II SA/Gd 398/12
WyrokWSA w Gdańsku2012-12-05
Skład orzekający: Wanda Antończyk, Janina Guść, Katarzyna Krzysztofowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy roboty budowlane zostały już wykonane, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest zgodne z prawem, nawet jeśli roboty budowlane zostały już wykonane. Tryb legalizacyjny, uregulowany w art. 50 i 51 Prawa budowlanego, ma na celu umożliwienie doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem poprzez sporządzenie projektu zamiennego. Niewykonanie tego obowiązku może skutkować nakazem zaniechania dalszych robót lub rozbiórką obiektu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia na W. B. obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego rozbudowy mieszkania, z uwagi na istotne odstępstwa od zatwierdzonego pozwolenia na budowę z 1991 r., stwierdzone w trakcie kontroli w 2012 r. Odstępstwa obejmowały m.in. zwiększenie szerokości, powierzchni zabudowy i kubatury rozbudowy, a także zmiany w kształcie dachu i otworach okiennych. Skarżący kwestionował zasadność nałożenia obowiązku, podnosząc m.in. brak aktualnych dokumentów pierwotnego pozwolenia oraz stosowanie przepisów o ochronie zabytków, które nie obowiązywały w dacie wydania pozwolenia. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję o nałożeniu obowiązku, zmieniając jedynie termin jego wykonania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 5 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego rozbudowy obiektu budowlanego oddala skargę.
Decyzją z dnia 15 marca 2012r. nr [...], wydaną w sprawie rozbudowy mieszkania nr 1 w budynku przy ul. C. 16 w S., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na W. B. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do 29 czerwca 2012r. trzech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego rozbudowy mieszkania nr 1 ww. budynku, na działce nr [...] ark. mapy 24, wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi wraz z zaświadczeniem właściwej izby samorządu zawodowego potwierdzającym wpisanie projektanta na listę członków tej izby, aktualnym na dzień opracowania projektu. Projekt powinien uwzględniać zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz określać wykonanie czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego prawem.
W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 4. art. 80 ust. 2pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. nr 243 z 2010r. , poz. 1623 ze zm.).
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji ustalił, że decyzją z dnia 4 kwietnia 1991r. zatwierdzono dokumentację techniczną i udzielono W. B. pozwolenia na rozbudowę mieszkania nr 1 w budynku przy ul. C. 16 w S. Postępowanie wyjaśniające prowadzone w latach 2000-2004 dotyczące rozbudowy mieszkania od strony wschodniej zakończyło się decyzją z dnia 4 maja 2004r. o braku podstaw do wstrzymania robót przy rozbudowie mieszkania.
W dniu 10 stycznia 2012r. organ, w wyniku interwencji pozostałych właścicieli nieruchomości położonej przy ul. C. 16, dokonał kontroli nieruchomości w trakcie, której stwierdził, że poza wykonaną do 2005r. rozbudową od strony wschodniej, dokończono rozbudowę mieszkania w pozostałej części czyli od strony północno-zachodniej( w części gdzie w 2005r. wykonano tylko fundamenty). Organ ustalił, że właścicielem lokalu nr 1 jest B. B., inwestorem pozostał W. B. W trakcie kontroli stwierdzono, że rozbudowa jest na etapie prac wykończeniowych, wykończone zostały konstrukcje obiektu, wykonano instalacje wewnętrzne, wykończone zostały ściany, dach z zamontowana rynną i rurami spustowymi, wewnątrz wykończono ściany i sufit, do wykonania pozostało ułożenie warstwy wykończeniowej podłogi.
Organ dokonując porównania posiadanej dokumentacji projektowej stanowiącej załącznik do pozwolenia na budowę z dnia 4 kwietnia 1991r. z ustaleniami dokonanymi podczas kontroli ustalił, że przesunięto ściany zewnętrzne etapu rozbudowy kontynuowanego w 2011r., w miejscach gdzie zaprojektowano 3 różne szerokości rozbudowy o wymiarach 480cm, 300cm i 250cm (ściana z uskokami) obecnie szerokość wynosi odpowiednio 541cm, 587cm i 303cm (przedłużono lico najbardziej wysuniętej ściany nie wykonując jednego uskoku). Tym samym zwiększono szerokość rozbudowanej części, powierzchnię jej zabudowy i kubaturę. Dodatkowo zmieniono kształt dachu(wykonano dach jednospadowy bez zaprojektowanych przełamań nad otworami okiennymi w elewacji frontowej), wykonano dwa okna połaciowe oraz zmieniono pokrycie dachu z projektowanej dachówki na blachę trapezową, zmieniono wymiary niektórych otworów okiennych i drzwiowych w ścianach zewnętrznych oraz w ścianie łączącej rozbudowę z budynkiem istniejącym. Organ ustalił, że w okresie dokonania ww. zmian, tj. w 2011r. na obszarze dokonanej rozbudowy obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego "obszaru ograniczonego ulicami H., G., C. P. W. i M." zatwierdzony uchwałą Rady Miasta nr [...] z dnia 27 kwietnia 2006r (Dz. Urzęd. Woj. Pom. z 2006r., nr [...], poz. [...]]). Zgodnie z par. 5 ust. 1 pkt 1 ww. uchwały, obszar, na którym znajduje się przedmiotowy obiekt wpisany jest do rejestru zabytków decyzją nr [...] z dnia 12 lutego 1979r. Zespołu Urbanistyczno-Krajobrazowego Miasta i zgodnie z par. 5 pkt 4c dla obiektu położonego przy ul. C. 16 ustalona jest ochrona konserwatorska, a dla tego obiektu obowiązują postanowienia planu zawarte w karcie terenu C-1/12, nr terenu 5. Zgodnie z jej treścią w części dotyczącej ochronie środowiska kulturowego ochronie podlega historyczna zabudowa przy ul. C. 16 (cechy stylowe: kształt bryły, forma i detal elewacji, rodzaj pokrycia dachowego, forma stolarki, balustrady balkonów, werandy, wyposażenie wnętrz). Powołując się na powyższe organ stwierdził, że opisane zmiany wykonane w 2011r. wymagały uzyskania stosownego pozwolenia organu ochrony zabytków. Organ ustalił, że mimo nieuodostępnienia w trakcie kontroli części rozbudowy dokonanej w 2005r., stwierdzić należy jednoznacznie, że całość rozbudowy lokalu nr 1 wykonana została z istotnym odstępstwem od udzielonego pozwolenia na budowę, a faktyczny, istniejący stan rozbudowy ( w tym części nieudostępnionej ) musi być przedstawiony w projekcie zamiennym. Organ powołując się na przepis art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego wskazał, że szerokość kubatura, powierzchnia zabudowy oraz zmiany wymagające uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń są istotnymi zmianami, które zgodnie z art. 36a ust. 1 są dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Organ ustalił, że wprawdzie brak jest w sprawie podstaw do wstrzymania przedmiotowych robót w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, to z uwagi na wykonanie rozbudowy w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, uzasadnione jest przeprowadzenie postępowania na podstawie art. 51 Prawa budowlanego w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. Organ przytoczył treść przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, który stanowi, że w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę-właściwy organ w drodze decyzji nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz – w razie potrzeby- wykonania określonych czynności lub robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Dokumentacja projektowa winna więc być opracowana i skompletowana z uwzględnieniem wymagań określonych w przepisach art. 32-34 Prawa budowlanego.
Odwołanie od powyższej decyzji z dnia 28 maja 2007r. złożył W. B. wnosząc o jej uchylenie. Odwołujący podkreślił, że rozbudowa mieszkania nie jest nielegalna, lecz jest dokonywana na podstawie ważnego pozwolenia na budowę z dnia 4 kwietnia 1991r., a w tej dacie zgodnie z pismem organu do konserwatora Zabytków nie istniały przepisy z zakresu ochrony zabytków powołane w uzasadnieniu decyzji. Odwołujący przytaczając nałożony decyzją organu I instancji obowiązek podniósł, że nie podano na jakiej podstawie stwierdzono, że wprowadzone zostały jakiekolwiek zmiany i na czym one polegają w stosunku do zatwierdzonego projektu. Odwołujący powołał się na pismo Wojewody z dnia 28 lutego 2012r., w którym stwierdzono, że Wydział Urbanistyki i Architektury nie ma dokumentów związanych z postępowaniem dotyczącym decyzji z dnia 4 kwietnia 1991r.,w szczególności wskazał, że w piśmie z dnia 28 lutego 2012r. Wydziału Urbanistyki i Architektury stwierdzono, że w archiwum urzędu nie ma dokumentów związanych z pozwoleniem na rozbudowę mieszkania nr 1, czyli m.in. brak projektu i planu realizacyjnego. Tymczasem z decyzji z dnia 15 marca 2012r. wynika, że organ I instancji posiada jakąś dokumentację stanowiąca załącznik do pozwolenia na budowę z dnia 4 kwietnia 1991r., co jest sprzeczne z wcześniejszym stwierdzeniem braku projektu. Podkreślono, że w momencie wydania decyzji nie obowiązywały ustalenia wynikające z ustanowionych w późniejszym okresie przepisów z zakresu ochrony zabytków. Przebieg robót wynika z wpisów kierownika budowy w dzienniku budowy, na podstawie których można ustalić przebieg robót i ich zaawansowanie oraz stwierdzić, że nie nastąpiły żadne zmiany w zewnętrznym wyglądzie obiektu, zwłaszcza po 2011r. a zatem brak jest podstaw do żądania projektu zamiennego wraz z uzgodnieniem konserwatora zabytków.
Decyzją z dnia 21 maja 2012r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożonego obowiązku (pkt 1) oraz uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wyznaczonego terminu dostarczenia projektu budowlanego zamiennego do dnia 29.06.2912r i ustalił nowy termin do dnia 30 listopada 2012r. (pkt 2). W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano, art. 138 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego, art. 51 ust. 1 pkt 3,w związku z art. 50 ust.1 pkt 4, art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust.2, art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane / tekst jedn. Dz. U. z 2010r.r., Nr 243 poz. 1623/.
W uzasadnieniu organ odwoławczy w pierwszej kolejności przedstawił przebieg postępowań administracyjnych w sprawach dotyczących rozbudowy mieszkania nr 1 przy ul. C. 16 w S. w związku z pozwoleniem na rozbudowę z dnia 4 kwietnia 1991r., akcentując m.in., że ostatecznie organy odmówiły stwierdzenia wygaśnięcia tej decyzji, co oznacza, że pozostaje ona w obrocie prawnym.
Organ II instancji rozpoznając odwołanie wskazał, że przepisy art. 51 ustawy Prawo budowlane mają zastosowanie w przypadkach wymienionych w art. 50 ust. 1 ustawy, tj. wówczas gdy roboty wykonywane są:
1. bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia,
2. w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub,
3. na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub
4. w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach.
Natomiast enumeratywny wykaz odstępstw wymagający zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę zawarty jest w art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że wykonanie rozbudowy o szerokościach większych niż przewidziano w projekcie spowodowało zwiększenie powierzchni zabudowy i kubatury, co stanowi istotne odstępstwo od warunków pozwolenia na budowę
Stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę-właściwy organ nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, oraz w razie potrzeby wykonanie określenie określonych czynności lub robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Powołując się na ustalony stan faktyczny organ II instancji ustalił, że nałożenie zaskarżoną decyzją obowiązku dostarczenia projektu budowlanego zamiennego jest zgodne z prawem, przy czym uznał, że termin wykonania obowiązku znacznie się skrócił a projekt wymaga uzgodnień, w takiej sytuacji organ ustalił nowy wykonania obowiązku- do dnia 30 listopada 2012r.
Nadto realizując określony w art. 10 kpa obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, organ odwoławczy zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, eliminując uchybienie organu I instancji.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji wskazał, że w aktach organu I instancji znajdują się oryginalne akta dotyczące decyzji Prezydenta Miasta z dnia 4 kwietnia 1991r. o pozwoleniu na rozbudowę mieszkania, nadto wskazano, że organ podejmuje decyzję na podstawie stanu prawnego obowiązującego w dacie orzekania. W dacie tej na obszarze, na którym położona jest nieruchomość obowiązują postanowienia ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego w dniu 27 kwietnia 2006r.. Zgodnie z par. 5 ust. 1 pkt 1 uchwały obszar, na którym znajduje się budynek nr 16 wpisany jest do rejestru zabytków decyzją z dnia 12 lutego 1979r., nr 771 Zespołu Urbanistyczno-Krajobrazowego Miasta i zgodnie z par. 5 pkt 4c planu dla obiektu położonego przy ul. C. 16., ustalona jest ochrona konserwatorska, ochronie podlega historyczna zabudowa i cechy stylowe: kształt bryły, forma i detal elewacji, rodzaj pokrycia dachowego, forma stolarki, balustrady, balkonów, werandy, wyposażenie wnętrz. W takiej sytuacji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że wskazane zmiany w rozbudowie wykonane w 2011r. wymagały uzyskania pozwolenia służb konserwatorskich.
W. B. i B. B. złożyli skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o uchylenie w całości decyzji wydanej przez organ II instancji, zaskarżonej decyzji zarzucając niedokonanie przez organ II instancji własnych ustaleń w sprawie, a jedynie powtórzenie uzasadnienia decyzji organu I instancji oraz naruszenie słusznego interesu skarżących.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że mimo wniosku T. B. oraz H. L. (właścicielek pozostałych mieszkań) w budynku przy ul. C. 16 w S.) o wygaśniecie pozwolenia na budowę, decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia 4 kwietnia 1991r. dotycząca rozbudowy mieszkania nr 1 pozostaje nadal w obiegu prawnym. W takiej sytuacji organ nie wskazał żadnej podstawy prawnej dla żądania i zobowiązywania skarżących do przedstawienia obecnie nowego zamiennego projektu budowlanego, zgodnego z aktualnym stanem prawnym, który odmiennie niż w roku 1991r. nakłada nowe zobowiązania w zakresie uzgodnienia tego projektu. Nadto odnosząc się do ustalonego przez organy stanu faktycznego dotyczącego przedłożenia w 2005r. projektu budowlanego rozbudowy mieszkania przewidującego zmiany w stosunku do projektu pierwotnego, lecz nie zatwierdzonego przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, skarżący wskazali, że ówczesny stan prawny przewidywał jedynie zawiadomienie organu o ewentualnych zmianach (braku negatywnej oceny organu w ciągu 30 dni umożliwiał realizację zgłoszonych organowi zmian). Skarżący podnieśli, że nie może być wiążące stanowisko organu II instancji, iż organ nadzoru podejmuje rozstrzygnięcia na podstawie stanu prawnego obowiązującego w dniu orzekania, gdyż organ nie poinformował stron o podstawach prawnych takiej informacji, która w sposób nie budzący wątpliwości ogranicza prawa skarżących i narusza ich słuszny interes.
Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2012r. Sąd prawomocnie odrzucił skargę wniesioną do Sądu przez B. B.( k-50 postanowienie).
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.).
Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Nadto zgodnie z art. 134 § 2 ww. ustawy sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Skarga, jako niezasadna, nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem przy rozpoznawaniu sprawy organy administracji nie naruszyły prawa w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z przepisem art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych :
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub
3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 lub
4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę lub w przepisach. Przy czym postanowienia o wstrzymaniu nie wydaje się jeżeli roboty zostały już wykonane.
Stosownie natomiast do art. 51 ust. 1 w związku z ust. 7( stanowiącym o zastosowaniu regulacji do robót wykonanych) Prawa budowlanego, właściwy organ w drodze decyzji:
1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo
2) nakłada obowiązek wykonania w oznaczonym terminie, określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, albo
3) w przypadku istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę-nakłada-, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych.
3. Po upływie terminu lub na wniosek inwestora właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i wydaje decyzję :
1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo
2) w przypadku niewykonania obowiązku – nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
W rozpatrywanej sprawie ocenie Sądu podlega decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy. Decyzją tą nałożono na skarżącego inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. Przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 wraz z art. 50 Prawa budowlanego reguluje tzw. tryb legalizacyjny, stosowany w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, wymienionych enumeratywnie w ust. 1-4 art. 50 Prawa budowanego. Przepis art. 50 ust. 1 pkt 4 dotyczy robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach.
Zgodnie z powoływanym art. 51 ust. 1 pkt 3 w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, organ w drodze decyzji, nakłada, określając termin wykonania :
- obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz w razie potrzeby- wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Przepis art. 51 ust. 4 stanowi, że po upływie terminu lub na wniosek inwestora organ sprawdza wykonanie obowiązku o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo- jeżeli budowa została zakończona – o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Zgodnie z art. 51 ust. 5 w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Odnosząc powyższe regulacje do stanu faktycznego sprawy wskazać należy, że bezspornie skarżący dysponował pozwoleniem na budowę dotyczącym rozbudowy mieszkania nr 1 na parterze, zgodnie z ówcześnie obowiązującym planem szczegółowym zagospodarowania i rewaloryzacji miasta S. zatwierdzonego uchwał MRN w S. z dnia 28 stycznia 1988r.(Dz. Urzęd. Woj. Gd. Nr [...], poz. 61 z 1988r.) budynku przy ul. C. 16 w S. z dnia 4 kwietnia 1991r.. Z przeprowadzonego przez organ nadzoru postępowania wynika jednakże, że w trakcie realizacji rozbudowy nastąpiło istotne odstąpienie od udzielonego pozwolenia na budowę, co wynika ze sporządzonego protokołu oględzin z dnia 10 stycznia 2012r. wraz załączonymi do niego szkicami oraz rysunkami i zostało szczegółowo opisane w zaskarżonej decyzji, jak i w decyzji organu I instancji. Konsekwencją dopuszczenia istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego jest obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego w celu umożliwienia legalizacji tych odstępstw. Konsekwencje niewykonania obowiązku zostały zawarte w cyt. przepisie art. 51 ust. 4 i jest nim m.in. rozbiórka obiektu. Decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego kończy postępowanie legalizacyjne i oznacza zaakceptowanie inwestycji. Wydana decyzja zatwierdzająca projekt budowlany odpowiada decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, która zgodnie z art. 36a ust. 1 powinna być wydana przed realizacją robót. Organ może wydać decyzję zatwierdzająca projekt budowlany w sytuacji zgodności tego projektu z przepisami prawa. Przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ sprawdza m.in. jego zgodność z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak również sprawdza kompletność projektu i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń ( art. 35 ust. 1 prawa budowlanego), przy czym oceny tej dokonuje się według stanu prawnego w dacie wydawania decyzji o zatwierdzeniu projektu. Warunkiem legalizacji jest zgodność ustaleniami aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z powyższych przyczyn zarzuty podniesione w skardze są niezasadne.
Jednakże podkreślić należy, że w rozpatrywanej sprawie Sąd ma obowiązek uwzględnić treść cyt. przepisu art. 134 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zawierający zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego. Przepis ten oznacza, że orzeczenie wydane na skutek rozpoznania środka zaskarżenia nie może być dla strony skarżącej mniej korzystne niż orzeczenie zaskarżone( z wyjątkiem stwierdzenia naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności). Uwzględnienie skargi w rozpoznawanej sprawie mogłoby być dla skarżącego mniej korzystne niż zaskarżone orzeczenie. W niniejszej sprawie inwestor dokonał w trakcie budowy szeregu odstępstw od warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Organ poprzez nałożenie obowiązku opisanego w decyzji z dnia 15 marca 2012r. umożliwił skarżącemu legalizację robót wykonanych z naruszeniem zatwierdzonego projektu budowlanego poprzez złożenie projektu budowlanego zamiennego, odstępując od nałożenia innych obowiązków mających na celu doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem ( z pozwoleniem na budowę)y Jeżeli inwestor, zgodnie z nałożonym obowiązkiem przedłoży projekt zamienny zgodny z wydaną decyzją, organ zgodnie z art. 51 ust. 4 prawa budowlanego może go jedynie zatwierdzić. Organ nie nałożył tym samym na skarżącego obowiązku wykonania określonych robót czy też czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem ( pozwoleniem na budowę).
Mając powyższe na uwadze oraz działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło