II SA/Gd 404/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. A. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi i B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 kwietnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego postanawia 1. przyznać J. A. prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. J. A. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy wynika, że prowadzi on gospodarstwo domowe wraz z mężem. Małżonkowie utrzymują się z emerytur w łącznej kwocie 2405 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni jest właścicielką domu o powierzchni 100 m2. Według oświadczenia, nie posiada ona żadnych innych nieruchomości, oszczędności, przedmiotów wartościowych, ani innego majątku. Z nadesłanych na żądanie sądu dokumentów wynika, że wnioskodawczyni nie składa zeznań podatkowych, gdyż jest nieporadna. Skarżąca wskazała, że jej wydatki miesięczne zamykają się w kwocie 850 zł miesięcznie. Oświadczyła też, że nie ma żadnego pojazdu mechanicznego, nie posiada żadnych kont ani lokat dewizowych. Podkreśliła nadto, że jest osobą samotną, schorowaną, a ze skromnych dochodów, które osiąga - z trudem się utrzymuje. Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 cytowanej ustawy, prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do treści art. 246 § 3 ustawy – ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga nadto złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z tymże pełnomocnikiem. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3 art. 245 tejże ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy). Wskazane przepisy stanowią wyjątek o zasady, wynikającej z treści art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą na stronie ciąży obowiązek pokrycia kosztów postępowania wywołanych jej udziałem w sprawie. Zatem, rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Biorąc pod uwagę okoliczności podniesione we wniosku i dane zawarte w oświadczeniu wnioskodawczyni, wskazujące na fakt braku oszczędności i majątku, wiek i stan zdrowia wnioskodawczyni i jej męża, Sąd uznał, iż wykazała ona, że nie ma realnych możliwości finansowych pozwalających jej na poniesienie pełnych kosztów sądowych w sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i męża. W ocenie Sądu, sytuacja majątkowa wnioskodawczyni uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy przez zwolnienie z kosztów sądowych. Brak jest jednak podstaw, by uwzględnić wniosek skarżącej w całości, gdyż zarówno ona jak i jej mąż posiadają stałe miesięczne dochody, których wysokość nie jest najniższa (łącznie ponad 2 400 zł miesięcznie) oraz nie mają żadnych osób na utrzymaniu, co - w ocenie Sądu, pozwala skarżącej - jeśli weźmie się pod uwagę fakt zwolnienia z kosztów sądowych – na partycypowanie w pozostałych kosztach postępowania w sprawie. Wobec powyższego, Sąd na mocy przepisu art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.