II SA/Gd 4080/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Przybielski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Jan Jędrkowiak, Sędzia WSA Jolanta Górska,, Protokolant Katarzyna Gross, po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi D. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 26 października 2001r., nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich oddala skargę. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 15 czerwca 2001 r., na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (jedn. tekst Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), pozbawił D. M. dotychczas posiadanych uprawnień kombatanckich, przyznanych wyłącznie z tytułu udziału w walkach o utrwalanie władzy ludowej. Organ administracji ustalił, że D. M., w oparciu o orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Weryfikacyjnej dawnego ZBOWiDu w B. z dnia 7 lutego 1985 r. uzyskał uprawnienia kombatanckie z tego tytułu, iż w okresie od 22 września 1947r. do 31 grudnia 1948r. brał udział w walkach zbrojnych o utrwalenie władzy ludowej. Podstawą przyznania tych uprawnień było zaświadczenie Wojewódzkiej Komendy Uzupełnień w I. z dnia 21 września 1984r. potwierdzające, że D. M., w podanym wyżej okresie brał udział w walkach z tzw. reakcyjnym podziemiem o utrwalanie władzy ludowej. Organ administracji wskazał, że art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy zobowiązuje do pozbawienia uprawnień kombatanckich tych osób, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". Stosownie do tego przepisu uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939, lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący zarzucił, że brał udział w wyzwalaniu Mogilna, walcząc z wojskami hitlerowskimi. Wskazywał również, iż pracował w gospodarstwie "u Niemca". Przedstawił także gdzie i kiedy brał udział w walkach z okupantem, bandami rabunkowymi oraz UPA. Nie uwzględniając tego wniosku Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób represjonowanych, w dniu 26 października 2001r. utrzymał w mocy własną decyzję o pozbawieniu skarżącego uprawnień kombatanckich, podzielając w całości faktyczne i prawne podstawy jej rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano dodatkowo, że skarżący nie przedstawił żadnego dowodu na okoliczność brania udziału w walkach z UPA, dowód taki nie znajduje się również w aktach sprawy. Organ odwoławczy powołał się na pismo CAW z dnia 29 maja 2001 r., z którego nie wynika, aby jednostka, w której służył skarżący w okresie od września 1947 r. do listopada 1949 r. brała udział w walkach z UPA lub grupami Wehrwolfu. Organ wskazał dodatkowo, iż roboty przymusowe nie są podstawą do uzyskania uprawnień kombatanckich. Jest to, bowiem jedynie podstawa do ubiegania się o świadczenie pieniężne przysługujące na podstawie ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR. D. M. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji wywodził, że od 22 września 1947 r. do 29 września 1949 r. służył w Wojsku Polskim, biorąc udział w walkach z bandami UPA w rejonie Sanoka, Krosna i Jasła. Ponadto ponowił argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z odwołaniem się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Powołany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (jedn. tekst Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.) stanowi, że pozbawia się uprawnień kombatanckich te osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. W sprawie niniejszej jest bezsporne, że skarżący uzyskał takie uprawnienia wyłącznie z tytułu udziału w walkach o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Pozbawienie go tych uprawnień ma charakter obligatoryjny, co oznacza, że organ administracji jest związany przytoczoną wyżej normą prawa. Z materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie nie wynika, aby skarżący podczas służby wojskowej brał udział w walkach z UPA lub grupami Wehrwolfu. Z jego życiorysu, znajdującego się na karcie 4 akt oraz deklaracji członkowskiej (k. 1 akt) wynika, że skarżący został powołany do służby wojskowej 22 września 1947 r., a w dniu 25 października tegoż roku został przeniesiony do szkoły podoficerskiej, a następnie służył w 23 Pułku Artylerii Lekkiej w Bielsku Białej. W okresie tej służby brał on czynny udział w walce z oddziałami Armii Krajowej w okolicach Bielska i Krakowa (k. 4v). W świetle tych okoliczności podniesiony w odwołaniu i skardze zarzut, że brał on udział w walkach z UPA nie znajduje oparcia w materiale dowodowym zebranym w sprawie. Ocena ta nie narusza przepisu art. 80 k.p.a. Wyjaśnić należy skarżącemu, iż uprawnienia kombatanckie, na mocy dotychczasowych przepisów, nie przysługiwały wyłącznie z tytułu pełnienia służby w Wojsku Polskim po dniu 30 czerwca 1947 roku, gdyż podstawą ich przyznania było wykazanie udziału w walkach o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej. Uprawnienia kombatanckie nie przysługują również z tytułu wykonywania w okresie II Wojny Światowej pracy przymusowej na rzecz III Rzeszy. Skarżący został prawidłowo zawiadomiony o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego w trybie i na zasadach określonych w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r. (Dz.U. Nr 116 poz. 745), umożliwiono mu złożenie dodatkowych wyjaśnień oraz dokumentów zapewniając czynny udział w każdej fazie postępowania administracyjnego. W toku tego postępowania weryfikacyjnego skarżący poza prezentowaniem coraz to nowych wersji dotyczących własnego udziału w walkach, np. w tzw. Straży Obywatelskiej, nie przedstawił żadnego dokumentu, bądź innego dowodu, np. z zeznań świadków, które potwierdzałyby, że pełnił on służbę w Wojsku Polskim przed dniem 30 czerwca 1947 r., bądź brał bezpośredni czynny udział w walkach z oddziałami o jakich mowa w art. 1 ust 2 pkt 6 ustawy o kombatantach (...). W świetle przedstawionych wyżej przepisów prawa materialnego oraz ustaleń faktycznych skargę należało uznać za bezzasadną. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) orzekł jak w sentencji.