II SA/Gd 3904/01
WyrokWSA w Gdańsku2004-09-22
Skład orzekający: Krzysztof Ziółkowski, Jan Jędrkowiak, Krzysztof Retyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba pełniąca służbę w organach bezpieczeństwa publicznego, która uzyskała uprawnienia kombatanckie z innych tytułów, może zostać pozbawiona tych uprawnień na podstawie przepisów ustawy o kombatantach?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem. Stwierdzono, że zgodnie z ustawą o kombatantach, osoby, które pełniły służbę w organach bezpieczeństwa publicznego w latach 1944-1956, mogą zostać pozbawione uprawnień kombatanckich, nawet jeśli uzyskały je z innych tytułów. Skarżący nie wykazał, aby został skierowany do służby w UB przez organizacje niepodległościowe lub zwerbowany do współpracy z nimi, co stanowiłoby wyjątek od tej zasady.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o pozbawieniu go uprawnień kombatanckich. Skarżący uzyskał uprawnienia z tytułu działalności w Ruchu Oporu, służby w Wojsku Polskim oraz walki o utrwalenie władzy ludowej. Jednocześnie był zatrudniony w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego. Skarżący kwestionował decyzję, twierdząc, że jego służba w UB nie była związana ze zwalczaniem organizacji walczących o suwerenność, a pozbawienie uprawnień narusza konstytucję i zasadę równości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA: Krzysztof Ziółkowski (spr.) Sędziowie: NSA : Jan Jędrkowiak Asesor WSA: Krzysztof Retyk Protokolant Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 22 września 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 22 października 2001 r., [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę.
II S.A./Gd 3904/01
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 22 października 2001r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy swą decyzję z dnia 13 czerwca 2001r. nr [...] o pozbawieniu J. S. uprawnień kombatanckich. Rozstrzygnięcie swe organ administracji oparł na art. 25 ust 2 pkt 1 lit. a w zw z art.21 ust.2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz. U z 1997r Nr 142, poz. 950 z późniejszymi zmianami/. Z uzasadnienia obu decyzji wynika, że J. S. uprawnienia kombatanckie otrzymał z następujących tytułów :
* za działalność w Ruchu Oporu w szeregach Gwardii i Armii Ludowej w okresie od 15 września 1943r. do 17 stycznia 1945r.,
* za służbę w odrodzonym Wojsku Polskim w okresie od 10 lutego 1945r. do 9 maja 1945r,
* za udział w walkach zbrojnych o utrwalenie władzy ludowej w szeregach LWP w okresie od 24 maja 1945r. do 10 października 1945r.,
* za udział w walkach zbrojnych o utrwalenie władzy ludowej w szeregach MO w okresie od 14 stycznia 1946r. do 31 grudnia 1947r.
Z ustaleń organu wynika, że J. S. był zatrudniony w organach Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w G. w okresie od 14 stycznia 1946r. do 31 grudnia 1956 r. W obecnym stanie prawnym, zgodnie z art.25 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw z art.21 ust.2 pkt4 lit. a ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które pełniły służbę lub funkcję i były zatrudnione w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. S. przyznając że był zatrudniony w Urzędzie Bezpieczeństwa w G, lecz jego służba w tych organach nie była związana ze zwalczaniem organizacji i osób walczących o suwerenność i niepodległość Państwa Polskiego. Podkreślił, że uprawnienia kombatanckie nabył także z innych tytułów, w tym także za walkę w szeregach Armii Ludowej i w Ludowym Wojsku Polskim, a także w KB W za walkę z UPA. Wskazał, że jego zdaniem pozbawienie go uprawnień kombatanckich jest niezgodne z konstytucją, narusza zasadę równości wobec prawa i jest przejawem odpowiedzialności zbiorowej.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 02.153.1271 z późn. zmianami) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 153 poz. 1270).
W myśl art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (D.U. 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Art. 25 ust. 1 i 2 pkt1 lit. a w zw z art. 21 ust 2 pkt.4 lit a ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (D.U. 142/97 poz.950 z późn. zmianami), zwanej dalej ustawą o kombatantach stanowi, że osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują te uprawnienia z tym, że pozbawia się uprawnień kombatanckich między innymi osoby które pełniły służbę w organach bezpieczeństwa publicznego
Z akt administracyjnych i z treści samej skargi wynika, że skarżący pełnił służbę w organach bezpieczeństwa publicznego w wymienionym powyżej okresie, jako funkcjonariusz. Art. 21 ust.2 pkt.4 lit. a ustawy o kombatantach stanowi, że uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która w latach 1944-1956 pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. W myśl art. 25 ust.2 lit. a ustawy o kombatantach pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby wymienione w art. 21 w ust. 2 pkt 1, 3 i 4, z zastrzeżeniem art. 21 ust. 3. Zastrzeżenie to polega na tym, że nie pozbawia się uprawnień kombatanckich osób, które przedłożą dowody, że do wymienionych służb zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy.
Skarżący nie powoływał się na to by do służby w organach UB został skierowany przez organizacje niepodległościowe bądź był zwerbowany do współpracy z nimi. Przeciwnie, ze skargi wynika, że podjęcie służby w organach UB było aktem świadomego wyboru skarżącego
Zatem mimo, że skarżący posiadał uprawnienia kombatanckie z innego, wymienionego w art. 1-4 ustawy o kombatantach tytułu ( za udział w walkach w szeregach Gwardii i Armii Ludowej oraz Wojska Polskiego ) to wobec pełnienia przezeń służby w strukturze Urzędu Bezpieczeństwa, zachodziły przewidziane w art. 25 ust. 2 pkt. 2 lit.a ustawy o kombatantach przesłanki pozbawienia go tych uprawnień.
W tym stanie sprawy, stwierdzając że zaskarżona decyzja jest zgodna
z prawem Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło