II SA/Gd 379/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Przybielski Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Protokolant Starszy Referent Małgorzata Kuba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2006 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta, decyzją z dnia 4 listopada 2005 r., na podstawie art. 104 k.p.a. w związku z art. 3 pkt 23, art. 4, art. 5 ust. 2 i ust. 3, art. 6 ust. 1, art. 8 pkt 4a, pkt 5 i pkt 6, art. 12a, art. 13, art. 14, art. 20, art. 23 ust. 1, art. 49 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) w związku z rozporządzeniem Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.) odmówił przyznania pani M. N. na dziecko K. N. zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego oraz z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, na dziecko B. N. zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego oraz na dziecko E. N. zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej oraz z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. W uzasadnieniu organ wskazał, iż na podstawie zaświadczeń z Urzędu Skarbowego z dnia 27 i 29 lipca 2005 r. stwierdzono, że rodzina M. N. w roku 2004 uzyskała dochód opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych w wysokości 48.822,95 zł brutto. Miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł zatem 689,47 zł netto i przekroczył kwotę 583 zł tj. określone w art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku rodzinnego w przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. W ocenie organu w stosunku do rodziny M. N. nie zachodzą także przesłanki do zastosowania art. 5 ust. 3 ustawy, ponieważ miesięczny dochód rodziny przekracza kwotę uprawniającą rodzinę do zasiłku rodzinnego o kwotę wyższą od kwoty odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu. Organ uznał ponadto, iż wypłaty zaległych wynagrodzeń wyegzekwowanych przez komornika w 2004 r. nie można zakwalifikować jako dochodu utraconego zgodnie z art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M. N. zarzucając, iż organ błędnie ustalił miesięczny dochód rodziny, który obliczono tylko na podstawie zaświadczeń z Urzędu Skarbowego bez uwzględnienia okoliczności uzyskania tego przychodu. Odwołująca się wywodziła, że dochód ten powstał wskutek egzekucji komorniczej obejmującej zaległe wynagrodzenie jej męża za okres od sierpnia 2002r. do września 2004 r. co było konsekwencją utraty przez jej męża zatrudnienia, a w konsekwencji utraty dochodu. W związku z powyższym spełnione zostały przesłanki art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych zgodnie z którym utrata dochodu związana z utratą zatrudnienia kwalifikuje jej dzieci do otrzymania przedmiotowych zasiłków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 25 kwietnia 2006 r., na podstawie art. art.138 § 1 pkt. 1 k.p.a. oraz art. 3 pkt. 1 a, pkt. 2, art. 4, art. 5 ust. 1, ust.3, art.12a, art.13 art. 14 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ ten podzielił stanowisko organu pierwszej instancji w kwestii odmowy przyznania świadczeń rodzinnych dzieciom M. N. z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Organ wyjaśnił, iż przeciętny miesięczny dochód rodziny M. N. z 2004 r. w przeliczeniu na osobę wyniósł 689,47,- zł, a więc przekroczył granicę progu dochodowego na osobę o 106,47 zł. W przypadku, gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalony (43,00 zł), zasiłek przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje - art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wskazano, że miesięczny dochód rodziny odwołującej się w roku 2004 przekraczał granicę progu dochodowego o kwotę wyższą niż 43 zł., zatem zasiłek rodzinny zasiłek rodzinny nie przysługuje odwołującej się także na podstawie cyt. art. 5 ust. 3 ustawy. Organ odniósł się również do podnoszonej przez odwołującą się okoliczności uzyskanego w 2004 r. przez męża dochodu będącego wypłatą zaległego wynagrodzenia. Wyjaśniono, że dochód ten nie może zostać uznany za utracony, w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych i odliczony, w myśl art. 5 ust. 4 ustawy od uzyskanego przez rodzinę dochodu w 2004r. Ponadto organ stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 3 pkt 23 ustawy, w szczególności pkt c, w którym mowa jest o utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło. Kolegium wskazało, iż z dołączonego do akt sprawy wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy z dnia 21 września 2004 r. sygn. akt [...] w sprawie o ustalenie stosunku pracy i wynagrodzenie za pracę wynika, iż od dnia 12 lipca 2002r. powód P. N. oraz pozwany Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy pozostawał i pozostaje w stosunku pracy zawartym na czas nieokreślony. W wyroku tym ustalono bowiem, że mąż odwołującej pozostaje w stosunku pracy z Wojewódzkim Ośrodkiem Medycyny Pracy, od którego zasądzone zostały na rzecz męża odwołującej wymienione w sentencji wyroku kwoty zaległych wynagrodzeń wraz z ustawowymi odsetkami. Ponadto Kolegium uznało, iż odwołująca nie przedstawiła dowodu na to, że w sytuacji jej rodziny nastąpiła utrata dochodu związana z utratą zatrudnienia. Skargę na powyższą decyzję wniosła M. N. żądając jej uchylenia. Skarżąca zarzuciła organom, że dokonały niewłaściwego przeliczenia dochodu, bowiem zamiast rozłożyć otrzymane zaległe wynagrodzenie odpowiednio na miesiące od lipca 2002 r. do września 2004 r. jak to uczyniły ZUS i Uniwersytet, organy rozłożyły otrzymany dochód tylko na dwanaście miesięcy roku 2004, co spowodowało, że rodzina M. N. przekroczyła granice progu dochodowego na osobę. Ponadto skarżąca ponowiła argumentację zawartą w uzasadnieniu odwołania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało argumenty faktyczne i prawne zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Stosownie do art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 228, poz. 2255 ze zm.) świadczeniami rodzinnymi są: zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego. Zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka (art. 4 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka (art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy). Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. W przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583,00 zł (art. 4 ust. 2 ustawy). Pojęcie dochodu zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 1 ustawy i tak dochód po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób to: a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, b) deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Natomiast dochodem rodzinnym jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 3 pkt 2). Jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie dochód opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych rodziny M. N. w 2004 r. wyniósł 48.822,95 zł brutto (w tym kwota 27.514,43 zł z tytułu zaległego wynagrodzenia wpłacona na konto P. N. w 2004 r.). Miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł zatem 689,47 zł netto i przekroczył kwotę 583,00 zł o 106,47 zł. W przypadku zaś, gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalony, zasiłek przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje - art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wyjaśnić należy ponadto, iż organy badając, czy wnioskodawca spełnił warunki do przyznania zasiłku rodzinnego, działały na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, które jednoznacznie wskazują iż podstawą do ustalenia dochodu na jednego członka rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Zatem organ ustalając spełnienie kryteriów przez daną rodzinę bada jej dochody uzyskane w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. W niniejszej sprawie organ badał dochód uzyskany w 2004 r., w którym to P. N. otrzymał zaległe wynagrodzenie. Prowadzone przez ZUS, czy Uniwersytet postępowania są postępowaniami odrębnymi, podlegającym odrębnym przepisom, które mogą w inny sposób określać zasady obliczania kryterium dochodowego. Te zasady nie mają jednak wpływu na przedmiotowe postępowanie. Odnosząc się natomiast do twierdzenia, iż uzyskany w 2004 r. przez męża M. N. dochód będący wypłatą zaległego wynagrodzenia stanowi utracony dochód stwierdzić należy, iż jest ono nietrafne. Zgodnie bowiem z definicją zawartą w art. 3 pkt. 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez utratę dochodu w rozumieniu przepisów ustawy rozumie się utratę dochodu spowodowaną: a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, b) utratą prawa do zasiłku dla bezrobotnych lub stypendium w wysokości zasiłku dla bezrobotnych, c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło, d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego, e) nieotrzymywaniem części albo całości zasądzonych świadczeń alimentacyjnych, f) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej, Z treści uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego Sąd Pracy z dnia 21 września 2004 r. sygn. akt [...] w sprawie o ustalenie stosunku pracy i wynagrodzenie za pracę wynika, iż od dnia 12 lipca 2002 r. powód P. N. oraz pozwany Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy pozostawali w stosunku pracy zawartym na czas nieokreślony. W wyroku tym ustalono, że mąż skarżącej pozostaje w stosunku pracy z Wojewódzkim Ośrodkiem Medycyny Pracy, od którego zasądzone zostały na rzecz męża M. N. wymienione w sentencji wyroku kwoty zaległych wynagrodzeń wraz z ustawowymi odsetkami. A zatem nie została spełniona przesłanka utraty zatrudnienia, bowiem P. N. w 2004 r. pozostawał w stosunku pracy z Wojewódzkim Ośrodkiem Medycyny Pracy. W związku z tym nie można uznać, także, iż otrzymane przez P. N. wynagrodzenie jest dochodem utraconym, skoro stanowi odzyskane na mocy wyroku sądu zaległe wynagrodzenie. Nie można więc odliczyć przedmiotowego wynagrodzenia w myśl art. 5 ust. 4 ustawy od uzyskanego przez rodzinę dochodu w 2004 r. Podsumowując stwierdzić należy, iż organy obu instancji właściwie przeprowadziły postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie, rzetelnie ustaliły dochód rodziny, a następnie wyprowadziły prawidłowy wniosek, iż dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza kwotę 583,00 zł, co uniemożliwia przyznanie zasiłku rodzinnego. Sąd podzielił również stanowisko obu organów administracyjnych, iż otrzymane przez P. N. zaległe wynagrodzenie nie stanowi dochodu utraconego w rozumieniu art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.