II SA/Gd 407/09
PostanowienieWSA w Gdańsku2009-09-16
Skład orzekający: Mariola Jaroszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność organu polegającą na niewypłaceniu "wynegocjowanego odszkodowania" za nieruchomość podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi na czynność organu polegającą na niewypłaceniu "wynegocjowanego odszkodowania" za nieruchomość, ponieważ taka czynność nie mieści się w katalogu aktów i czynności podlegających kontroli sądu administracyjnego określonym w art. 3 § 2 PPSA. Spory dotyczące przeniesienia własności nieruchomości w trybie negocjacji umowy sprzedaży należą do właściwości sądów powszechnych.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na Wójta Gminy w przedmiocie odmowy wypłaty odszkodowania za nieruchomości przeznaczone pod drogi publiczne. Wskazali, że prowadzone negocjacje nie zakończyły się zapłatą uzgodnionej należności, a organ zaproponował nowe warunki, które zostały odrzucone. Wójt Gminy wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że nie było prowadzone postępowanie wywłaszczeniowe ani wydana decyzja administracyjna, a sprawa nie podlega właściwości sądów administracyjnych.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę jako niedopuszczalną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska po rozpoznaniu w dniu 16 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. i A. B. na Wójta Gminy w przedmiocie wypłaty odszkodowania postanawia odrzucić skargę.
M. B. i A. B. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na Wójta Gminy K. w przedmiocie odmowy wypłaty odszkodowania za nieruchomości przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod drogi publiczne wraz z waloryzacją.
W uzasadnieniu skarżący wskazali, że na ich wniosek zostało wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe, a Wójt Gminy prowadził z nimi negocjacje w sprawie wykupienia udziału w nieruchomości należące do skarżących a przeznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod drogi publiczne. Postępowanie nie zakończyło się zapłatą uzgodnionej należności. Skarżący wezwali Wójta Gminy do zapłaty ustalonej kwoty, jednakże w odpowiedzi organ zaproponował nowe warunki odszkodowania za nieruchomości. Propozycja ta została przez skarżących odrzucona. M. B. i A. B. zwrócili się o zapłatę kwoty pierwotnie ustalonej, lecz Wójt Gminy ponownie odmówił jej wypłaty.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy K. wniósł o jej odrzucenie. W uzasadnieniu organ przyznał, iż prowadził z M. B. i A. B. negocjacje w sprawie wykupienia udziału w nieruchomości należące do skarżących a przeznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod drogi publiczne. Jednakże nie było prowadzone żadne postępowanie wywłaszczeniowe, a w sprawie nie została wydana jakiekolwiek decyzja administracyjna. Zdaniem organu skarga nie podlega właściwości sądów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Przystępując do rozpoznania skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu.
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej.
Zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego wyznaczają następnie przepisy art. 3 – 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej p.p.s.a. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne, ma ograniczony charakter, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie.
Według postanowień art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane
w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego
i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Przytoczony wyżej przepis określa formy działania administracji publicznej kontrolowane przez sądy administracyjne. Oceniając zatem, czy przedmiot zaskarżenia objęty jest kognicją sądu administracyjnego wskazać trzeba, że w niniejszej sprawie nie toczyło się postępowanie administracyjne, w wyniku którego wydano rozstrzygnięcie lub inny akt określony w art. 3 § 2 p.p.s.a. W szczególności nie zapadła w sprawie ostateczna decyzja o wywłaszczeniu, o której mowa w art. 112 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603, ze zm.) ani decyzja lokalizacyjna na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721, ze zm.), uzasadniające ustalenie odszkodowania na mocy wskazanych ustaw, do czego odwołują się skarżący w skardze. Z kolei czynność Wójta Gminy, polegająca na niewypłaceniu skarżącym "wynegocjowanego odszkodowania" nie mieści się w pojęciu "innych aktów i czynności z zakresu administracji publiczne dotyczących uprawnień lub obowiązków, wynikających z przepisów prawa" (art. 3 § 2 p.p.s.a.). Taki akt lub czynność bowiem co do zasady nie może mieć charakteru decyzji lub postanowienia wydawanych w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym i zaskarżalnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., gdy tymczasem ustalenie odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości odbywa się w trybie decyzyjnym. Jak wynika z niespornych okoliczności sprawy, skarżący i Wójt Gminy negocjowali sprawę wykupu udziału w nieruchomości przeznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania pod drogi publiczne, jednakże czynność taka nie może być objęta kontrolą legalności, o której mowa w art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Z dołączonego do skargi zawiadomienia Sądu Rejonowego Zamiejscowego Wydziału Ksiąg Wieczystych (vide: k. 5) wynika, że przeniesienie własności w ½ części działek oznaczonych nr 78/5 i nr 192/1 stanowiących własność M. i A. B., T. G. i M. K. na rzecz Gminy K. nastąpiło na podstawie umowy sprzedaży z dnia 19 marca 2009 r. aktem notarialnym Rep.A.Nr [...], zawartej jak wynika z pisma Wójta z dnia 17 czerwca 2009 r. z M. K. oraz T. i M. G. (vide: pismo k. 15). Jak wynika z powyższego, przeniesienie własności udziału w spornych działkach odbywa się w trybie negocjowania warunków umowy sprzedaży, a spory w tym zakresie pozostawione są właściwości sądów powszechnych (sądów cywilnych), zgodnie z ogólna regułą wyrażoną w art. 177 Konstytucji RP.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako niedopuszczalną odrzucił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło