II SA/Gd 39/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 listopada 2009 r., Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia przyznać J. K. prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. J. K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy wynika, że prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe, choć mieszka razem z matką, ojczymem oraz dwoma braćmi. Źródłem jego utrzymania jest renta w wysokości 591,34 zł miesięcznie. Jak oświadczył skarżący, nie posiada on żadnego majątku, przedmiotów wartościowych, oszczędności, ani nieruchomości. Jest osobą schorowaną, ma kłopoty z pamięcią. Jak oświadczył wnioskodawca, nie stać go nawet na dentystę, gdyż po opłaceniu przypadających na niego kosztów utrzymania mieszkania (czynszu, gazu, energii, wody), na życie pozostaje mu 225 zł miesięcznie. Skarżący oświadczył, że członkowie rodziny, z którymi mieszka, prowadzą odrębne gospodarstwa domowe, nie otrzymuje od nich żadnej pomocy, nie jest też w stanie podać kwot ich zarobków, czy świadczeń rentowych, gdyż odmawiają oni udzielenia tego rodzaju informacji o swoich dochodach. Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Oznacza to zatem, że skarżący z mocy samej ustawy zwolniony jest od konieczności ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, gdyż należy ona do kategorii spraw z zakresu pomocy społecznej. O powyższym skarżący został pouczony w piśmie z dnia 2 lutego 2010 r. W tej sytuacji referendarz rozważył wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy jedynie w zakresie ustanowienia adwokata, tj. w zakresie częściowym. Stosownie zatem do treści art. 245 § 3 cytowanej wyżej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie zaś prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy). Zgodnie z art. 246 § 3 ustawy – ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z tymże pełnomocnikiem. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od ogólnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, zawartej w art. 199 cytowanej ustawy, zgodnie z którą strona obowiązana jest pokrywać koszty wywołane swoim uczestnictwem w sprawie. Rzeczą wnioskodawcy jest zatem wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych wyżej przepisach. Biorąc pod uwagę zawarte we wniosku dane, odzwierciedlające aktualną sytuację majątkową skarżącego: fakt bardzo niskich dochodów, brak oszczędności i majątku oraz stan zdrowia należało uznać, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania związanych z ustanowieniem pełnomocnika profesjonalnego z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Tym samym, spełnia on ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Z tych względów, na podstawie wskazanych przepisów, orzeczono jak w sentencji postanowienia.