II SA/Gd 399/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch (spr.) Protokolant Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2007 r. sprawy ze skargi S. S. i Z. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 kwietnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie wykonania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 marca 2007 r., nr [...], 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących S. S. i Z. S. solidarnie kwotę 250,- (dwieście pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 12 marca 2007r., nr [...] wydaną na podstawie art. 83 ust. 1 w zw. z art. 50 oraz art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2000r. Nr 156, poz. 1118) stwierdził brak podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia w oparciu o art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego w sprawie rozbudowy przez K. Z. budynku przy ul. P. [...] w S. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, iż z akt sprawy wynikało, że sprawa przebudowy i nadbudowy budynku przy ul. P. [...] w S. została zakończona ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia 7 stycznia 1997r., nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie wstrzymania robót budowlanych wykonywanych przez K. Z. polegających na przebudowie budynku mieszkalnego przy ul. P. [...] w S. za wyjątkiem samowolnie dobudowanej klatki schodowej do tego budynku. Jak wskazał organ zgodnie z art. 16 i następnymi kpa organy administracji publicznej związane są rozstrzygnięciami, które w tej sprawie zapadły. W szczególności organy administracji publicznej związane są zakresem podania kierowanego przez strony, przepisami prawa oraz rozstrzygnięciami w sprawie wydanymi przez organy właściwe i wyrokami sądów administracyjnych. W ocenie organu wydawanie innego rozstrzygnięcia w sprawie, w której wydano już inną decyzję byłoby obarczone wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli S. i Z. S. W uzasadnieniu wskazali, iż organ pierwszej instancji nie wykonał w terminie polecenia nadrzędnej mu instytucji, jak również nie rozpatrzył należycie sprawy. W ich ocenie organ pierwszej instancji nie wskazał ostatecznej decyzji, która zakończyła postępowanie w sprawie dotyczącej nadbudowy oraz przebudowy budynku przy ul. P. [...] w S. Podnieśli również, że jako strona w sprawie nie otrzymali nigdy decyzji rozstrzygającej w ww. sprawie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 18 kwietnia 2007r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując w uzasadnieniu decyzji, iż sprawa robót prowadzonych w budynku przy ul. P. [...] w S. została już prawomocnie rozstrzygnięta. Powrót organu nadzoru budowlanego do tej sprawy prowadziłby do orzeczenia decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, co w myśl art. 156 § 1 pkt 3 kpa stanowiłoby rażące naruszenie prawa. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnieśli S. i Z. S. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucili organom obu instancji nie zapoznanie się z postanowieniami z dnia 9 maja 1997r., [...] oraz z dnia 30 czerwca 1997r., nr [...], z których zdaniem skarżących wynikało, że postępowanie w sprawie samowoli budowlanej w przedmiotowym budynku powinno być kontynuowane. W ocenie skarżących umorzenie postępowania o wstrzymaniu robot budowlanych nie było uzasadnieniem, aby organ pierwszej instancji unikał kontynuacji postępowania administracyjnego w kierunku wykonanej samowoli budowlanej. Zdaniem skarżących wyjaśnienia organu pierwszej instancji dotyczące przedmiotowego budynku są mylne, niezgodne ze stanem faktycznym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, iż swoje stanowisko wyraził w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrolując legalność wydanych przez organy decyzji Sąd nie będąc, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), związany wnioskami i zarzutami skargi, ani powołaną podstawą prawną, uznał iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W prowadzonym przez organy obu instancji postępowaniu administracyjnym nastąpiło naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących udziału stron w postępowaniu. Jak wynika z akt administracyjnych pierwotnie inwestorem w przedmiotowej sprawie była K. Z. W stosunku do tego inwestora wydana została przez Prezydenta Miasta decyzja z dnia 7 stycznia 1997r. o umorzeniu postępowania w sprawie wstrzymania robót budowlanych polegających na przebudowie budynku przy ul. P. [...] w S. W dniu 5 listopada 1999r. A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. nabyła od K. Z. nieruchomość położoną w S. przy ul. P. [...], na której prowadzona była przedmiotowa inwestycja. Następnie umową z dnia 30 czerwca 2005r. A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. zbyła ww. nieruchomość na rzecz B S.A. w G., W. G. oraz A. M. Z akt sprawy wynikało jednoznacznie, że zarówno decyzja organu pierwszej instancji jak i utrzymująca ją w mocy zaskarżona decyzja nie zostały doręczone aktualnym współwłaścicielom nieruchomości, na której posadowiony jest budynek, w którym prowadzona była przedmiotowa inwestycja. Decyzje powyższe doręczone zostały bowiem wyłącznie skarżącym S. i Z. S., a decyzja organu odwoławczego dodatkowo Prezydentowi Miasta. Z poczynionych wyżej uwag wynikało, iż w niniejszej sprawie niewątpliwie naruszono zasadę zapewnienia obecnym współwłaścicielom przedmiotowej nieruchomości to jest: B S.A. w G., W. G. oraz A. M. czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz umożliwienia im przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań ( art. 10 kpa ). Każdy z wymienionych współwłaścicieli, będących w niniejszej sprawie inwestorami, powinien być stroną niniejszego postępowania, a zatem każdy z nich powinien otrzymać zarówno decyzję z dnia 12 marca 2007r. jak i zaskarżoną decyzję. Prawidłowe ustalenie stron postępowania i zapewnienie w nim udziału wszystkim stronom należy niewątpliwie do podstawowych obowiązków organów administracji publicznej. To uchybienie przepisom procedury stanowiące, w myśl art. 145 § 1 pkt 4 kpa, podstawę wznowienia postępowania obliguje sąd administracyjny do uchylenia wydanych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2002 r., sygn. akt III RN 200/01, OSNP 2003/24/582). Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu jest przesłanką wznowienia postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji przez sąd administracyjny bez względu na to, czy miało ono, czy też nie miało wpływu na wynik sprawy. Wniosek taki wynika zarówno z treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak również jest akceptowany w doktrynie postępowania administracyjnego oraz w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z 26.01.1999 r., sygn. akt III SA 979/98, Lex nr 39458; wyrok NSA z 4 kwietnia 1997 r., sygn. akt III SA 1795/95, Lex nr 29916 ). Sąd orzekający w całości podzielił również pogląd przedstawiony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 1999 r. (sygn. akt IV SA 595/99, Lex nr 47888 ): "Poprzez udział w postępowaniu administracyjnym należy rozumieć udział stron w całym ciągu czynności przygotowawczych tego postępowania. Absencja strony w postępowaniu administracyjnym w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 4 kpa obejmuje zatem zarówno przypadki, gdy strona w ogóle nie brała udziału w postępowaniu, jak i gdy nie brała udziału w istotnych czynnościach przygotowawczych organu. Przy tym, to nie strona winna wykazać dostateczną aktywność, aby zapewnić dla siebie czynny udział w postępowaniu, lecz stosownie do art. 10 § 1 kpa taki obowiązek spoczywa na organach administracji publicznej. Wznowienie postępowania na tej podstawie następuje bowiem niezależnie od tego, czy to kwalifikowane naruszenie norm prawa procesowego miało wpływ na treść decyzji, czy też takiego wpływu nie można stwierdzić. Ta okoliczność ma charakter formalny, tj. sam fakt braku udziału strony w postępowaniu lub jego fragmencie bez jej winy stanowi powód dostateczny do wznowienia. Przepis ten nie żąda stwierdzenia, że brak udziału spowodował szkodę dla strony lub stwierdzenia, że udział strony spowodowałby inne załatwienie sprawy. Uchybienie procesowe, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, nie może zostać konwalidowane przez uzupełniające postępowanie dowodowe dokonane w postępowaniu odwoławczym". W ocenie Sądu, brak udziału w prowadzonym postępowaniu w przedmiocie wykonania robót budowlanych B Spółki Akcyjnej w G., W. G. oraz A. M., to jest aktualnych współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości, stanowił wystarczająca podstawę do uchylenia wydanych decyzji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stwierdzenie powyższych uchybień upoważniało Sąd do odstąpienia od merytorycznego rozpoznania zarzutów zawartych w skardze, albowiem na skutek uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji przedmiotowa sprawa podlega ponownemu rozpatrzeniu z uwzględnieniem przepisu art. 10 § 1 kpa. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy obu instancji zapewnią wszystkim stronom prawidłowy udział w postępowaniu administracyjnym, mając w szczególności na uwadze, iż w toku postępowania nastąpiło zbycie przedmiotowej nieruchomości. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na mocy art. 200 w zw. z art. 202 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.