II SA/Gd 399/08
WyrokWSA w Gdańsku2008-10-08
Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Mariola Jaroszewska, Jan Jędrkowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w sytuacji, gdy decyzja o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego?Ratio decidendi
Tak, organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nawet jeśli pierwotna decyzja o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego. Istnienie i realizacja obiektu na podstawie ostatecznej decyzji, nawet wadliwej, tworzy możliwość zastosowania procedury legalizacyjnej.Stan faktyczny
Skarżący H. T. i P. T. zaskarżyli decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającą obowiązki w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Pierwotna decyzja o pozwoleniu na budowę została stwierdzona nieważnością, a budowa realizowana była w sposób istotnie odbiegający od jej ustaleń. Organy nadzoru budowlanego nałożyły obowiązki naprawcze na podstawie art. 51 Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2008 r. sprawy ze skargi H. T. i P. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 kwietnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia określonych obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oddala skargę.
H. T. i P. T. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 kwietnia 2008r. Nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 sierpnia 2007r. Nr [...] w części dotyczącej nałożonego na B. T. i A. T. obowiązku wykonania w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w C. określonych czynności oraz uchylono decyzję organu I instancji w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i ustalono nowy termin do dnia 31 sierpnia 2008r. Z uzasadnienia skargi wynika, iż skarżący domagają się uchylenia decyzji organu II instancji.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym ustalonym przez organ:
W dniu 2 września 2005r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził oględziny na budowie budynku jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr [...] w C. przy ul. [...]. W trakcie oględzin stwierdzono, że budowa realizowana jest na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 30 maja 2000r. nr [...] wydanej przez Burmistrza. Stwierdzono również, że realizowana jest w sposób istotny odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Stwierdzono również, że decyzja o pozwoleniu na budowę jest niezgodna z przepisami. Dlatego w dniu 7 września 2005r. organ I instancji wystąpił do Wojewody na podstawie art. 84b ust. 3 Prawa budowlanego o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza z dnia 30 maja 2000 r. Wojewoda decyzją z dnia 7 grudnia 2005r. nr [...] stwierdził nieważność w/w decyzji. Decyzja Wojewody stała się ostateczna.
W dniu 16 grudnia 2005r. Burmistrz decyzją nr [...] zatwierdził projekt podziału działki nr [...] stanowiącej własność A. T. na działkę nr [...] na której zlokalizowana jest przedmiotowa budowa i działkę nr [...]. W dniu 29 stycznia 2007r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] wydanym w trybie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego wstrzymał budowę budynku jednorodzinnego na działce o nr [...] przy ul. [...] w C. prowadzoną w przez A. T. w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. W postępowaniu odwoławczym organ II instancji postanowieniem z dnia 5 marca 2007r. nr [...] uchylił w/w postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując, że organ I instancji nie miał podstaw prawnych do wstrzymania robót budowlanych w trybie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego (budowa w sposób istotny odbiega od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę), gdyż decyzja o pozwoleniu na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego została wycofana z obiegu prawnego decyzją Wojewody 7 grudnia 2005r. [...]. Ponadto organ II instancji wskazał, że Burmistrz Miasta decyzją z dnia 12 stycznia 2007r. nr [...] odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie i rozbudowie przedmiotowego budynku mieszkalnego celem doprowadzenia do zgodności z obowiązującymi przepisami. W dniu 6 czerwca 2007r. przeprowadzono ponowne oględziny przedmiotowej inwestycji, podczas których stwierdzono, że inwestor nie prowadzi robót a budowa przedmiotowego budynku mieszkalnego jest na etapie robót wykończeniowych. Mając powyższe na uwadze organ I instancji decyzją z dnia 20 sierpnia 2007r. nr [...] roku wydaną w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nałożył na B. i A. T. obowiązek wykonania do 30 czerwca 2008r. czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem polegających na: wykonaniu ścian oddzielenia przeciwpożarowego od strony działek sąsiednich nr [...], [...], [...] na całej długości budynku, przebudowie konstrukcji dachu poprzez likwidację ścięć przy ścianach szczytowych, likwidacji wystających w ścianach zewnętrznych szczytowych, od strony działki nr [...] elementów wentylacji.
Rozpatrując przedmiotową sprawę w trybie odwoławczym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że z akt sprawy wynika, że inwestor zrealizował przedmiotową budowę na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, która była niezgodna z przepisami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 15 poz. 140 z późniejszymi zmianami). W związku z naruszeniem przez przedmiotową budowę warunków technicznych oraz w związku z wyeliminowaniem decyzji o pozwoleniu na budowę z obiegu prawnego organ nadzoru budowlanego był zobligowany przeprowadzić w stosunku do tej budowy procedurę naprawczą w trybie art. 50,51 ustawy Prawo budowlane z 1994r . W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 6 czerwca 2007r. stwierdzono, że roboty związane z budową przedmiotowego budynku zostały zakończone. Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r. organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem określając termin ich wykonania. Natomiast zgodnie z art. 51 ust. 7 ustawy przepisy ust 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone wart. 48 albo w 49b. zostały wykonane w sposób, o którym mowa wart. 50 ust. 1. Decyzją nr [...] Burmistrz zatwierdził projekt podziału działki nr [...]. w taki sposób, że przedmiotowy budynek znajduje się na granicy działki. Zgodnie z § 12 ust 3 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych. jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz 690 z późniejszymi zmianami), usytuowanie ściany budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2. dopuszcza się w odległości 1.5 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną lub bezpośrednio przy granicy jeżeli nie jest możliwe zachowanie odległości. o której mowa w ust. 1 pkt 2. ze względu na rozmiar działki. zatem usytuowanie przedmiotowego budynku przy granicy działki nie narusza w/w przepisów. Organ odwoławczy podniósł, że z przepisów techniczno budowlanych zarówno z okresu budowy przedmiotowego budynku jak i obecnych wynika, że nałożone na inwestora zaskarżoną decyzją obowiązki spowodują. iż przedmiotowa budowa doprowadzona będzie do stanu zgodnego z prawem, ponieważ spełnione będą wymagania związane z bezpieczeństwem przeciwpożarowym określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. jak i w dziale VI Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. Mając powyższe na uwadze rozstrzygnięcie organu I instancji wydane w trybie przepisów art. 51 ust.1 pkt 2 organ odwoławczy uznał za prawidłowe. Z uwagi na upływ terminu w postępowaniu odwoławczym organ wojewódzki uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej ternrinu i wyznaczył nowy termin wykonania obowiązków. Mając na uwadze art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożonego obowiązku wykonania w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w C. określonych czynności, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i ustalił nowy termin do dnia 31 sierpnia 2008r. Odnosząc się do argumentów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotowa budowa jest zgodna z decyzją nr [...] z dnia 15 marca 2000r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydaną dla tej inwestycji.
Skarżący we wniesionej skardze zarzucili, że budowa budynku mieszkalnego na realizowana na podstawie decyzji Burmistrza z dnia 30 maja 2005r. odbiega od ustaleń i warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Potwierdza to również opinia z dnia 23 maja 2005 r. sporządzona przez biegłego sądowego w zakresie geodezji sporządzona w trakcie toczącego się postępowania przed Sądem Rejonowym w C. w sprawie [...]. Podali również, że zatwierdzony przez Burmistrza podział dokonany w dniu 16 grudnia 2005r. nic nie zmienił. Przedmiotowy budynek nadal pozostaje budynkiem wolnostojącym, zlokalizowanym w granicy z działkami niezabudowanymi (nr [...] i [...]). Na działce [...] zabudowa jest niemożliwa z uwagi na ograniczenia (pas 1,60 m i 1,05 m oraz granica działki nr [...]) uniemożliwiona jest na niej zabudowa. Skarżący powołali się na treść § 12 ust. 6 i 7 rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ponadto wskazali, że organ administracji I instancji pominął przydomową oranżerię jako część budynku mieszkalnego. Zarzucili również organowi odwoławczemu, że powołał się na błędną podstawę prawną określającą zmniejszenie odległości do 1,5 m od granicy z sąsiednią działką lub bezpośrednio przy jej granicy.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Nadto podniósł, że przydomowa oranżeria stanowi część przedmiotowego budynku, tym samym sformułowanie w decyzji organu I instancji "na całej długości budynku" obejmuje również oranżerię.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Na wstępie rozważań należy zwrócić uwagę na okoliczność, iż w sprawie niniejszej nie mamy do czynienia z samowolą budowlaną albowiem roboty budowlane wykonywane były na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Uzasadniało to prowadzenie przez organ nadzoru budowlanego postępowania w trybie art. 51 Prawa budowlanego (przypadek inny niż określony w art. 48 albo 49 b tej ustawy).
W takiej sytuacji, jeżeli organ stwierdzi, że nie zachodzą przyczyny uzasadniające zastosowanie jednego ze środków wymienionych w art. 51 ust.1 pkt 1 w/w ustawy, nakłada na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności, bądź robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem ( art.51 ust 1 pkt 2 w zw. z ust. 7).
Z tego rodzaju sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie.
Decyzja Burmistrza z dnia 30 maja 2000 r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca A. T. pozwolenia na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności decyzją Wojewody z dnia 7 grudnia 2005 r. Stwierdzenie nieważności skutkuje nieważność od dnia wydania (ex tunc). Oznacza też, że podstawę stracił projekt budowlany zatwierdzony wadliwą decyzją.
Zauważyć jednak należy, że z samego faktu wydania w/w decyzji, która stała się ostateczna i do czasu jej wyeliminowania istniała w obrocie wynikają określone skutki prawne. Jej istnienie i zrealizowanie na jej postawie obiektu budowlanego stworzyło możliwość zastosowana legalizacji w opisanym wyżej trybie.
Organ nadzoru budowlanego dokonał samodzielnie oceny sytuacji faktycznej i prawnej i określił obowiązki, którymi obciążył inwestora w trybie powołanego art. 51 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Organ I instancji w wydanej decyzji określił czynności, jakie spełnić winien inwestor, ażeby doprowadzić budynek do stanu odpowiadającego warunkom technicznym, i które po ich realizacji umożliwią ubieganie się o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie wybudowanego obiektu.
W ocenie orzekających w sprawie organów istniała możliwość zastosowania art. 51 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego i to stanowisko Sąd podziela.
Skarżący kwestionując zasadność prowadzenia postępowania legalizacyjnego, wskazują na niedogodności jakie powoduje dla nich wybudowanie budynku na działce [...] ( np. wejście do oranżerii, usytuowanie tarasu). Zarówno w odwołaniu jaki w skardze w sposób wyraźny nie wskazali jednak, czy oraz w jakim stopniu zrealizowana inwestycja naruszyła ich prawem chroniony interes.
Poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust.1 pkt 9 Prawa budowlanego) nie oznacza wyeliminowania wszelkich niedogodności, jakie w ocenie właścicieli sąsiednich nieruchomości stwarza realizowana inwestycja. Ochrona tych interesów opiera się na jednoczesnym stwierdzeniu takiego naruszenia przepisów prawa materialnego, które to naruszenie powoduje w obszarze oddziaływania obiektu uciążliwości w korzystaniu z nieruchomości sąsiednich.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło