II SA/Gd 410/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. S. i R. S. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie postanawia odrzucić skargę. R. S. i R. S. S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego u z dnia 21 maja 2012 r. nr [...], stwierdzające, że zażalenie wniesione przez skarżących na niezałatwienie w terminie sprawy dotyczącej przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w L. – jest niezasadne. Materialnoprawną podstawę wydania tego postanowienia stanowił art. 123 i art. 37 § 1 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga, jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu. Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Ponadto, w myśl art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. W niniejszej sprawie skarżący wnieśli skargę na postanowienie uznające za niezasadne zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Postanowienie to wydane zostało na podstawie art. 37 kpa, zgodnie z którym na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (§ 1). Organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2). Wniesienie zażalenia w trybie art. 37 kpa nie ma w ogóle charakteru środka zaskarżenia, lecz służy jedynie zakwestionowaniu przekroczenia ustawowego maksymalnego terminu załatwienia sprawy i ma na celu likwidację bezczynności organu administracji w trybie administracyjnym. Wniesienie zażalenia w trybie art. 37 kpa jest wyłącznie warunkiem formalnym wystąpienia przez osobę zainteresowaną ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu i nie może być traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2001 r., sygn. akt IV SA 572/99, ONSA 2002, nr 3, poz. 116). Zgodnie zaś z utrwalonym poglądem orzecznictwa i doktryny, stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 kpa następuje w formie postanowienia, o którym mowa w art. 123 kpa i jest to postanowienie incydentalne, które nie rozstrzyga sprawy co do istoty, a także nie kończy postępowania w sprawie. Na postanowienie takie nie przysługuje zażalenie. Strona nie ma zatem uprawnień podważania tego postanowienia w trybie procesowym i nie podlega ono zaskarżaniu do sądu administracyjnego, albowiem taki przedmiot zaskarżenia nie mieści się w katalogu spraw podlegających kontroli sadowej (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 33/11, Lex nr 741638; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 sierpnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Po 1020/09, Lex nr 758433; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 1995 r., sygn. akt I SAB 86/94, ONSA 1996/1/39; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2001 r., sygn. akt I SAB 246/00, Lex nr 78952). Niezależnie od pozytywnego lub negatywnego stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia strona może wnieść skargę na bezczynność organu i w sądowym postępowaniu ze skargi na bezczynność może ewentualnie podważać stanowisko organu wyrażone w trybie art. 37 § 1 kpa (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2001 r., sygn. akt IV SA 572/99, ONSA 2002, nr 3, poz. 116). Z powyżej zaprezentowanego stanowiska orzecznictwa i doktryny jednoznacznie wynika, a Sąd orzekający w pełni to stanowisko podziela, że na postanowienie wydane w trybie art. 37 kpa nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn jej wniesienia jest niedopuszczalne. Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.