II SA/Gd 407/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.) Sędziowie WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Asesor WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant Hanna Tarnawska po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi T.K. na decyzję Wojewody z dnia 9 stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 22 listopada 2002 r. nr [...], 2. stwierdza, że wymienione wyżej decyzje nie mogą być wykonane. 3 II SA/Gd 407/03 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 22.02.2002 r. nr O.III.5115-102/02 Prezydent Miasta orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego T.K. z lokalu nr [...] przy ul. [...] [...] w S.. W uzasadnieniu podał, że z wnioskiem o wymeldowanie T.K. wystąpił Wydział Lokalowy tut. Urzędu, podając, że T.K. nie przebywa w miejscu zameldowania od lipca 2001 r. Wnioskodawca nadmienił, że zamieszkuje ona w S. przy ul. [...] [...] m [...]. Ponadto wnioskodawca dołączył do akt sprawy umowę o najem lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] [...] w S. podpisaną z T.K. w dniu 01.08.2001 r., a zawartą na czas określony do dnia 31.07.2002 r. Zgodnie z wyjaśnieniem Wydziału Lokalowego umowa o najem lokalu mieszkalnego przy ul. [...] [...] m [...] zawarta z Panią T.K. jest umową zawartą na czas nieokreślony. Powyższe stwierdzenie wynika z treści art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21.06.2001 r. – Dz.U. Nr 71, poz. 733 o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (dowód: pismo Wydziału Lokalowego z dnia 06.11.2002 r. – w aktach sprawy). W tej sytuacji pismem z dnia 20.09.2002 r., skierowanym na adres S. ul. [...] [...] m [...], poinformowano T.K. o wszczęciu postępowaniu w sprawie jej wymeldowania z lokalu nr [...] przy ul. [...] [...] w S., jednocześnie wezwano ją do zameldowania się w nowym miejscu pobytu. Przesłuchana do protokołu w dniu 02.10.2002 r. administratorka ROM Nr 1 wyjaśniła, że lokal nr [...] przy ul. [...] w S. w lipcu 2001 r. uległ spaleniu, a jego najemczyni T.K. i jej córka B.K. otrzymały umowę najmu na lokal nr [...] przy ul. [...] [...] w S., w którym obie zamieszkują (dowód: protokół przesłuchania z 02.10.2002 r. – w aktach sprawy). Zgodnie z opublikowanym dnia 19.06.2002 r. orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego bada się jedynie przesłankę zamieszkiwania bądź opuszczenia lokalu. W myśl art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych decyzję administracyjną o wymeldowaniu wydaje się w stosunku do osoby, która opuściła lokal bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się z niego. Zebrany w przedmiotowej sprawie materiał dowodzi, że powyższa przesłanka została spełniona. Od niniejszej decyzji służy stronom prawo wniesienia odwołania do Wojewody za pośrednictwem Prezydenta Miasta w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. Z powyższą decyzją nie zgodziła się Pani T.K. i wniosła od niej odwołanie. Skarżąca wskazała na krzywdzący charakter powyższej decyzji oraz na fakt, że przydzielony jej lokal zastępczy nie nadaje się do zamieszkiwania ze względu na zły stan techniczny. Rozpoznając powyższe odwołanie organ II instancji decyzją z dnia 09.01.2003 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że do podjęcia decyzji o wymeldowaniu Pani T.K. konieczne jest ustalenie, czy opuściła lokal nr [...] przy ul. [...] [...] w S. w sposób trwały i dobrowolny. Z posiadanego materiału dowodowego wynika, iż T.K. nie zamieszkuje w omawianym lokalu od lipca 2001 r. (dowód: protokół przesłuchania Pani J.M. z dnia 02.10.2002 r. – w aktach sprawy). Fakt ten ponownie potwierdziła sama skarżąca w odwołaniu. Stwierdziła przy tym, że przydzielony jej lokal zastępczy przy ul. [...] [...] w S. nie nadaje się do zamieszkiwania ze względu na zły stan techniczny, a ponadto standardem nie dorównuje poprzedniemu lokalowi. Materiał zebrany w niniejszej sprawie nie wskazuje jednak na możliwość ponownego zamieszkania skarżącej w lokalu nr [...] przy ul. [...] [...] w S., gdyż lokal ten uległ spaleniu i wymaga kapitalnego remontu. Mając na uwadze powyższe ustalenia oraz z uwagi na fakt, iż meldunek winien odzwierciedlać faktyczne zamieszkiwanie, organ odwoławczy uznał, że decyzja Prezydenta Miasta o wymeldowaniu Pani T.K. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] [...] w S., jest uzasadniona faktycznie i prawnie. W skardze na powyższą decyzję skarżąca podtrzymała zarzuty przedstawione w odwołaniu na decyzję organu I instancji oraz podkreśliła, że opuszczenie lokalu nr [...] przy ul. [...] [...] nie było dobrowolne i samodzielne. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Stosownie do przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kwestię wymeldowania osoby z miejsca stałego pobytu normuje przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z dnia 10 kwietnia 1974 r. (Dz.U z 2001 r. Nr 87, poz. 960). Zgodnie z jego treścią organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Wskazać należy, iż w dacie orzekania przez organy obu instancji art. 15 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy, odwołujący się w swej treści do dyspozycji art. 9 ust. 2 tejże ustawy, uległ zmianie. Z dniem 19 czerwca 2002 r. Trybunał Konstytucyjny bowiem, wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r., w sprawie K 20/01 (opublikowanym w Dz.U. Nr 78, poz. 716 w dniu 19 czerwca 2002 r.) orzekł, iż wskazany wyżej art. 9 ust. 2 cytowanej ustawy, stawiający wymóg potwierdzenia uprawnień do lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie, jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Oznacza to, że uprawnienia do przebywania w lokalu nie mają obecnie znaczenia dla rozstrzygnięcia żądania o wymeldowaniu. Zatem, obecnie jedyną przesłanką wymeldowania jest fakt opuszczenia miejsca zameldowania trwającego dłużej niż dwa miesiące, bez dopełnienia obowiązku wymeldowania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, który podziela skład orzekający w niniejszej sprawie, że spełnienie przesłanki opuszczenia przez zainteresowaną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i wynika z jej własnej woli, a także trwałe. Organy orzekające w rozpoznawanej sprawie z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. nie wyjaśniły czy opuszczenie to miało charakter trwały i dobrowolny w rozumieniu powołanego przepisu. W stanie faktycznym sprawy nie sposób podzielić stanowiska organów, że nieobecność skarżącej w lokalu, spowodowana koniecznością opuszczenia go na skutek zniszczenia pożarem może skutkować uznaniem, iż nastąpiło opuszczenie lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (por. wyrok NSA z dnia 23.09.1999 r.). Podkreślić również należy, że wskazany przez organy stan lokalu po spaleniu i wymóg przeprowadzenia kapitalnego remontu nie pozwala na ustalenie, iż nieobecność ta ma charakter trwały. Okoliczności powyższe, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie zostały należycie wyjaśnione, a nasuwające się wątpliwości w przedstawianych przez stronę twierdzeniach nie zostały usunięte. Budzi to poważne wątpliwości, czy opuszczenie przedmiotowego lokalu przez skarżącą miało charakter trwały – nie wyjaśniono bowiem czy lokal będzie poddany kapitalnemu remontowi a jeśli nie to z jakich przyczyn, co w konsekwencji umożliwiłoby Sądowi dokonanie oceny w tym przedmiocie. Z przytoczonych względów, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Na podstawie art. 152 ww. ustawy Sąd orzekł w pkt. 2 wyroku. Rozpoznając sprawę ponownie, organy administracji ocenią przesłankę dobrowolności i trwałości w opuszczeniu przez skarżącą lokalu uwzględniając wszystkie elementy stanu faktycznego, tj. konieczność opuszczenia go na skutek zniszczenia pożarem oraz możliwości przeprowadzenia kapitalnego remontu, a w konsekwencji ustalenia czy ponowne zamieszkanie T.K. w tym lokalu jest realne, a zatem czy opuszczenie lokalu nosi cechę trwałości czy też ma ono charakter czasowy.