001 r. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ administracji stwierdził, iż z akt sprawy wynika, że skarżący dotychczasowe uprawnienia uzyskał wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej oraz, że nie walczył podczas służby wojskowej z Ukraińską Powstańczą Armią lub grupami Wherwolfu.
Rozpoznając tą sprawę ponownie na skutek wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 27 maja 2005 r. utrzymał w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie.
Na skutek kolejnych pism skarżącego Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych ponownie uznał, że skarżący domaga się zmiany decyzji o pozbawieniu go uprawnień kombatanckich i decyzją z dnia 10 lutego 2006 r., powołując się na art. 154 § 1 k.p.a. odmówił uchylenia swej decyzji z 18 lipca 2001 r. Tak jak w poprzednich decyzjach, uzasadniając ją, stwierdził, że z akt sprawy wynika, że skarżący dotychczasowe uprawnienia uzyskał wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej oraz, że nie walczył podczas służby wojskowej z Ukraińską Powstańczą Armią lub grupami Wherwolfu.
Po otrzymaniu tej decyzji skarżący ponownie kwestionował pozbawienie go uprawnień kombatanckich. Uznając te pisma za wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 5 maja 2006 r. utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję.
Skarżący od decyzji z dnia 5 maja 2006 r. wniósł skargę do sądu administracyjnego. W skardze twierdził, że odebranie mu uprawnień kombatanckich krzywdzi go. Podnosił okoliczności związane z wywiezieniem go wraz z matką w czasie Drugiej Wojny Światowej i ze śmiercią swego ojca. Odnośnie do służby wojskowej w Ludowym Wojsku Polskim przyznał, że służył w KBW, jednakże wskazywał, że była to służba z poboru. Ponadto twierdził, iż jest obecnie w złym stanie zdrowia.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Ponadto w odpowiedzi na skargę wniesiono o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, czemu skarżący się nie sprzeciwił.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Prawidłowo przyjęto w zaskarżonej decyzji, że brak było podstaw do uchylenia ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych dnia 18 lipca 2001 r.
Podstawę prawną decyzji z 18 lipca 2001 r. był art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, który nakłada na organ administracji publicznej obowiązek pozbawienia uprawnień kombatanckich osób, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". Z dokumentacji załączonej do akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy wynika, że skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie właśnie na podstawie wymienionego wyżej tytułu. W szczególności wynika to z orzeczenia Komisji Weryfikacyjnej Zarządu Wojewódzkiego ZBoWiD z dnia 17 grudnia 1986 r., w którym tytuł kombatancki skarżącego określono, jako "LWP. Utrwalanie władzy ludowej od 20 sierpnia 1952 r. do 30 września 1952 r." Ponadto sam skarżący ani w dokumentach składanych w ZBoWiD, ani później w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz w postępowaniach, które toczyły się przed sądem administracyjnym nie wskazywał na inne okoliczności, które mogłyby uzasadniać, czy to zachowanie uzyskanych na podstawie dotychczasowych przepisów uprawnień kombatanckich, czy też nabycie ich z innego tytułu. Chodzi tu w szczególności o okoliczności związane z ostatnim zdaniem powołanego art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, w którym stanowi się, że uprawnienia uzyskane na podstawie dotychczasowych przepisów zachowują osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. Wyraźnie w związku z tym należy stwierdzić, że okoliczności, o których skarżący wielokrotnie pisał, a więc wywiezienie go wraz z rodziną w czasie okupacji i śmierć jego ojca z rąk okupanta nie uzasadniały w świetle tego przepisu zachowanie uprawnień kombatanckich uzyskanych na podstawie dotychczasowych przepisów.
W tych okolicznościach Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie był uprawniony do uchylenia swej decyzji z dnia 18 lipca 2001 r., gdyż podejmując ją spełniał obowiązek nałożony na niego ustawą, a więc odmienne rozstrzygnięcie byłoby naruszeniem prawa.
Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.
Wobec tego, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, zaś skarżący nie sprzeciwił się temu, Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego (art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło