II SA/Gd 410/10

PostanowienieWSA w Gdańsku2010-09-17

Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie osiąga dochodów z pracy, ale posiada majątek (mieszkanie, działka rolna) i otrzymuje pomoc finansową od rodziny, może zostać zwolniona od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która nie osiąga dochodów z pracy, ale posiada majątek (mieszkanie, działka rolna) i otrzymuje pomoc finansową od rodziny, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Jednakże, posiadanie majątku, nawet jeśli nie przynosi dochodu, może stanowić podstawę do odmowy ustanowienia adwokata, gdyż majątek ten może być wykorzystany jako zabezpieczenie pożyczki na pokrycie kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący P. H. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu grzywny. Skarżący wskazał, że jest osobą chorą, nie posiada dochodów, a utrzymuje się z pomocy rodziny. Przedstawił zaświadczenie o zawieszeniu działalności gospodarczej i dochodzie z 2009 roku. Wnioskodawca jest właścicielem mieszkania i działki rolnej. Referendarz sądowy postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, ale odmówić ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
1. zwolnić P. H. od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. 2. odmówić ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 17 września 2010r.na posiedzeniu niejawnym wniosku P. H. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 kwietnia 2010r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: 1. zwolnić P. H. od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych 2. odmówić ustanowienia adwokata. Wnioskiem z dnia 20 lipca 2010r. złożonym na urzędowym formularzu P. H. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wskazał, iż jest osobą chorą, nie posiada aktualnie żadnych dochodów, nie otrzymuje renty chorobowej. Przedstawił zaświadczenie o zawieszeniu działalności gospodarczej od dnia 4 stycznia 2009r. Z zaświadczenia z US wynika iż dochód wnioskodawcy w 2009r. wyniósł 1.951,05 zł. Z przedstawionych na żądanie referendarza dokumentów wynika, iż skarżący posiada samochód osobowy marki Audi 100, rok. prod. 1991r. Ojciec skarżącego złożył oświadczenie, iż pomaga finansowo skarżącemu płacąc za niego czynsz wraz z mediami, wykupując leki, a czworo rodzeństwa łoży na jego utrzymanie. Jest to spowodowane chorobą wnioskodawcy i niemożnością podjęcia jakiejkolwiek pracy. Skarżący wyciągów z rachunków bankowych nie przedstawił, nie wskazał wysokości pomocy finansowej udzielanej mu przez rodzinę. Rozpatrując przedmiotowy wniosek referendarz sadowy zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. W stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie należy uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania, co stanowi przesłankę niezbędną do częściowego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przede wszystkim należy wziąć pod uwagę fakt, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że posiadanie majątku, w szczególności nieruchomości, wyklucza w zasadzie możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sposób korzystania z majątku przez stronę w sposób nieprzynoszący dochodu, nie zmienia faktu, że może on być wykorzystywany jako zabezpieczenie pożyczki czy kredytu na pokrycie kosztów związanych z udziałem, wszczętej przecież przez samego skarżącego, sprawy sądowej. Tym samym twierdzenie skarżącego o niemożności pozyskania jakichkolwiek środków na prowadzenie sprawy, w tym na ustanowienie pełnomocnika nie może stanowić przesłanki skutkującej przyznaniem prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie realnego prawa do sądu stronie, która nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Badając sytuację majątkową skarżącego oraz wysokość jego dochodów wskazać należy, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie, nie osiąga żadnych dochodów z tytułu wykonywania pracy, a utrzymuje się z pomocy finansowej udzielanej mu dobrowolnie przez członków rodziny. Jest ponadto właścicielem mieszkania o pow. 41 m2 oraz działki rolnej o pow. 300 m2. Wedle oświadczenia wysokość otrzymywanej pomocy finansowej pozwala wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego i leczeniem. Na ogólnie trudną sytuację skarżącego składają się kłopoty spowodowane chorobą. Biorąc pod uwagę ogólną sytuacją majątkową skarżącego oraz potencjalne koszty postępowania sądowego w niniejszej sprawie, referendarz uznał, że skarżący może być zwolniony tylko od kosztów sądowych. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło