II SA/Gd 410/15
WyrokWSA w Gdańsku2015-12-09
Skład orzekający: Dortoa Jadwiszczok, Mariola Jaroszewska, Katarzyna Krzysztofowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w celu realizacji celu publicznego, wydana na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, może być opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności, nawet jeśli nie zachodzą przesłanki z art. 108 k.p.a. lub ważny interes gospodarczy?Ratio decidendi
Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości, wydanej na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, obligatoryjnie nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Ustawodawca przesądził o tym wprost w tym przepisie, co czyni zbędnym analizowanie dodatkowych przesłanek z art. 108 k.p.a. lub ważnego interesu gospodarczego w kontekście nadania rygoru.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. P. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta zezwalającą na niezwłoczne zajęcie nieruchomości skarżącego w celu realizacji inwestycji celu publicznego – budowy dwutorowej linii elektroenergetycznej. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię i zastosowanie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 108 k.p.a., a także kwestionował zasadność nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dortoa Jadwiszczok (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2015 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. P. na decyzję Wojewody z dnia 15 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie nieruchomości oddala skargę.
Decyzją z 15 kwietnia 2015 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, z 19 czerwca 2013 r. orzekającej o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w G., stanowiącej działki nr: [...] o pow. 0,4606 ha i [...] o pow. 0,2766 ha, obręb ewidencyjny M. [nr [...]], dla której III Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego prowadzi księgę wieczystą nr [...] oraz części nieruchomości, dla której III Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego prowadzi księgę wieczystą nr [...], w zakresie działek nr: [...] o pow. 0,5784 ha i [...] o pow. 0,2440 ha. obręb ewidencyjny M. [nr [...]], będących własnością R. P., w celu realizacji inwestycji celu publicznego, o której mowa w decyzji Prezydenta Miasta, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej z 18 czerwca 2013 r. i nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
Wnioskiem z 3 sierpnia 2012 r. A. wystąpiła do Prezydenta Miasta, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, m.in. o wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie jako działki nr: [...] i [...], położonej w G., w obrębie [...], oraz części nieruchomości w zakresie działek nr [...] i nr [...], obręb nr [...], będących własnością R. P., poprzez udzielenie zgody na założenie i przeprowadzenie na nieruchomościach przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej oraz podziemnych, naziemnych i nadziemnych przewodów oraz urządzeń do korzystania z tych przewodów i urządzeń w postaci dwutorowej linii napowietrznej 2x110 kV wraz z jednym słupem energetycznym, obejmującej odcinek linii o długości ok. 110 m, a także, w przypadku wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania ze wskazanej nieruchomości, o wydanie zezwolenia na niezwłoczne ich zajęcie i nadanie mu rygoru natychmiastowej wykonalności.
Wskazana inwestycja ujęta jest w decyzji Wojewody z 31 marca 2011 r., wydanej w oparciu o ustawę z. dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 (j.t. Dz. U. z 2010 r., nr 26, poz. 133 ze zm.), dalej zwaną ustawą "o Euro".
Decyzją z 18 czerwca 2013 r. Prezydent Miasta, wykonujący zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, orzekł m.in. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w G., oznaczonej ewidencyjnie jako działki nr [...] o pow. 0,4606 ha i nr [...] o pow. 0,2766 ha obręb ewidencyjny M. [nr [...]] oraz w zakresie działek: nr [...] o pow. 0,5784 ha oraz nr [..] o pow. 0,2440 ha, obręb ewidencyjny M. [nr [...]], będących własnością R. P., poprzez udzielenie inwestorowi A. zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez ww. nieruchomości przewodów i urządzeń elektrycznych służących do przesyłania energii elektrycznej oraz podziemnych, naziemnych i nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń w postaci dwutorowej linii napowietrznej 2 x 100 kV wraz z jednym słupem energetycznym, obejmującej odcinek linii o łącznej długości ok. 110 m - zgodnie z projektem wskazanym w załączniku stanowiącym integralną część decyzji.
Następnie, decyzją z 19 czerwca 2013 r. Prezydent Miasta, wykonujący zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, orzekł o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości gruntowej, nadając równocześnie wskazanemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności.
Wskutek odwołania Wojewoda decyzją z 22 listopada 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzje i umorzył postępowanie prowadzone przed organem I instancji. Wojewoda uznał, że decyzja Prezydenta Miasta z 18 czerwca 2013 r., była rozstrzygnięciem wydanym w związku z realizacją przedsięwzięcia Euro 2012, a zatem, zgodnie z dyspozycją art. 34 ust. 1 ustawy o Euro, podlegała natychmiastowemu wykonaniu z mocy prawa. Wobec tego Wojewoda stwierdził, że nie było podstaw do wydania odrębnej decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, a postępowanie w tej sprawie było od początku bezprzedmiotowe.
Wskutek wniesienia skargi przez inwestora Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z 16 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 66/14, uchylił rozstrzygnięcie Wojewody z 22 listopada 2013 r.. W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku Sąd stwierdził, że "pomimo braku określenia granic temporalnych obowiązywania tej ustawy, cel ustawy o Euro uzasadnia tezę o niedopuszczalności jej zastosowania do przedsięwzięć nierozpoczętych przed rozpoczęciem turnieju, a jednocześnie wymienionych w rozporządzeniu z 2009 r., tj. rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 29 grudnia 2009 r. w sprawie wykazu przedsięwzięć Euro 2012 (Dz. U. z 2010 r., nr 8, poz. 52 ze zm.). Dalej wskazał: "takie podejście w żaden sposób nie umniejsza znaczeniu przypisywanemu tym przedsięwzięciom z punku widzenia społeczno - gospodarczego. Konsekwencją niezrealizowania ich przed rozpoczęciem turnieju jest brak możliwości zastosowania do ich realizacji specjalnych rozwiązań ustawy o przygotowaniu turnieju Euro 2012 r. i konieczność procedowania w oparciu o przepisy ogólne ".
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda podkreślił, że jest zobligowany do uwzględnienia ocen prawnych i wskazań co do dalszego postępowania, wyrażonych w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 16 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 66/14.
Dalej wskazał, że przedmiotowa sprawa dotyczy kwestii zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w trybie art. 124 ust. 1 a u.g.n. Przepis ten stanowi, że "w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1 wskazanego artykułu. Decyzji tej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności".
Za bezsporne uznał organ odwoławczy, że w niniejszym przypadku zaistniała przesłanka uprzedniego wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. decyzję taką wydał bowiem wobec przedmiotowej nieruchomości Prezydent Miasta, wykonujący zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, w dniu 18 czerwca 2013 r. Niniejsze rozstrzygnięcie zostało wprawdzie uchylone przez Wojewodę decyzją z 15 kwietnia 2015 r. lecz zastąpiono je orzekając w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., rozstrzygnięciem tożsamym co do istoty, tj. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości.
Pod rozwagę poddał organ odwoławczy także drugą z przesłanek warunkujących wydanie przedmiotowej decyzji, której ustawa nakazuje nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności, tj. czy zaistniał którykolwiek z przypadków wskazanych w art. 108 k.p.a., albo czy zachodzi w niniejszym przypadku ważny interes gospodarczy.
Zgodnie z treścią art. 108 k.p.a., "decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarska narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia ".
We wniosku inwestora z 3 sierpnia 2012 r. wskazano, że "projektowana linia elektroenergetyczna jest ważnym elementem dla zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego aglomeracji [...]" oraz, że "ze względu na brak możliwości zasilenia południowych dzielnic G. oraz miejscowości B., przez długi okres czasu nie były wydawane warunki przyłączenia do sieci elektroenergetycznej dla nowych odbiorców".
Nie ma organ odwoławczy wątpliwości, że budowa przedmiotowej linii energetycznej jest realizacją celu publicznego. Świadczy o tym art. 6 pkt 2 u.g.n., stanowiący, że celami publicznymi są m.in. "budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary. gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń ".
W tym miejscu warto zauważyć, że o publicznym charakterze inwestycji decyduje fakt, że można zaliczyć ją do działań o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), stanowiące realizację celów, o których mowa w ustawie o gospodarce nieruchomościami (art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 647 ze zm.). Poza wszelką wątpliwością przy rozstrzyganiu czy dana inwestycja będzie realizowała cel publiczny decydująca będzie zatem jej koncentracja na urzeczywistnieniu zobiektywizowanego interesu publicznego, istotnego dla pewnej zbiorowości, z uwzględnieniem jej potrzeb.
