II SA/Gd 392/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2018 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 maja 2018 r., nr [...] w sprawie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie kary pieniężnej za usunięcie drzew 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego R. S. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania. R. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 21 maja 2018 r., nr [..], w którym organ ten stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z 19 marca 2018 r., nr [..], w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 11 376 zł za usunięcie bez zezwolenia 4 sztuk drzew z działki nr [..], obr. 5 przy ul. K. w S. oraz w wysokości 36 180 zł za zniszczenie 4 sztuk drzew rosnących na działce nr [..], obr. 5 przy ul. K. w S. Powyższe postanowienie wydane zostało w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z 19 marca 2018 r. nr [..] Prezydent Miasta orzekł o wymierzeniu R. S. kar pieniężnych za usunięcie oraz zniszczenie łącznie 8 drzew gatunku klon pospolity z działki nr [..], obr. 5 przy ul. K. w S. Decyzja ta została doręczona stronie 21 marca 2018 r., co wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru przesyłki. W dniu 28 marca 2018 r. do Urzędu Miejskiego wpłynęło pismo R.S. z 26 marca 2018 r., z którego wynikało, że wnosi on sprzeciw do decyzji nr [..] z 19 marca 2018 r. Ponadto nadawca domagał się sprostowania błędnych informacji zawartych w decyzji. W postanowieniu z 3 kwietnia 2018 r. Prezydent Miasta sprostował z urzędu oczywiste omyłki, wskazane w sentencji tego postanowienia. Z kolei w piśmie z 3 kwietnia 2018 r., które wpłynęło do Urzędu Miejskiego 5 kwietnia 2018 r., R.S. złożył "sprzeciw dotyczący naliczenia kary (30 %) ul. K.". W piśmie z 24 kwietnia 2018 r. Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego wystąpił do R. S. o wskazanie, w terminie 7 dni, czy jego pismo z 3 kwietnia 2018 r. zatytułowane "sprzeciw dotyczący naliczenia kary..." stanowi odwołanie od przedmiotowej decyzji skierowane do Kolegium, czy też jest prośbą wniesioną wyłącznie do organu I instancji. W odpowiedzi na powyższe R. S. oświadczył, że jest to odwołanie od decyzji z 19 marca 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 144 w zw. z art. 134 k.p.a., stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z 19 marca 2018 r., uznając że 14 – dniowy termin do wniesienia odwołania zaczął swój bieg w dniu 22 marca 2018 r. i upłynął 4 kwietnia 2018 r. Pismo, stanowiące odwołanie zgodnie z wolą strony (z 3 kwietnia 2018 r., zatytułowane "sprzeciw dotyczący naliczenia kary...") wpłynęło do organu 5 kwietnia 2018 r., co wynika z prezentaty na nim się znajdującej, a zatem jeden dzień po upływie terminu. Jednocześnie Kolegium podkreśliło, że strona nie domagała się przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, co obligowało je do stwierdzenia jego uchybienia, na mocy art. 134 k.p.a. Na powyższe postanowienie skargę złożył R. S., wskazując że Kolegium nieprawidłowo ustaliło termin do złożenia odwołania. Do skargi załączono również kopię pisma z 3 kwietnia 2018 r., stanowiącego sprzeciw od naliczenia kary, na którym znajduje się prezentata odzwierciedlająca datę wpływu tegoż pisma do Urzędu Miejskiego w dniu 4 kwietnia 2018 r. (k. 16 akt sądowych), a więc w ostatnim dniu terminu do wniesienia odwołania. W piśmie stanowiącym uzupełnienie powyższej skargi z 10 lipca 2018 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, że domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia, zarzucając mu naruszenie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. Przedłożony dokument bowiem jednoznacznie wskazuje, że w niniejszym stanie faktycznym odwołanie wpłynęło w terminie, tj. 4 kwietnia 2018 r. W odpowiedzi na skargę Kolegium domagało się jej oddalenia. Argumentowało, że pismo stanowiące odwołanie od decyzji organu I instancji zostało złożone w siedzibie tego organu 5 kwietnia 2018 r. W aktach organów administracji nie znajduje się żadne pismo, z którego wynikałoby, że jakiekolwiek pismo zostało w organie złożone 4 kwietnia 2018 r. Ponadto, gdyby wysłane zostało ono za pośrednictwem poczty, to w pierwszej kolejności trafiłoby do "wydziału Organizacji Urzędu, Kancelarii Urzędu", a tak nie było. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie narusza obowiązujące przepisy w sposób wskazany w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. 2018 r., poz. 1302) – dalej: "p.p.s.a.". Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie z 21 marca 2018 r., w którym organ II instancji stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta, wydanej w przedmiocie wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej za usunięcie i zniszczenie drzew. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania - jest zatem zachowanie ustawowego terminu do jego dokonania. Podstawę prawną zaskarżonego orzeczenia stanowił art. 134 k.p.a. Przepis ten należy odczytywać jako obowiązek stwierdzenia przez organ odwoławczy, w drodze postanowienia, niedopuszczalności odwołania lub uchybienia terminu do wniesienia odwołania, jeżeli w wyniku formalnej kontroli wstępnej organ stwierdzi przesłanki do wydania takiego aktu. Zaskarżone postanowienie jest zatem postanowieniem formalnym. Stwierdzając bowiem uchybienie terminu do wniesienia odwołania zamyka drogę do merytorycznego rozpoznania tego środka. Ocena zgodności z prawem omawianego rozstrzygnięcia ogranicza się więc wyłącznie do badania poprawności zastosowania przepisów postępowania. Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności sprawy zauważyć należy, że organ odwoławczy słusznie przyjął, iż decyzja organu I instancji została skarżącemu skutecznie doręczona 21 marca 2018 r. W tej sytuacji termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg 22 marca 2018 r. i zakończył z dniem 4 kwietnia 2018 r. W aktach administracyjnych znajduje się oryginał pisma skarżącego z 3 kwietnia 2018 r., opatrzony pieczęcią organu I instancji "Urząd Miejski Wydział Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska" i datą 5 kwietnia 2018 r. Pieczęć ma też nr [..] oraz podpis przyjmującego (nieczytelny). Na podstawie tego dokumentu organ odwoławczy uznał, że odwołanie od decyzji organu I instancji wpłynęło po terminie, co obligowało go do stwierdzenia jego uchybienia. Jednakże do skargi w niniejszym postępowaniu skarżący załączył kserokopię pisma z 3 kwietnia 2018 r., adresowanego do "Pana Prezydenta Miasta R. B.", stanowiącego "sprzeciw dotyczący naliczenia kary (30 %) ul. K.", na którym widnieje pieczęć Urzędu Miejskiego Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska" z datą 4 kwietnia 2018 r. (pieczęć nie jest opatrzona numerem [..], widnieje na nim nieczytelna parafa przyjmującego). Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zważywszy na skutki, jakie pociąga za sobą stwierdzenie uchybienia terminowi, zamykające drogę do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, organ odwoławczy powinien kategorycznie wyjaśnić, czy faktycznie do organu I instancji w dniu 4 kwietnia 2018 r. wpłynęło pismo, załączone do skargi. Jeśli bowiem tak było, to brak jest podstaw do uznania, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania, a w konsekwencji, do wydania postanowienia o stwierdzeniu takiego uchybienia. Przedłożenie przez skarżącego powyższego pisma poddaje w wątpliwość przyjętą przez organ odwoławczy w niniejszych okolicznościach faktycznych datę wniesienia odwołania, która to wątpliwość musi zostać wyjaśniona. Skoro w niniejszej sprawie istnieje wątpliwość co do tego kiedy faktycznie skarżący wniósł odwołanie, to tym samym wyklucza przyjęcie, że uchybił on terminowi do jego wniesienia. W rezultacie należy uznać, że przedwczesne było wydanie rozstrzygnięcia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania. Stąd uzasadnione jest stwierdzenie, że w okolicznościach niniejszej sprawy zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 129 § 2 k.p.a., art. 134 k.p.a. oraz z naruszeniem zasad określonych w art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 k.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia jego uchylenie. W tej sytuacji załączona przez skarżącego do skargi kserokopia pisma z 3 kwietnia 2018 r., opatrzona pieczęcią organu I instancji i datą wpływu – 4 kwietnia 2018 r. – wymaga zbadania pod kątem ustalenia, czy rzeczywiście takie pismo wpłynęło do tego organu we wskazanej dacie, gdyż niewątpliwie jego oryginał powinien znajdować się w tym organie i stanowić element akt administracyjnych niniejszej sprawy. Niewątpliwie też, w sytuacji, gdy organ I instancji nie załączył tego pisma do akt administracyjnych postępowania przez tym organem, Kolegium nie mogło uwzględnić jego treści w wydanym rozstrzygnięciu, co jednak nie zwalnia z obowiązku jednoznacznego ustalenia faktów mających istotne znaczenie dla niniejszej sprawy, a tym faktem jest niewątpliwie data wniesienia odwołania przez stronę. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności faktyczne i prawne, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie narusza prawo w stopniu uzasadniającym jego uchylenie i z tych względów, działając zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj.: Dz.U. z 2018, poz. 265), zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które oprócz wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł, składa się również wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 p.p.s.a.