II SA/Gd 400/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Referendarz sądowy Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2008r.na posiedzeniu niejawnym wniosku H. i J. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 kwietnia 2008r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu pierwotnego postanawia: odmówić przyznania H. i J. B. prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata Wnioskiem z dnia 9 czerwca 2008r. H. i J. B. wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazali, iż ich emerytury idą w całości na spłatę zadłużenia w Banku Spółdzielczym w S. Natomiast prowadzona działalność gospodarcza - sklep spożywczy ledwo wystarcza na pokrycie utrzymania budynku i wyżywienie rodziny. Gospodarstwo domowe wspólnie prowadzą wnioskodawcy i ich dwie dorosłe córki. Na dochód gospodarstwa składają się renta chorobowa córki B. D. w wysokości 495 zł netto, emerytura J.B. 2.646 zł netto, emerytura H. B. w wysokości 857,66 zł ( według oświadczenia) oraz dochód z działalności gospodarczej H. B., który według oświadczenia wynosi 2000 zł. Druga córka – S. B. jest osobą bezrobotną. Wnioskodawcy posiadają budynek mieszkalno-usługowy o pow. ok. 500 m2 w miejscowości K. M. Wnioskodawcy wskazali, iż spłacają kredyt hipoteczny i miesięczna rata wynosi 4 000 zł. Na zarządzenie referendarza sądowego do nadesłania dokumentów potwierdzających wysokość osiągniętych dochodów (przychodów) lub poniesionej straty z tytułu prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej z okresu ostatnich trzech miesięcy przedstawiono zeznanie o wysokości dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2007, gdzie wykazany został dochód podlegający opodatkowaniu w kwocie 53346,36 zł. Z zestawienia obrotów związanych z działalnością gospodarczą od początku roku wynika, iż działalność przyniosła stratę na koniec maja w wysokości 8.130,54 zł. Odnośnie obowiązku przedłożenia wyciągów wszystkich posiadanych przez wnioskodawców i ich córki osobistych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich trzech miesięcy, ze szczególnym uwzględnieniem aktualnych sald rachunków i wysokości środków zgromadzonych na lokatach lub oświadczenia o ich nieposiadaniu oraz rachunku bankowego dla prowadzonej działalności gospodarczej H. B. z okresu ostatnich trzech miesięcy to zobowiązanie to nie zostało przez skarżących wykonane. Oświadczenie o nieposiadaniu konta bankowego złożyła jedynie B. D. Druga córka nie złożyła oświadczenia ani nie został przedstawiony wyciąg z jej konta. Skarżący przedstawili wyciąg za jeden miesiąc – czerwiec 2008r. z rachunku bieżącego prowadzonego dla osób prywatnych. Wyciąg winien zostać przedstawiony za 3 miesiące. Ponadto nie został przedstawiony wyciąg z rachunku utworzonego do obsługi prowadzonej działalności gospodarczej. Z przedstawionych dowodów wpłaty rat i odsetek od kredytu na spłatę zaległości nie wynika jakiego rodzaju zaległości są spłacane, z jakiego tytułu oraz w jakiej łącznej miesięcznej wysokości. Zobowiązano skarżących do przedstawienia odcinków otrzymywanych emerytur. Odcinek obrazujący wysokość emerytury J.B. został przedstawiony. Odcinek emerytury H. B. nie został przedłożony. Oświadczenie, iż świadczenie to wpływa na konto i z wyciągu wynika jego miesięczna wysokość nie jest wystarczające, gdyż co prawda na konto wpływa świadczenie, ale nie wynika, iż jest to świadczenie emerytalne H. B. Ponadto wskazać należy, iż w żaden sposób nie zostało wykazane, iż córka S. B. jest osobą bezrobotną. Samo oświadczenie skarżących nie jest wiarygodne zwłaszcza w sytuacji, gdyż pomimo zobowiązania referendarza przedstawiają oni jedynie niektóre dokumenty. Dokumenty i oświadczenia przedkładane przez wnioskodawców ograniczają się do udowodniania okoliczności, które mogłyby przemawiać za prawdziwością twierdzeń skarżących o ich trudnej sytuacji finansowej. Natomiast żądania Sądu co do wyjaśnienia konkretnych okoliczności są przez skarżących lekceważone. Z tych właśnie względów przyznanie skarżącym prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika byłoby niezasadne, albowiem intencją ustawodawcy było, aby z prawa pomocy korzystały tylko osoby, które deklarują się niskim dochodami i wyjątkową sytuacją życiową. Przyznanie stronie prawa pomocy wiąże się z wykazaniem przez nią braku możliwości partycypowania w pełnych bądź jakichkolwiek kosztach postępowania. Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy przedstawione przez stronę dane uniemożliwiają pełną ocenę jej stanu majątkowego, albo gdy nie są one do końca jasne bądź poddają w wątpliwość twierdzenia skarżącego o jego ubóstwie. To sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, ponieważ to na nim spoczywa w tym zakresie ciężar dowodu. Rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę przedstawione, tym bardziej, że ma ona przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby jej niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie określonych kosztów postępowania. Na marginesie jeszcze wskazać należy, iż skarżący wskazali, iż spłacają kredyt, którego miesięczna rata wynosi ok. 4000 zł. Podkreślić należy, iż koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Wnioskodawcy podejmując decyzję o zaciągnięciu kredytu z pewnością liczyli się z koniecznością jego spłaty. Natomiast fakt ten nie może przesądzić o udzieleniu skarżącym prawa pomocy, gdyż przesłanką jest niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, zaś taka sytuacja w rozpatrywanej sprawie nie występuje. Z pewnością hierarchizując wydatki uznać należy, iż w pierwszej kolejności skarżący winni opłacić koszty sądowe przed opłaceniem rat kredytu. Skarżący, w ocenie Sądu nie wykazali w sposób przekonywujący, iż znajdują się w sytuacji kwalifikującej ich do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym ani też choćby w zakresie częściowym. Wobec tego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie.