II SA/Gd 3814/01

WyrokWSA w Gdańsku2005-02-23

Skład orzekający: Sędzia WSA Jolanta Górska, Sędzia NSA Stanisław Nowakowski, WSA Wojciech Jarzembski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma obowiązek nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego samowolnie bez wymaganego pozwolenia na budowę, nawet jeśli prace zostały wykonane na fundamentach po rozebranym obiekcie?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma obowiązek nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego samowolnie bez wymaganego pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego. Obowiązek ten jest obligatoryjny i nie podlega uznaniu organu. Fakt, że prace zostały wykonane na fundamentach po rozebranym obiekcie, nie zwalnia z tego obowiązku, o ile sam obiekt jest samowolą budowlaną.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie zrealizowanej dobudowy do budynku mieszkalnego. Organ I instancji nakazał rozbiórkę obiektu wybudowanego bez pozwolenia na budowę w maju 2001 r. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję, wskazując na obligatoryjny charakter art. 48 Prawa budowlanego. Skarżąca zarzucała błędne ustalenia faktyczne i naruszenie przepisów, twierdząc, że prace dotyczyły przebudowy obiektu z 1900 r., a nie budowy nowego, oraz że wnioskowała o pozwolenie na budowę w 2000 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska, Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Nowakowski (spr.), WSA Wojciech Jarzembski, Protokolant Agnieszka Dobroń, po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 października 2001r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. II SA/Gd 3814/01 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 23 sierpnia 2001 r., na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (jedn. tekst Dz. U. z 2000 r., Nr 106. poz. 1126 ze zm.) nakazał M. S. rozbiórkę samowolnie zrealizowanego murowanego obiektu budowlanego - dobudowy do istniejącego budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] przy ul. B. w S. W uzasadnieniu organ administracji wskazał, że w toku postępowania ustalono, że M. S. w maju 2001 r. rozpoczęła realizację obiektu budowlanego, tj. dobudowę przeznaczoną na funkcję mieszkalną, do istniejącego budynku mieszkalnego nr 33. Na powyższe prace nie posiadała pozwolenia na budowę. Podczas oględzin w dniu 27 lipca 2001 r. stwierdzono, iż wykonane zostały ściany zewnętrzne obiektów z bloczków betonu komórkowego gr. 24 cm., o wymiarach zewnętrznych 6,90 x 6,93 m i wysokości 2,83 m. Wewnątrz wykonano ściany działowe z cegły czerwonej. Obiekt jest trwale z gruntem związany fundamentem betonowym. Obiket ten nie posiadał stropu. Ustalono także, że przedmiotowy obiekt powstaje w obrysie byłego obiektu gospodarczego (obory), który został rozebrany przed rozpoczęciem prac. Organ wskazał, iż stosownie do art. 48 Prawa budowlanego w przypadku samowoli budowlanej organ powinien nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego. M. S. wniosła odwołanie od powyższej decyzji, w którym wywodziła, że wydana ona została bez dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i z naruszeniem jej słusznego interesu. Prowadzone pracy polegały bowiem nie na budowie nowego, ale na przebudowie starego, istniejącego od 1900 r. obiektu budowlanego oraz na zmianie charakteru tego obiektu. Wskazywała także, iż występowała już w 2000 r. z wnioskiem o wydanie pozwolenia na przedmiotową budowę, jednakże wobec opieszałego i złośliwego postępowania organów administracji do dnia dzisiejszego go nie otrzymała. Zdaniem odwołującej się w przedmiotowej sytuacji, ze względu na to, iż zachodzi pilna potrzeba zakończenia tych prac budowlanych, organy administracji powinny były wydać postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, stosownie do art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, a nie nakaz rozbiórki. Wskazywała, iż w okolicy znajduje się więcej samowolnie wybudowanych obiektów. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzja z dnia 8 października 2001 r.. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i nakazał M. S. rozbiórkę samowolnie realizowanego murowanego obiektu budowlanego - dobudowy do istniejącego budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] przy ul. B. w S. z wyłączeniem fundamentów po rozebranym budynku gospodarczym, na którym jest budowany przedmiotowy obiekt. Organ odwoławczy wskazał, że na działce nr [...] w S. w marcu 2001 r. rozpoczęto samowolną dobudowę do istniejącego budynku mieszkalnego. Stosownie do art. 48 Prawa budowlanego w takiej sytuacji organ obligatoryjnie wydaje nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę. PINB uznał, że skoro dobudowa jest prowadzona na fundamentach dotychczas istniejącego obiektu budowlanego, wobec tego nie podlegają one nakazowi rozbiórki. Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu wskazano, że sprawy dotyczące samowoli budowlanej nie podlegają uznaniowości organu administracji. Art. 48 Prawa budowlanego przewiduje bowiem obligatoryjną rozbiórkę obiektów wybudowanych bez pozwolenia na budowę. Inne samowole budowlane popełnione w okolicy będą przedmiotem odrębnych postępowań administracyjnych i nie mogą być rozpatrywane w przedmiotowej sprawie. M. S. wniosła skargę do sądu na powyższe rozstrzygnięcie, zarzucając mu błędne ustalenia faktyczne oraz naruszenie art. 7 k.p.a. Wywodziła, iż 2001 r. nie prowadził żadnych robót budowlanych, a przebudowy dotychczas istniejącego obiektu budowlanego dokonał w 1990 r. jej ojciec. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto organ wskazał, że fakt rozpoczęcia budowy w 2001 r. na fundamentach istniejącej poprzednio obory wynika jednoznacznie z oświadczeń M. S. oraz jej ojca M. P. złożonych do protokołu z wizji lokalnej z dnia 27 lipca 2001 r. i podpisanego zarówno przez skarżącą, jak i przez jej ojca. Również w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca nie kwestionowała rozpoczęcia robót w 2001 r. Ponadto stwierdzono, iż przedmiotowe prace nie były remontem, albowiem podczas wizji lokalnej ustalono, iż obiekt ten znajdował się na etapie wybudowania ścian, bez stropu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę — Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153. poz. 1269). sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo Budowlane (jedn. tekst Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Powołany, jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepis art. 48 cyt. wyżej ustawy stanowił, iż właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. A ponadto art. 49 ust 1 tego prawa stanowił, że nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na właścicielu spoczywa wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Z przytoczonej wyżej normy prawnej wynika w sposób jednoznaczny, że sama realizacja obiektu budowlanego (lub jego części) bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę zobowiązywała właściwy organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki i to niezależnie od przyczyn, dla których inwestor zdecydował się na samowolne rozpoczęcie i wykonanie robót budowlanych, polegających na powiększeniu istniejącego budynku mieszkalnego. Przedmiotowej dobudowy dokonano w 2001 r., co wynika z całości akt administracyjnych sprawy. Twierdzenia zawarte w skardze, iż prace te wykonano w 1990 r. nie znajdują potwierdzenia w całości materiału dowodowego, a w szczególności we wcześniejszych oświadczeniach skarżącej i jej ojca, W sprawie tej rozbudowy, wykonanej w 2001 r., postępowanie wszczęto w tym samym roku, a zatem brak było podstaw do stosowania przepisu art. 49 ust 1 ustawy. Okoliczności faktyczne sprawy są bezsporne. Wynika z nich, że M. S. wystąpiła do właściwego organu o wydanie pozwolenia na budowę dla tej inwestycji w 2000 r. Organ administracji nie wydał skarżącej stosownego pozwolenia. Mimo to skarżąca w marcu 2001 r. rozpoczęła prace polegające na dobudowaniu do istniejącego budynku mieszkalnego części posadowionej na istniejących fundamentach po rozebranym obiekcie oborze. Pozwolenie na budowę bowiem w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, to ostateczna decyzja administracyjna zawierająca takie pozwolenie (art. 28 Prawa budowlanego). Nie jest tu natomiast wystarczające istnienie projektu budowlanego, choćby ten projekt został sporządzony przez osobę mającą uprawnienia do wykonywania takich prac. Sam więc fakt posiadania przez skarżącą projektu budowlanego nie zastępował takiego pozwolenia. Konstrukcja przepisu art. 48 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane jest jednoznaczna i kategoryczna, nie dająca organom możliwości odstąpienia od nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. W świetle tych okoliczności, zarówno fakt samowoli budowlanej, jak i świadomość skarżącej, dotycząca naruszenia prawa nie budzą wątpliwości. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło