II SA/Gd 403/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant Małgorzata Kuba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] stycznia 2005 r., nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A. Z. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wójt Gminy decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r., na podstawie art. 17 ust. 1 i art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 228, poz. 2255 ze zm.) w związku z art. 104 k.p.a. odmówił A.Z. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością opieki nad córką A. Z. W uzasadnieniu organ wskazał, iż A.Z. w dniu [...] lipca 2004 r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością opieki nad małoletnią córką A. Wnioskodawczyni w załączeniu przedłożyła wszystkie wymagane przepisami dokumenty. Organ w toku postępowania ustalił, że córce A.Z. przyznano stopień niepełnosprawności oraz, że wymaga ona stałego współudziału opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji, edukacji oraz stałej i długotrwałej opieki oraz pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Stwierdzono także, że A.Z. zarejestrowana jest w Urzędzie Pracy jako bezrobotna od [...] marca 1996 r., obecnie bez prawa do zasiłku. Z zaświadczenia przedłożonego przez Urzędu Pracy wynika ponadto, że brak było dla A.Z. ofert pracy oraz możliwości przekwalifikowania. Powołując się na przepis art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych organ wskazał, iż świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje on z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6 b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, z późn. zm.), albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. W ocenie organu wnioskodawczyni nie spełniła przesłanek z art. 17 ust. 1 ustawy, bowiem nie zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad małoletnią córką A., ponieważ nie miała propozycji podjęcia pracy zarobkowej z której musiałby zrezygnować w celu opieki nad córką. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A.Z. wyjaśniając, iż córka choruje od urodzenia, a obecnie stan jej zdrowia pogorszył się, co wiąże się z potrzebą sprawowania pełnej opieki. W związku z tym A.Z. zmuszona była wyrejestrować się z Urzędu Pracy w celu sprawowania opieki nad dzieckiem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 228, poz. 2255 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu SKO podzieliło argumentację organu pierwszej instancji, uznając jednocześnie brak podstaw do przyznania A.Z. świadczenia. Skargę na powyższą decyzję wniosła A.Z. nie zgadzając się z interpretacją przepisu art. 17 ust. 1 ustawy dokonaną przez SKO oraz uznając powyższe orzeczenie za krzywdzące. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). W przedmiotowej sprawie skarga jest zasadna. Zgodnie z obowiązującym w chwili podjęcia zaskarżonej decyzji przepisem art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 228, poz. 2255 ze zm.) świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługiwało matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie podejmował lub rezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, z późn. zm.), albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. W rozpoznawanej sprawie organy uznały, że brak zatrudnienia w przypadku skarżącej nie jest spowodowany koniecznością opieki nad niepełnosprawną córką A., co stało się jedyną przyczyną odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie Sądu z akt niniejszej sprawy nie wynika, aby skarżąca nie spełniała warunku dotyczącego rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem. Jak ustalił bowiem organ I instancji (a organ II instancji tego nie zakwestionował) obecny stan zdrowia córki skarżącej - A, kwalifikuje skarżącą do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego. Z orzeczenia o niepełnosprawności z dnia [...] lipca 2004 roku wynika, że A. jest dzieckiem niepełnosprawnym, a jej stan zdrowia powoduje, iż wymaga ona "stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji", oraz "stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji" a także korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji. Natomiast samo ustalenie, że od kilkunastu lat skarżąca nie podejmowała zatrudnienia, nie pozwala przyjąć, jak uczyniły to organy obu instancji, iż obecnie skarżąca nie chce podjąć pracy z innych powodów niż konieczność opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. O tym, iż skarżąca pozostawała w gotowości do podjęcia zatrudnienia świadczy chociażby to, iż zarejestrowana jest w Urzędzie Pracy. Brak ofert pracy w okresie poprzedzającym uzyskanie zaświadczenia o niepełnosprawności małoletniej A. nie jest natomiast okolicznością jaką organy powinny brać pod uwagę przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy. Nie ulega bowiem wątpliwości, że nawet gdyby skarżącej zaoferowano pracę to od dnia [...] kwietnia 2004 r. nie mogłaby jej podjąć za względu na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Natomiast przyczyna, dla której skarżąca nie podejmowała pracy przed datą, w której dziecko stało się niepełnosprawne nie ma znaczenia dla oceny stanu faktycznego sprawy. Powyższa sytuacja w pełni wyczerpuje, zdaniem Sądu przesłankę z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, która uzależnia przyznanie świadczenia od ustalenia okoliczności, w której osoba uprawniona nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się stosownym orzeczeniem o niepełnosprawności. Mając powyższe rozważania na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż orzekające w niniejszej sprawie organy poprzez błędną wykładnię naruszyły przepis art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i z tych też przyczyn - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ administracji powinien przeprowadzić ponowną ocenę stanu faktycznego sprawy w celu ustalenia czy skarżąca spełnia wszystkie przesłanki wskazane w art. 17 ustawy dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych, których zaistnienie jest konieczne do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, uwzględniając wskazania Sądu zawarte w treści przedmiotowego uzasadnienia oraz treść art. 7 i 77 k.p.a. Organ winien mieć przy tym na uwadze, iż art. 27 pkt 13 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 roku o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. nr 86, poz. 732 ze zm.) zmienił brzmienie art. 17 ustawy dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych.