II SA/Gd 4009/01

WyrokWSA w Gdańsku2004-06-23

Skład orzekający: Anna Orłowska, Arkadiusz Despot – Mładanowicz, Krzysztof Retyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pismo organu pierwszej instancji, które nie zawiera rozstrzygnięcia, może być traktowane jako decyzja administracyjna, od której przysługuje odwołanie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pismo organu pierwszej instancji, które nie zawiera rozstrzygnięcia (osnowy), nie może być traktowane jako decyzja administracyjna. W związku z tym, odwołanie od takiego pisma jest niedopuszczalne, a organ odwoławczy powinien stwierdzić tę niedopuszczalność w drodze postanowienia, a nie wydawać decyzji merytorycznej. Zaskarżona decyzja organu odwoławczego została uchylona z powodu naruszenia przepisów proceduralnych.
Stan faktyczny
J. P. zgłosił działalność gospodarczą. P. N., współwłaściciel nieruchomości, zażądał wykreślenia wpisu, argumentując brak zgody na używanie nieruchomości jako siedziby. Burmistrz Miasta pismem z dnia 6 sierpnia 2001 r. odmówił wykreślenia, wskazując, że przepisy nie wymagają dokumentów potwierdzających tytuł prawny do lokalu, a spory o prawo własności należą do drogi sądowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) potraktowało pismo Burmistrza jako decyzję i decyzją z dnia 27 września 2001 r. uchyliło ją, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. J. P. zaskarżył decyzję SKO do sądu, kwestionując jej podstawę prawną i merytoryczne rozstrzygnięcie.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz J. P. kwotę 100,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Orłowska Sędziowie: sędzia WSA Arkadiusz Despot – Mładanowicz asesor WSA Krzysztof Retyk (spr.) Protokolant Beata Kaczmar po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 września 2001 r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia z rejestru działalności gospodarczej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz J. P. kwotę 100,00 (stu) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. W dniu 27 marca 2001 r. J. P. zgłosił do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Burmistrza Miasta wpis pod nazwą "A" z siedzibą w B. [...]. Burmistrz Miasta w dniu 5 kwietnia 2001 r. wydał zaświadczenie nr [...] o wpisie działalności gospodarczej. P. N. wystąpił do Burmistrza Miasta o wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej wpisu nr [...]. Wniosek swój umotywował tym, iż J. P. nie dysponuje prawem do używania nieruchomości wskazanej w zgłoszeniu jako siedziba działalności gospodarczej albowiem jako współwłaściciel nieruchomości nigdy nie wyrażał na to zgody. Burmistrz Miasta pismem z dnia 6 sierpnia 2001 r., nr [...], powiadomił P. N. o art. 1 a ust. 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 121, poz. 770 z póź. zm.), na podstawie którego J. P. wpisał się do ewidencji działalności gospodarczej. Burmistrz podał nadto, iż przepisy ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 z póź.zm.) nie wymagają dokumentów potwierdzających tytuł prawny do miejsca prowadzonej działalności a ewentualne roszczenie o ochronę prawa własności nieruchomości należy skierować do sądu powszechnego. Na powyższe pismo P. N. wniósł odwołanie. W odwołaniu zarzucił, iż z art. 88 b ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej wynika, że przedsiębiorca jest zobowiązany do posiadania tytułu prawnego do lokalu, w którym będzie prowadził działalność gospodarczą. W przypadku, gdy lokal jest współwłasnością małżonków potrzebna jest zgoda drugiego małżonka. Samorządowe Kolegium Odwoławcze potraktowało pismo Burmistrza jako decyzję administracyjną i decyzją z dnia 27 września 2001 r. nr [...] uchyliło ją oraz sprawę przekazało do ponownego rozpoznania przez Organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji Organ II instancji rozważył art. 88 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej oraz art. 1 a ust. 3 ustawy 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym i uznał, iż organ ewidencyjny jest zobowiązany do badania tytułu prawnego do lokalu wskazanego w zgłoszeniu o zarejestrowanie działalności gospodarczej. Zdaniem Organu II instancji prowadzenie działalności gospodarczej przez jednego z współwłaścicieli na nieruchomości wspólnej wymaga zgody pozostałych współwłaścicieli. Organ II instancji wskazał na istotne naruszenie prawa polegające na tym, iż w przedmiotowej sprawie Organ I instancji nie wydał decyzji administracyjnej rozstrzygającej żądanie o wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zarzucił, iż Organ II instancji oparł swoją decyzję na informacjach podanych przez P. N. Skarżący podał, iż na rozprawie sądowej dnia 17 sierpnia 1999 r. P. N. wyraził zgodę na korzystanie z nieruchomości. Stwierdził również, że powództwo P. N. o jego eksmisję zostało oddalone. W odpowiedzi na skargę Organ II instancji wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ II instancji wskazał w uzasadnieniu, iż Organ I instancji powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe w sprawie a także ponownie rozważyć odmowę wykreślenia wpisu na żądanie P. N. Organ II instancji wskazał również na zmianę przepisów zgodnie, z którymi wnioskodawca nie musi podawać tytułu prawnego do nieruchomości, na której prowadzi działalność gospodarczą. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Sąd na podstawie art. 134 § 1. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zdaniem Sądu ze zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej oraz z zaświadczenia o wpisie działalności gospodarczej wynika w sposób jednoznaczny, iż przedsiębiorcą jest J. P. Ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (z daty rozpatrywania sprawy) określa prawa i obowiązki przedsiębiorców prowadzących na podstawie jej przepisów działalność gospodarczą. Ustawa w sposób enumeratywny wymienia w art. 88e przypadki wykreślenia wpisu i są nimi: zawiadomienie o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej oraz gdy zgłoszenie dotyczy działalności gospodarczej nieobjętej przepisami ustawy albo prawomocnie orzeczono zakaz wykonywania określonej w zgłoszeniu działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę. Wpis do ewidencji działalności gospodarczej podlega wykreśleniu także w przypadku, gdy organ ewidencyjny dokonał go z naruszeniem prawa. W tym przypadku stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji. Wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej następuje w drodze decyzji administracyjnej. Z brzmienia tego przepisu wynika, iż zaprzestanie wykonywania działalności może nastąpić jedynie na skutek zgłoszenia tego przez przedsiębiorcę, który ją dotąd prowadził a nie osoby trzeciej. A tym samym P. N. nie jest stroną postępowania o wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej. Organ I instancji w piśmie z dnia 6 sierpnia 2001 r. pouczył wnoszącego o wykreślenie z ewidencji o przysługującej mu ochronie prawnej. Zdaniem Sądu pisma tego nie można traktować jako decyzji administracyjnej albowiem nie zawiera istotnego elementu decyzji a mianowicie brak w nim rozstrzygnięcia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, iż treść rozstrzygnięcia jest równoznaczna z udzielonym stronie uprawnieniem albo nałożonym na nią obowiązkiem. Osnowa (rozstrzygnięcie decyzji) jest jej kwintesencją, wyraża, bowiem rezultat stosowania normy prawa materialnego do konkretnego wypadku, w kontekście konkretnych okoliczności faktycznych i materiału dowodowego. Brak rozstrzygnięcia, treści "decyzji" pozbawia dane pismo charakteru decyzji. Bez osnowy nie ma decyzji (wyrok NSA z 22 listopada 2002 r. nr II SA 924/01). W związku z powyższym pismo z dnia 6 sierpnia 2001 r. oraz pismo P. N. zatytułowane jako odwołanie nie zostało prawidłowo zakwalifikowane jako decyzja i odwołanie gdyż w sprawie nie toczyło się postępowanie odwoławcze albowiem nie było decyzji administracyjnej. Konsekwencją powyższego jest to, iż Organ II instancji wydając zaskarżoną decyzję naruszył art. 134 k.p.a., który stanowi, iż organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony jest pogląd, że niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również podmiotowym. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Zatem odwołanie nie służy od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego lub, gdy czynność organu administracji państwowej nie jest decyzją administracyjną a stanowi np. czynność materialno-techniczną lub jest informacją udzieloną przez organ (wyrok NSA z dnia 16 listopada 2000 r. nr V SA 235/00, wyrok NSA z dnia 7 lipca 1992 r. S.A./Gd 746/92/S). Mając powyższe na względzie Sąd uwzględnił skargę na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt a oraz c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,poz. 1271, z póź. zm.). O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło