II SA/Gd 4018/01

WyrokWSA w Gdańsku2004-12-07

Skład orzekający: Sędzia NSA Zdzisław Kostka, Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski, Asesor WSA Krzysztof Retyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy domek letniskowy, nietrwale związany z gruntem, jest obiektem budowlanym w rozumieniu Prawa budowlanego i czy jego budowa bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia uzasadnia nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Domek letniskowy, nawet nietrwale związany z gruntem i niebędący budynkiem w ścisłym tego słowa znaczeniu, jest tymczasowym obiektem budowlanym w rozumieniu Prawa budowlanego. Budowa takiego obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia stanowi samowolę budowlaną, która uzasadnia wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy nie upłynęło 5 lat od zakończenia budowy.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał skarżącemu rozbiórkę samowolnie wybudowanego domku letniskowego, uznając go za obiekt budowlany wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący odwołał się, twierdząc, że obiekt nie jest budynkiem i nie wymagał pozwolenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, uznając domek za tymczasowy obiekt budowlany. Skarżący wniósł skargę do WSA, powtarzając argumenty o braku statusu budynku i braku przyłączy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Asesor WSA Krzysztof Retyk Protokolant Barbara Kroczak po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 października 2001 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 18 maja 2001 r. nr [...], na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, nakazał skarżącemu R. J. rozbiórkę samowolnie wykonanego na działce nr w T. obiektu budowlanego – domku letniskowego. W uzasadnieniu organ wskazał, że inwestor w listopadzie 2000 r. rozpoczął roboty budowlane polegające na budowie domku letniskowego o wymiarach 7,05 m x 5,05 m, drewnianego, parterowego z poddaszem użytkowym, nietrwale związanego z gruntem (posadowionego na bloczkach betonowych), bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, że przedmiotowy obiekt nie jest budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, gdyż ma lekką , drewnianą konstrukcję, nie jest trwale połączony z gruntem i pełni funkcję "składzika na narzędzia ogrodniczo-rolne". Twierdził też, że nie jest on uciążliwy dla otoczenia. Z tych powodów skarżący uznał, jak wyjaśnił, że nie jest konieczne zawiadomienie gminy o zainstalowaniu tego obiektu na jego gruncie. Decyzją z dnia 29 października 2001 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż postawienie przez skarżącego domku letniskowego miało miejsce w warunkach samowoli budowlanej i podlega sankcji z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 28 powołanej ustawy inwestor przed przystąpieniem do jego wykonania zobowiązany był uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę. Ustosunkowując się do zawartych w odwołaniu zarzutów podzielił argumentację odwołującego się, że przedmiotowy domek letniskowy nie jest budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Stwierdził jednakże, iż jest on tymczasowym obiektem budowlanym, o którym mowa w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego i nie podlega wyłączeniu z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia właściwemu organowi. W skardze na powyższą decyzję skarżący ponowił twierdzenie, iż obiekt budowlany, którego dotyczy sprawa, nie jest budynkiem. Podniósł również, że nie był zobowiązany uzyskać pozwolenia na jego budowę, gdyż nie ma on przyłączy wodnokanalizacyjnego i gazowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, przywołując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 7 grudnia 2004 r. skarżący wniósł o odroczenie rozprawy i zażądanie od właściwego organu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z tego wynika, że sąd administracyjny bierze pod uwagę stan prawny obowiązujący w chwili podjęcia zaskarżonej decyzji. Stosownie do przepisu art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w chwili podjęcia zaskarżonej decyzji (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Pojęcie obiektu budowlanego zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem pod pojęciem obiektu budowlanego należy rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi albo budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami albo obiekt małej architektury. Zatem art. 48 Prawa budowlanego nie dotyczy tylko budynków. Nietrafny jest w związku z tym argument skarżącego, polegający na twierdzeniu, że przedmiot zaskarżonej decyzji nie jest budynkiem. Wystarczające jest ustalenie, iż jest on obiektem budowlanym. Tego zaś ustalenia skarżący w zasadzie nie kwestionował. Niemniej należy wskazać, że z dowodu oględzin, który został przeprowadzony w postępowaniu administracyjnym oraz dołączonych do akt zdjęć, których skarżący nie zakwestionował, wynika, że obiekt budowlany, którego dotyczy decyzja, jest to domek letniskowy, a nie skład na narzędzia. Należy też stwierdzić, że fakt, iż jest to tymczasowy obiekt budowlany (nietrwale połączony z gruntem) nie przesądza o tym, aby nie był to obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego. Nietrwale połączone z gruntem domki letniskowe nie są co prawda wymienione w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, jednakże nie stoi to na przeszkodzie w uznaniu ich za budowlę. Wyliczenie w art. 3 pkt 3 nie jest bowiem wyczerpujące. Nadto w art. 3 pkt 5 stwierdza się wprost, że tymczasowy obiekt budowlany, to obiekt budowlany, tyle że charakteryzujący się dodatkowymi cechami, mianowicie tym, że jest przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki lub nie połączony trwale z gruntem. Nieskuteczne są zatem także argumenty skarżącego, w których twierdzi on, że przedmiot zaskarżonej decyzji nie jest trwale połączony z gruntem. Odnośnie argumentów ,dotyczących braku obowiązku zgłoszenia lub uzyskania pozwolenia na budowę należy wskazać, że zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego rozpoczęcie robót budowlanych wymaga co do zasady uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W myśl art. 3 pkt 6 i 7 Prawa budowlanego postawienie lub montaż jakiegokolwiek obiektu budowlanego to roboty budowlane. Niektóre roboty budowlane można rozpocząć po zgłoszeniu właściwemu organowi. Tylko nieliczne roboty budowlane mogą być rozpoczęte zarówno bez pozwolenia na budowę, jak i zgłoszenia właściwemu organowi. Z porównania art. 29 i art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego wynika, że w chwili podjęcia zaskarżonej decyzji były to roboty polegające na budowie obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych położonych na terenie budowy, roboty polegające na ustawianiu barakowozów używanych przy wykonywaniu robót budowlanych, badaniach geologicznych i pomiarach geodezyjnych, roboty polegające na budowie tymczasowych obiektów budowlanych stanowiących wyłącznie eksponaty wystawowe, bez pełnienia jakichkolwiek funkcji użytkowych, usytuowanych na terenach przeznaczonych na ten cel, roboty polegające na budowie altan i obiektów gospodarczych na działkach w pracowniczych ogrodach działkowych o powierzchni zabudowy do 25 m² w miastach i 35 m² poza granicami miast oraz wysokości 5 m przy dachach stromych i 4 m przy dachach płaskich, roboty polegające na budowie ogrodzeń nie od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz nie wyższych niż 2,20 m, roboty polegające na budowie znaków geodezyjnych, a także obiektów triangulacyjnych, poza obszarem parków narodowych i rezerwatów przyrody, roboty polegające na instalowaniu krat na obiektach budowlanych, z wyjątkiem krat na budynkach mieszkalnych wielorodzinnych, użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego oraz obiektach zabytkowych oraz roboty polegające na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych z wyjątkiem urządzeń wyższych niż 3 m. Obiekt budowlany, którego dotyczy zaskarżona decyzja, nie mieści się w żadnej ze wskazanych kategorii. Można zatem powiedzieć, że roboty budowlane polegające na jego postawieniu wymagały co najmniej zgłoszenia właściwemu organowi, co byłoby wystarczające dla zastosowania art. 48 Prawa budowlanego, gdyż stosuje się go do obiektów budowanych albo wybudowanych zarówno bez pozwolenia na budowę, jak i bez wymaganego zgłoszenia. Mimo tego należy wskazać, że wykonanie tych robót wymagało pozwolenia na budowę, gdyż żaden przepis art. 49 Prawa budowlanego nie wymienia ich pośród tych, które w drodze wyjątku mogą być rozpoczęte na podstawie zgłoszenia. Wobec wniosku skarżącego o odroczenie rozprawy i zwrócenie się o nadesłanie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy wyjaśnić, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mają dla rozstrzygnięcie żadnego znaczenia. Miałyby one znaczenie, gdyby zachodziły przesłanki stosowania art. 49 Prawa budowlanego, czyli gdyby okazało się, że od zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części upłynęło 5 lat. W niniejszej sprawie ustalono zaś, czego skarżący nie kwestionował, że budowę rozpoczęto w 2000 r. Dlatego też wniosek ten został oddalony. W tym stanie rzeczy, uwzględniając niekwestionowany fakt, iż skarżący nie uzyskał pozwolenia na budowę, uznać należało, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, w szczególności z powołanym art. 48 Prawa budowlanego. W konsekwencji Sąd na mocy art. 51 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło