II SA/Gd 390/09

Dnia 22 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Wojewody z dnia 7 maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie przekazania podania dotyczącego wykonania robót budowlanych do właściwego organu 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia i orzeka, że nie może być one wykonane, 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej J. S. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca J. S. wniosła skargę na postanowienie Wojewody z 7 maja 2009 r., utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z 26 listopada 2008 r. w przedmiocie przekazania zgodnie z właściwością do Inspektora Nadzoru Budowlanego pisma skarżącej z 21 listopada 2008 r. Z akt wynika, że zaskarżone postanowienie zostało wydana w następujących okolicznościach. W piśmie z 21 listopada 2008 r. skierowanym do "Naczelnika Wydziału Architektury Budowlanej Urzędu Miasta" skarżąca domagała się interwencji w sprawie robót budowlanych wykonywanych, w jej ocenie, w sposób zagrażający życiu i zdrowiu ludzi. Prezydent Miasta postanowieniem z 26 listopada 2008 r. powołując się na art. 65 § 1 k.p.a. oraz art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, przekazał pismo skarżącej Inspektorowi Nadzoru Budowlanego. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że Prezydent Miasta uznał, iż nie jest właściwy w sprawie. Skarżąca stosując się do pouczenia zawartego w tym postanowieniu, wniosła zażalenie do Wojewody, z którego wynika, że domaga się merytorycznego załatwienia sprawy. Rozpoznając zażalenie Wojewoda postanowieniem z 7 maja 2009 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 65 § 1 k.p.a. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że Prezydent Miasta prawidłowo przekazał niniejszą sprawę do rozpoznania Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, bowiem stosownie do art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego sprawy z zakresu badania zgodności realizowanych obiektów budowlanych z pozwoleniem na budowę lub zgłoszeniem oraz realizowanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia na terenie miasta G., należą do jego właściwości. W skardze i w późniejszych pismach skarżąca podnosiła okoliczności dotyczące kwestionowanych robót budowlanych. W odpowiedzi na skargę, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniesiono o jej oddalenie. Rozpoznając skargę Sąd zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie z powodów w niej wskazanych. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny nie jest związany zarzutami skargi, co oznacza, że może uwzględnić skargę stwierdziwszy wady zaskarżonego aktu niewskazane w skardze przez skarżącego. Mając to na uwadze należy zauważyć, że zaskarżone postanowienie jest dotknięte wadą nieważności, gdyż zostało podjęte przez organ, który nie był właściwy do rozpoznania zażalenia od postanowienia Prezydenta Miasta z 26 listopada 2008 r. Zgodnie z art. 127 § 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a., właściwym do rozpatrzenia zażalenia jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Stosownie do art. 17 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 5 § 2 pkt 6 k.p.a., organem wyższego stopnia w stosunku do prezydenta miasta jest samorządowe kolegium odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Zatem zasadą jest, że organem właściwym do rozpoznania zażalenia od postanowienia prezydenta miasta jest samorządowe kolegium odwoławcze. Zasada ta ma także zastosowanie w przypadku postanowień wydanych na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., gdyż brak przepisów szczególnych, które by ją przełamywały. Nie ma takich przepisów w Kodeksie postępowania administracyjnego, ani też w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 156 z 2006 r., poz.1118 ze zm.). Ustanowienie w art. 82 ust. 3 tej ustawy wojewody jako organu wyższego stopnia w stosunku do starosty (a więc też w stosunku do prezydenta miasta na prawach powiatu) dotyczy starosty będącego organem administracji architektoniczno – budowlanej, czyli organu właściwego, obok organu nadzoru budowlanego, do załatwiania spraw przewidzianych w Prawie budowlanym. Wojewoda jest więc organem wyższego stopnia w stosunku do starosty (prezydenta miasta na prawach powiatu) tylko wtedy, gdy ten podejmuje decyzje lub postanowienia, do których jest właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej. W rozpoznawanej sprawie zaś Prezydent Miasta postanowieniem z 26 listopada 2008 r. stwierdził, że nie jest właściwy do rozpoznania sprawy, gdyż należy ona do właściwości organu nadzoru budowlanego. Podobny sposób wykładni powołanych przepisów jest już przyjmowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, które przyjmują przy określaniu organu wyższego stopnia właściwego do rozpoznania zażalenia na postanowienie o przekazaniu podania organowi właściwemu, że ma w tym przypadku zastosowanie reguła z art. 17 § 1 pkt 1 k.p.a. (np. postanowienie NSA z dnia 17 marca 2006 r. w sprawie II OW 99/2005, LEX 198366; postanowienie NSA z dnia 14 grudnia 2004 r. w sprawie OW 146/04, LEX 171194; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2007 r. w sprawie II OW 71/06 LEX nr 324129). Mając na względzie powyższe rozważania należy przyjąć, że Wojewoda nie był właściwy do rozpoznania zażalenia wniesionego przez skarżącą. Właściwym organem do rozpoznania zażalenia skarżącej jest bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Tym samym Wojewoda wydał zaskarżone postanowienie z naruszeniem przepisów o właściwości, co stosownie do art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności wydanego postanowienia. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Wobec uwzględnienia skargi Sąd na mocy art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia, zaś na mocy art. 200 i art. 210 § 2 powołanej ustawy orzekł o obowiązku zwrotu skarżącej kosztów postępowania, na które w rozpoznawanej sprawie złożył się jedynie wpis sądowy w wysokości 100 zł. W związku z tym, że zaskarżone postanowienie jest dotknięte wadą nieważności Sąd zgodnie z art. 119 pkt 1 i art. 120 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym, czyli w składzie jednego sędziego, na posiedzeniu niejawnym. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez skarżącą należy wyjaśnić, że nie mają one żadnego znaczenia dla rozpoznania sprawy, gdyż sprawa dotyczy postanowienia o przekazaniu podania skarżącej do właściwego organu. Zarzuty dotyczące kwestionowanych przez skarżącą robót budowlanych skarżąca winna podnieść w postępowaniu przed właściwym organem nadzoru budowlanego i ewentualnie po jego decyzji, przed sądem administracyjnym w sprawie ze skargi na decyzję wydaną przez ten organ.