II SA/Gd 410/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na zarządzenie Prezydenta Miasta z dnia 25 czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie podania do publicznej wiadomości wykazu nieruchomości przeznaczonych do oddania w użytkowanie wieczyste postanawia: odmówić przyznania Z. M. prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. We wniosku z 8 kwietnia 2014 r. Z. M. zwróciła się kolejny raz o przyznanie jej prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego lub adwokata, ze wskazaniem aby to był radca prawny B. J. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, posiada mieszkanie o pow. 48 m2, jej źródłem dochodu jest emerytura w wysokości 1589 zł netto. Wnioskodawczyni przedłożyła zaświadczenie od lekarza internisty, z którego wynika, że cierpi na nadciśnienie tętnicze i chorobę wieńcową, przebyła również operację (rodzaj nieczytelny). Wskazała, że jest osobą schorowaną, pozostającą pod opieką licznych lekarzy specjalistów, wymagającą stałego leczenia i specjalistycznych badań lekarskich. Załączono do wniosku również fakturę na zakup leków z 27 marca 2014 r. na kwotę 55,71 zł. Z akt sprawy wynika, że w postanowieniu z 18 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przyznał wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych zaś odmówił przyznania go w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie. W postanowieniu z 9 stycznia 2014 r. o sygn. akt I OZ 1217/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej. Z uzasadnienia tego ostatniego postanowienia wynika, że słuszne jest stanowisko sądu I instancji, że w niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Udokumentowana sytuacja skarżącej wskazuje bowiem, że nie znajduje się ona na skraju ubóstwa, a wręcz przeciwnie - jest w stanie zaspokoić swoje bieżące potrzeby (...). Skarżąca nie wykazała, że znajduje się w takiej właśnie sytuacji, która determinowałaby konieczność udzielenia pomocy z budżetu państwa w całkowitym wnioskowanym zakresie. Dodatkowo za powyżej przedstawioną konkluzją, że skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, przemawia – w ocenie NSA - fakt, że dysponuje ona stałym miesięcznym dochodem w wysokości 1557,55 zł netto z tytułu otrzymywanej emerytury. Jest przy tym właścicielką mieszkania. Trafna była zatem ocena Sądu I instancji co do tego, że skarżącej nie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, czyli poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości, i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, ponieważ przesłanka tak szerokiej pomocy nie została wykazana. Mając na uwadze zatem fakt, że skarżąca złożyła kolejny wniosek o przyznanie jej prawa pomocy (z 8 kwietnia 2014 r.), tym razem domagając się przyznania prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu referendarz sądowy w piśmie z 25 kwietnia 2014 r. zwrócił się do niej o złożenie oświadczenia, czy w jej sytuacji majątkowej, osobistej lub finansowej od czasu wydania postanowienia WSA z 18 listopada 2013 r. nastąpiły jakiekolwiek zmiany (nowe okoliczności) uzasadniające uwzględnienie jej wniosku, jeśli tak – to jakie to zmiany (na czym polegały i kiedy wystąpiły) – w terminie 7 dni. W odpowiedzi na powyższe, wnioskodawczyni z piśmie z 12 maja 2014 r. oświadczyła, że jej sytuacja finansowa nie zmieniła się w stosunku do opisanej w listopadzie 2013 r. (jej emerytura wzrosła o 24,25 zł). Jeśli chodzi o sytuację zdrowotną, to dalej pozostaje pod opieką lekarzy specjalistów różnych dziedzin, dalej wymaga znacznych środków na leki, badania, konsultacje i wizyty lekarskie. Aktualnie oczekuje na badanie specjalistyczne PET, które jeśli nie zostanie sfinansowane z budżetu NFZ, będzie zmuszona opłacić z własnych środków (koszt – 6 – 8 tysięcy zł). Mając zatem na uwadze fakt, że wnioskodawczyni po raz kolejny zwróciła się z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy (obecnie - wnioskiem z 8 kwietnia 2014 r.), a pierwszy jej wniosek został prawomocnie rozstrzygnięty ww. postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2013 r. (zażalenie oddalono postanowieniem NSA z 9 stycznia 2014 r.) - należało dokonać porównania jej sytuacji osobistej, majątkowej i możliwości zarobkowych istniejących w dacie złożenia pierwszego wniosku z sytuacją przedstawioną w niniejszym wniosku. Zgodnie bowiem z treścią art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - tekst jednolity ze zm.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Analiza ta winna być zatem dokonana pod kątem przytoczenia przez wnioskodawców nowych okoliczności faktycznych, nieznanych referendarzowi (sądowi) w chwili rozpoznawania pierwszego wniosku, które uzasadniałyby odmienną ocenę ich sytuacji i w konsekwencji - przyznanie prawa pomocy. Weryfikacja danych ujawnionych przez wnioskodawczynię w uzasadnieniu wniosku oraz jej oświadczeniu dotyczącym majątku i dochodów, a także w oświadczeniu przesłanym na wezwanie referendarza (z 12 maja 2014 r.) wskazuje, że nie uległy istotnej zmianie okoliczności faktyczne, które były podstawą wydania postanowienia z 19 listopada 2013 r. Zarówno wówczas jak i obecnie dochody gospodarstwa domowego wnioskodawczyni są na tym samym poziomie. Taki sam jest majątek skarżącej, nie nastąpiły również żadne zmiany w sytuacji zdrowotnej wnioskodawczyni. Biorąc pod uwagę wszystkie wyżej wskazane okoliczności, a w szczególności fakt związania wykładnią prawa dokonaną w sprawie pierwszego wniosku skarżącej przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 9 stycznia 2014 r. (art. 190 cytowanej ustawy), uznać należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia aktualnego wniosku skarżącej, bowiem nie zaoferowała ona nowych istotnych okoliczności, które mogłyby skutkować odmienną oceną jej sytuacji materialnej i rodzinnej w kontekście istnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych w treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy. Wobec powyższego, Referendarz na mocy przepisu art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 165 cytowanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.