II SA/Gd 378/17

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutu dotyczącego prowadzenia egzekucji w sprawie nakazu rozbiórki postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem, uzupełnionym na formularzu PPF w dniu 16 stycznia 2018 r., skarżący P. K. zwrócił się o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z oświadczenia wnioskodawcy o jego stanie rodzinnym, majątku i dochodach, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, o której mowa w art. 233 § 1 w związku z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), oraz przedłożonych dokumentów źródłowych (dodatkowego oświadczenia z dnia 12 lutego 2018 r., PIT-28 za 2017 r., potwierdzeń przelewów obrazujących wysokość dochodów z najmu oraz dochodu z tytułu sprzedaży nieruchomości, wykazu i wyciągów z rachunku bankowego, zaświadczenia z banku z dnia 7 lutego 2018 r., potwierdzeń przelewów obrazujących wysokość: opłat za ogrzewanie, usługi telekomunikacyjne, wodę, energię elektryczną i wnoszonych do spółdzielni mieszkaniowej, wydatków na leki i podatków oraz odpisów decyzji przyznającej prawo do świadczenia rehabilitacyjnego, orzeczenia o stopniu niepełnosprawności oraz orzeczeń lekarza orzecznika ZUS) wynika, że wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, która prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. W 2017 r. wnioskodawca uzyskał dochody z wynagrodzenia za pracę (zasiłku chorobowego), najmu oraz sprzedaży nieruchomości w łącznej wysokości 281.941,54 zł. Aktualnie utrzymuje się ze świadczenia rehabilitacyjnego w wysokości 1.843,19 zł oraz dochodów z najmu w wysokości 4.480 zł (zgodnie z historią rachunku bankowego). Z powyższych dochodów w łącznej wysokości 6.323,19 zł wnioskodawca uiszcza opłaty wnoszone do spółdzielni mieszkaniowej, za media i usługi telekomunikacyjne oraz podatki w średniej miesięcznej wysokości 1.787,80 zł. Ponadto spłaca kredyt, którego rata wynosi 879,75 zł miesięcznie, i ponosi wydatki na leki w kwocie 98,18 zł średnio miesięcznie. Majątek wnioskodawcy stanowią: mieszkanie o powierzchni 80,8 m2 i wartości około 350.000 zł, garaż (którego powierzchni ani wartości wnioskodawca nie podał), udział w ½ części w działce rolnej o obszarze 700 m2 (którego wartości wnioskodawca nie określił), pawilon handlowy o powierzchni 80 m2 i wartości 350.000 zł, lokal usługowy o powierzchni 50,2 m2 i wartości 250.000 zł oraz samochód osobowy (rok produkcji 2008) i wartości około 42.000 zł. Wnioskodawca nie posiada jakichkolwiek oszczędności, posiada zaś zadłużenie względem banku z tytułu kredytu gotówkowego w kwocie 42.745,58 zł oraz z tytułu limitu kredytowego w kwocie 11.047,22 zł (salda na dzień 7 lutego 2018 r.). Kwota dostępnych środków w ramach udzielonego limitu wynosi 3.952,78 zł (stan na dzień 7 lutego 2018 r.). Wnioskodawca oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym ani z rzecznikiem patentowym. W myśl art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a.– prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, iż prawo pomocy może być przyznane temu, kto z przyczyn niezależnych od siebie nie może podołać obowiązkowi ponoszenia kosztów postępowania. Na stronie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek przedstawienia argumentacji i dowodów potwierdzających istnienie przesłanek wskazanych w powołanym przepisie. Owo wykazanie polegać więc będzie w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że uiszczenie kosztów postępowania spowoduje uszczerbek w zapewnieniu koniecznego utrzymania dla składającego wniosek. Z oświadczeń i dokumentów przedłożonych przez wnioskodawcę wynika, iż jego aktualne miesięczne dochody sumują się na kwotę 6.323,19 zł, podczas gdy ponoszone przez niego stałe i konieczne ww. wydatki stanowią łącznie kwotę 2.765,73 zł. Powyższe oznacza, iż wnioskodawca dysponuje miesięcznie kwotą 3.557,46 zł przeznaczoną na jego potrzeby (wyżywienie, środki czystości i inne). W ocenie referendarza sądowego wnioskodawca jest w stanie, dysponując środkami pieniężnymi w takiej wysokości, uiścić koszty postępowania w niniejszej sprawie, które mogą powstać na jej obecnym etapie, tj. wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł oraz wydatki na opłacenie pełnomocnika z wyboru. Podkreślić też należy, iż wnioskodawca posiada majątek o wartości co najmniej 950.000.000 zł (sumując tylko zadeklarowane we wniosku o prawo pomocy wartości nieruchomości), którego składniki przynoszą mu regularny dochód z najmu. W tych okolicznościach – mając na uwadze wysokość zadeklarowanych dochodów oraz rozmiar wykazanego majątku – byłoby rzeczą zupełnie niezrozumiałą, gdyby koszty postępowania w niniejszej sprawie za wnioskodawcę musieli ponieść inni podatnicy, których wpłaty podatkowe współtworzą budżet Państwa (por. postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 6 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 1040/13 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tych względów uznano, że wnioskodawca nie wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.