II SA/Gd 398/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Przybielski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędzia WSA Janina Guść Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Ilona Panic po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi C.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 lutego 2008 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 40 ust. 2 i 3, art. 106 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 poz.593 ze zm.) oraz § 2 i § 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. Nr 155 poz. 1109 z 2006r.) po rozpatrzeniu wniosku C.P.o przyznanie zasiłku celowego w związku z suszą 2006r. odmówił przyznania tego świadczenia. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zgodnie z § 2 cyt. wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006r. pomoc w formie zasiłku celowego udzielana jest rodzinie rolniczej, w której co najmniej jedna osoba w rodzinie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy i prowadzącej gospodarstwo rolne, w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, w którym szkody w uprawach rolnych spowodowanych suszą wynoszą średnio powyżej 30 %. Na podstawie wniosku wraz z dokumentacją organ pomocy społecznej ustalił, że żaden z członków rodziny C.P. nie jest rolnikiem, który podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy. Na podstawie ustawy z dnia 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, za rolnika ubezpieczonego z mocy ustawy uznaje się pełnoletnią osobę fizyczną, zamieszkującą i prowadzącą na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek działalność rolniczą, pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, obejmującym obszar użytków rolnych powyżej l ha przeliczeniowego lub dział specjalny. Organ wyjaśnił że, C.P. jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha w tym [...] ha przeliczeniowych na terenie gminy P.. Z zaświadczenia KRUS wynika, że T.P. - żona wnioskodawcy podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników na wniosek. Organ wyjaśnił, iż w toku postępowania ustalono również, że C.P. nie figuruje w ewidencji jako właściciel gospodarstwa rolnego na terenie innej gminy. Powołano się również na pismo Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, z którego wynika, że jednym z warunków otrzymania pomocy na mocy przedmiotowego rozporządzenia jest podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy. Zatem pomoc nie przysługuje, gdy osoba podlega temu ubezpieczeniu na wniosek. W związku z brakiem osób będących rolnikami, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, podlegających ubezpieczeniu z mocy prawa w rodzinie C.P. organ wskazał, że brak było podstaw do wypłaty zasiłku celowego w związku z suszą 2006r. C.P. wniósł odwołanie od tej decyzji wywodząc, że od [...] r. był i w dalszym ciągu jest rolnikiem. Podkreślił, iż przez 20 lat opłacał składki emerytalno - rentowe na KRUS. Z uwagi na niemożność utrzymania się wyłącznie z dochodów gospodarstwa rolnego podjął pracę w "państwowym przedsiębiorstwie" i zaprzestał opłacania składek emerytalno - rentowych na KRUS. Składki te zaczęła płacić jednak jego żona - T.P. W ocenie odwołującego się powyższa decyzja wydana została w skutek "niekompetencji" urzędnika. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 20 lutego 2008 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. oraz §2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. Nr 155 poz. 1109) utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając faktyczne i prawne podstawy jej rozstrzygnięcia. Organ administracji wskazał, że skoro wnioskodawca zatrudniony jest na podstawie umowy o pracę i nie podlega on, ani żaden inny członek jego rodziny, obowiązkowemu ubezpieczeniu rolników, stosownie do przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, to brak było podstaw prawnych do przyznania mu wnioskowanego świadczenia. C.P. wniósł skargę do Sądu, w której domagając się uchylenia zaskarżonych decyzji zarzucił naruszenie art. 417 k.c. oraz niezastosowanie się organów administracji do wydanego w tej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 czerwca 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 143/07. Skarżący wywodził, że z uwagi na to, iż po podjęciu pracy poza gospodarstwem rolnym był w dalszym ciągu obciążany nakazem płatniczym przez Urząd Gminy w P. kontynuację płacenia składek emerytalno – rentowych przejęła jego żona T.. W skardze przytoczono również treść rozstrzygnięć organów administracji oraz część uzasadnienia wyroku sądu we wskazanej wyżej sprawie II SA/Gd 143/07. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie mogła być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Powołany, jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepis § 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. Nr 155 poz. 1109 z 2006r.) stanowi w punkcie 1, że pomocy udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie i niekwestionowanego w skardze wynika, że skarżący w 2006 r. był właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych i był zatrudniony poza rolnictwem na podstawie umowy o pracę. Nie podlegał on zatem ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy. Z akt sprawy wynika również, iż składki emerytalno – rentowe do KRUS opłacała żona skarżącego – T.P.. Z pisma KRUS wynika, iż podlega ona przedmiotowemu ubezpieczeniu na wniosek (k. 4 akt organu I instancji). Zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (jedn. tekst Dz.U. z 2008 Nr 50 poz. 291) ilekroć w ustawie jest mowa o rolniku - rozumie się pełnoletnią osobę fizyczną, zamieszkującą i prowadzącą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osobę, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia. Zgodnie z art. 7 ust 1 cyt. wyżej ustawy ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu podlega z mocy ustawy: 1) rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny, 2) domownik rolnika, o którym mowa w pkt 1 - jeżeli ten rolnik lub domownik nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo nie ma ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Z przytoczonych wyżej przepisów prawa wynika zatem jednoznacznie, że warunkiem przyznania zasiłku celowego na podstawie przepisów cytowanego wyżej rozporządzenia z dnia 29 sierpnia 2006 r. było to, iżby co najmniej jedna osoba w tej rodzinie była rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, która podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy oraz szkody w uprawach rolnych spowodowanych suszą musiały wynosić średnio powyżej 30% w gospodarstwie. Skarżący nie spełniał pierwszego z tych warunków, gdyż będąc właścicielem gospodarstwa rolnego, zatrudniony był na podstawie umowy o pracę i podlegał z tego tytułu ubezpieczeniu społecznemu. Również żona skarżącego – T.P. – nie spełniała opisanego wyżej warunku, albowiem podlegała ona ubezpieczeniu w KRUS na wniosek, a nie z mocy ustawy. Powoływanie się przez skarżącego na istniejący od 1976 r. nakaz płatniczy, który nie potwierdza obowiązkowego ubezpieczenia jego lub innego członka rodziny w KRUS nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Bezzasadny jest zarzut skargi dotyczący niezastosowania się organów administracji do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2007 r. sygn. akt II SA/Gd 143/07, w którym to wyroku Sąd nakazał organom administracji wyłącznie wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, a w szczególności tego, czy skarżący lub jego żona podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu rolników w KRUS. Okoliczność ta została wyjaśniona i nie jest w skardze kwestionowana. Wyjaśnić należy również skarżącemu, że zagadnienie dotyczące zgodności z art. 2 i 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. Nr 155, poz. 1109) w zakresie, w jakim wyłącza zastosowanie przepisów rozporządzenia wobec rolników podlegających ubezpieczeniu społecznemu na wniosek, a nie z mocy ustawy było przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 31 marca 2008 r. P 20/07 orzekł, że przepis ten jest zgodny z Konstytucją (Dz.U. Nr 57, poz. 350). W związku z powoływaniem się przez skarżącego na decyzje innych organów administracji (Wójta Gminy C.) rozstrzygających sprawę przyznawania zasiłku celowego na podstawie cyt. wyżej rozporządzenia wskazać należy skarżącemu, że przedmiotem oceny zgodności z prawem jest w niniejszej sprawie opisana wyżej ostateczna decyzja SKO z dnia [...] lutego 2008 r., będąca przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 155, poz. 1109 ze zm.) skargę oddalił.