Wskazał Wojewoda, że zapewnienie dostaw energii ma nie tylko podstawowe znaczenie dla poszczególnych jednostek, ale jest również istotne z punktu widzenia ogółu społeczeństwa. Ma ono bowiem bezpośredni wpływ na rozwój cywilizacyjny regionu oraz poziom życia obywateli. Jest również elementem zaspokojenia zbiorowych potrzeb mieszkańców w zakresie lokalnej infrastruktury.
Wojewoda, wydając decyzję o ustaleniu lokalizacji przedsięwzięcia Euro 2012 z 31 marca 2011 r. stwierdził, że "planowana inwestycja jest niezbędna dla rozwoju południowych dzielnic G., oraz miejscowości B.", a "Stacja pozwoli na realizację inwestycji mieszkaniowych i usługowych - obecnie wstrzymanych ze względu na brak możliwości ich zasilenia'''. Wskazał ponadto, że linia ta wraz ze stacją GPZ [...] znacznie poprawi pewność zasilania aglomeracji, a także umożliwią dalszy rozwój gospodarczy regionu". Podkreślił także, że "w chwili obecnej w tym rejonie istnieje poważny niedobór mocy na potrzeby inwestycji budowlanych".
Z kolei w piśmie z 21 maja 2012 r. inwestor podkreślił, że "aglomeracja jest regionem dynamicznie i bezustannie rozwijającym się", co powoduje wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną, a tym samym konieczność zwiększenia mocy przyłączeniowej. Stwierdził także, że istniejąca infrastruktura energetyczna jest "przeciążona oraz wyeksploatowana do tego stopnia, że w południowych dzielnicach G. możliwości zasilenia nowych odbiorców są w dużej mierze ograniczone ".
Planowana inwestycja, jak wynika z wyżej wskazanego pisma, domyka "pierścień energetyczny", który umożliwi zasilanie odbiorców z różnych stron oraz w przypadku wystąpienia awarii na którymkolwiek z jego odcinków zapewni nieprzerwaną dostawę energii elektrycznej. Obecnie, to jest przy braku wybudowania przedmiotowej linii, w razie wystąpienia awarii, ryzyko przerw w dostawie energii zostanie zwielokrotnione.
Znamiennym jest także, że przerwy w dostawie energii mogą powodować znaczne szkody, w szczególności jeśli chodzi o zakłady pracy, ale także dla poszczególnych odbiorców (gospodarstw domowych).
W ocenie Wojewody realizacja celu publicznego, w szczególności związana z zapewnieniem i utrzymaniem dostaw odpowiedniej ilości energii oraz zwiększeniem bezpieczeństwa energetycznego całej aglomeracji wskazuje na istnienie zarówno interesu społecznego jak i ważnego interesu gospodarczego.
Wojewoda nie podzielił stanowiska organu I instancji (przychylając się tym samym do zarzutu sformułowanego w odwołaniu), że w niniejszej sprawie zachodzi także wyjątkowo ważny interes strony. Sam obowiązek ustawowy do zapewnienia przez inwestora dostaw energii elektrycznej w sposób ciągły i niezawodny oraz konieczność zapewnienia odbiorcom świadczenia tych usług nie przesądza automatycznie o wyjątkowo ważnym interesie strony. Taki automatyzm prowadziłby w konsekwencji do nadrzędności interesu przedsiębiorstwa energetycznego nad interesem pozostałych jednostek. Podkreślił Wojewoda, że interes ten musi być wyjątkowo ważny, co dawałoby podstawy, w przypadku starcia się indywidualnych interesów stron, do dania pierwszeństwa interesowi inwestora. Nie zmienia to jednak faktu, iż przesłanki do wydania decyzji w trybie art. 124 ust. 1 a u.g.n. w niniejszej sprawie zaistniały, a zatem rozstrzygnięcie organu I instancji jest zasadne.
Odnosząc się do zarzutu odwołania, w którym stwierdzono, że organ nieprawidłowo powołał się na decyzję lokalizacyjną Wojewody z 31 marca 2011 r. o ustaleniu lokalizacji przedsięwzięcia Euro 2012, wskazał organ odwoławczy, że byt prawny tej decyzji nie ma bezpośredniego znaczenia dla wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości. Dla tego typu decyzji ważne jest jedynie uprzednie wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oraz zaistnienie jednej z przesłanek wymienionych w art. 108 k.p.a. bądź ważnego interesu gospodarczego, z czym mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu wskazał Wojewoda, że decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości wydana w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. jest wprawdzie uzależniona od istnienia decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, jednakże pomimo uchylenia przez Wojewodę decyzji Prezydenta Miasta, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, z 18 czerwca 2013 r. rozstrzygnięcie to zastąpiono, orzekając w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. rozstrzygnięciem tożsamym co do istoty, tj. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Uchylenie więc z powodu rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n., że byt prawny utraciła pierwotna decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości wskazanych na wstępie, (biorąc pod uwagę zastąpienie jej nieco zmienioną, ale tożsamą co do istoty decyzją Wojewody), zważywszy na wszystkie powyżej przedstawione okoliczności niniejszej sprawy byłoby niecelowe i nie wypełniłoby przesłanek o których mowa w art. 138 § 2 k.p.a., a tylko one, spełnione łącznie, upoważniałyby organ odwoławczy do wydania rozstrzygnięcia o charakterze kasacyjnym.
Nie podzielił Wojewoda zarzutu odwołującego się, że "organ pierwszej instancji, wydając zaskarżoną decyzję, w żaden sposób nie uzasadnił ani która z przesłanek wymienionych w art. 108 § 1 k.p.a. znajduje zastosowanie w stanie faktycznym objętym sentencją decyzji, ani też dlaczego tak się dzieje". Organ I instancji wyraźnie w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, że w jego ocenie zachodzi zarówno przesłanka ważnego interesu społecznego jak i wyjątkowo ważnego interesu strony i co było powodem takiego rozstrzygnięcia. Wojewoda nie zgodził się wprawdzie z zaistnieniem wyjątkowo ważnego interesu strony, jednakże przyznał istnienie interesu społecznego i wskazał na okoliczności zaistnienia także ważnego interesu gospodarczego.
Podkreślił Wojewoda, że decyzja wydawana w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. nie jest decyzją uznaniową, co oznacza, że spełnienie przesłanek wymienionych w powołanym przepisie obliguje organ do wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu i nadania mu rygoru natychmiastowej wykonalności.
Skargę na powyższą decyzje wniósł R. P. zarzucając jej:
1) naruszenie przepisu postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 107 § 1 zdanie pierwsze k.p.a., polegające na jego niezastosowaniu w zakresie w jakim przepis ten wymaga powołania podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Komparycja zaskarżonej decyzji w podstawie prawnej nie wskazuje przepisów, na podstawie których Wojewoda orzekł merytorycznie w sprawie.
2) naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
a) art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (j. t. Dz. U. z 2014 roku, poz. 518 z późniejszymi zmianami), dalej u. g. n. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie prowadzące w konsekwencji do poczynienia nieprawidłowego założenia, iż zaktualizowały się przesłanki umożliwiające wydanie rozstrzygnięcia przewidzianego w dyspozycji tej normy prawnej;
b) art. 108 § 1 k. p. a., poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie prowadzące w konsekwencji do błędnego rozstrzygnięcia tak w przedmiocie oceny aktualizacji przesłanek, do których odsyła art. 124 ust. 1a u. g. n. jak i w przedmiocie utrzymania w zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Uzasadniając zarzut naruszenia prawa procesowego wskazał skarżący, że organ administracji publicznej jest obowiązany powołać przepis prawa stanowiący podstawę prawną rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. W sentencji zaskarżonej decyzji brak przywołania tych przepisów.
Wskazał skarżący na naruszenie art. 124 ust. 1a u.g.n. i podkreślił, że w jego ocenie w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy nie zachodzą żadne okoliczności usprawiedliwiające przekonanie, iż aktualizuje się którakolwiek z przesłanek, wskazanych bezpośrednio lub przez odesłanie w art. 124 ust. 1a u.g.n., a uprawniających do wydania zgody na niezwłoczne zajęcie nieruchomości stanowiącej własność skarżącego. Szczególne znaczenie i wyjątkowość przypisywana przez organy orzekające w pierwszej i drugiej instancji inwestycji, której realizacji dotyczy zgoda na niezwłoczne zajęcie nieruchomości skarżącego, wynika w ocenie skarżącego wyłącznie z zaliczenia jej do katalogu przedsięwzięć realizowanych na podstawie art. 34 ustawy o EURO 2012.
Zdaniem skarżącego Wojewoda dokonał również błędnej wykładni i niewłaściwie zastosował przepis art. 124 ust. 1a u.g n. zdanie drugie, który stanowi, iż decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Przepis ten bowiem winie być odczytywany w połączeniu z innymi adekwatnymi normami postępowania administracyjnego, choćby art. 108 k.p.a.. Z norm tych wynika, że rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany jedynie decyzji, od której służy odwołanie, czyli od decyzji nieostatecznej. Art. 124 ust. 1a u. g. n. mógł w przedmiotowej sprawie znaleźć zastosowanie jedynie w odniesieniu do nieostatecznej decyzji Prezydenta Miasta wydanej w pierwszej instancji. Zaskarżona decyzja Wojewody z 15 kwietnia 2015 r. jako decyzja ostateczna nie nadaje się do opatrzenia rygorem natychmiastowej wykonalności, zatem utrzymując w tym również zakresie rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji była wadliwa i podlega uchyleniu.
Wojewoda, podobnie jak organ pierwszej instancji, wydając zaskarżoną decyzję, nie wyjaśnił, która konkretnie z przesłanek wymienionych w art. 108 § 1 k.p.a. znajduje zastosowanie i stanowi podstawę rozstrzygnięcia w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy. W zamian ograniczył się do ogólnej argumentacji na rzecz newralgiczności i znaczenia projektowanej między innymi przez nieruchomość skarżącego inwestycji energetycznej. Zdaniem skarżącego okoliczności faktyczne sprawy nie podpadają pod żadną z tych przesłanek. Ponadto treść normy z art. 108 § 1 k.p.a. zdanie pierwsze, która stanowi, że rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany tylko decyzji, od której służy odwołanie oznacza, iż ponad wszelką wątpliwość rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji w zakresie utrzymania rygoru natychmiastowej wykonalności jest wadliwe i winno zostać uchylone.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwany dalej P.p.s.a., stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli legalności w niniejszej sprawie uczyniono decyzję Wojewody, który orzekając w trybie art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj.: Dz.U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.), zwanej dalej u.g.n., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z 19 czerwca 2013 r. o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie jako działki nr: [...] i [...], położonej w G., w obrębie [..], oraz części nieruchomości w zakresie działek nr [..] i nr [..], obręb nr [...], będących własnością R. P.
Organ odwoławczy, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., związany był oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z 16 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 66/14, w której przesądzono, że organ I instancji rozpoznając wniosek z 3 sierpnia 2012 r. o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości stanowiącej działkę nr [...]-[...] w G. prawidłowo procedował w trybie u.g.n., opierając swoje rozstrzygnięcia o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości i zezwalające na niezwłoczne zajęcie nieruchomości na przepisach art. 124 ust. 1 i ust. 1a u.g.n.
Zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n., po wydaniu decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.
Z art. 124 ust. 1a u.g.n. wynikają następujące przesłanki warunkujące udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości:
1. wydanie decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n. ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości,
2. realizacja inwestycji celu publicznego,
3. zaistnienie przesłanek wskazanych w art. 108 k.p.a., tj.:
a. konieczność ochrony zdrowia lub życia ludzkiego,
b. konieczność zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami,
c. interes społeczny,
d. wyjątkowo ważny interes strony,
4. wystąpienie ważnego interesu gospodarczego.
Wydanie zaskarżonej decyzji poprzedzały:
1) decyzja Wojewody z dnia 31 marca 2011 r. o ustaleniu lokalizacji przedsięwzięcia Euro 2012 dla inwestycji pn.: "Budowa dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110kV relacji [....] - istniejący słup nr [...] linii 110kV nr [..] relacji [...] wraz z przewodem OPGW i stacji 110/15 kV [...] wraz z infrastrukturą towarzyszącą", wydaną na podstawie ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 (Dz. U. z 2010 r., nr 26, poz. 133 ze zm.), dalej zwanej "ustawą o Euro" (decyzja ostateczna);
2) decyzja z 15 kwietnia 2015 r. Wojewody uchylająca decyzje Prezydenta Miasta z 18 czerwca 2013 r. i orzekająca o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...]. obręb ewidencyjny M. [nr [...]], położonej w G., dla której III Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego prowadzi księgę wieczystą nr [...] oraz części nieruchomości, dla której III Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego prowadzi księgę wieczystą nr [...], w zakresie działek nr [...] i nr [...], obręb ewidencyjny M. [nr [...]] będących własnością R. P., poprzez, udzielenie A., zezwolenia na założenie i przeprowadzenie na ww. nieruchomości dwutorowej linii napowietrznej 2 x 110 kV wraz z jednym słupem energetycznym, obejmującej odcinek linii o łącznej długości ok. 110 m zgodnie z załącznikiem graficznym nr 1 będącym integralną częścią niniejszej decyzji. (decyzja ostateczna).
Bezspornym w sprawie jest charakter wskazanej inwestycji jako inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n., który zalicza budowę i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń do katalogu celów publicznych.
Powyższe potwierdza spełnienie dwóch pierwszych warunków uzasadniających wydanie decyzji na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n.
W odniesieniu natomiast do pozostałych przesłanek, w ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że w stanie faktycznym sprawy wydanie decyzji było uzasadnione interesem społecznym i gospodarczym.
Organy wskazały, że realizacja inwestycji objętej decyzją Wojewody z dnia 31 marca 2011 r., w tym budowa linii energetycznej na nieruchomości obejmującej działki nr: [...] i [..], położonej w G., w obrębie [..]., oraz części nieruchomości w zakresie działek nr [..] i nr [..]., obręb nr [...], ma istotny wymiar społeczny i gospodarczy dla regionu. Planowana inwestycja jest niezbędna dla rozwoju południowych dzielnic G. oraz miejscowości B., pozwoli na realizację inwestycji usługowych i mieszkaniowych, obecnie wstrzymywanych ze względu na brak możliwości ich zasilenia. Projektowana linia wraz ze stacją GPZ znacznie poprawią pewność zasilania aglomeracji, a także umożliwią dalszy rozwój gospodarczy regionu, w którym obecnie odnotowuje się znaczny niedobór mocy na potrzeby inwestycji budowlanych. Przyjęto, że ze względu na dynamikę rozwoju aglomeracji rośnie zapotrzebowanie na energię elektryczną, co wymaga zwiększenia mocy przełączeniowej. Istniejąca infrastruktura energetyczna jest przeciążona i wyeksploatowana w takim stopniu, że w południowych dzielnicach G. możliwości zasilania nowych odbiorców są w dużej mierze ograniczone. Organy prawidłowo uznały za przekonywującą argumentację inwestora, że planowana inwestycja domyka tzw. pierścień energetyczny, który umożliwi zasilanie odbiorców z różnych stron oraz, w przypadku wystąpienia awarii na którymkolwiek odcinku, zapewni nieprzerwaną dostawę energii elektrycznej, a wybudowanie planowanej linii usunie ryzyko przerw w dostawie energii w razie wystąpienia awarii, a tym samym zmniejszy zagrożenie wystąpienie szkód z tego tytułu.
W świetle powyższego organy zasadnie uznały, że cel w postaci stworzenia warunków dla zapewnienia i utrzymania odpowiedniej ilości dostaw energii oraz zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego całej aglomeracji wskazywał na istnienie zarówno interesu społecznego, jak i ważnego interesu gospodarczego. Rozbudowa sieci przesyłowej w tym rejonie zapewni poprawę jakości i niezawodności zasilania odbiorców energii elektrycznej, wzrost bezpieczeństwa jej dostawy oraz umożliwi realizację nowych inwestycji w zakresie budownictwa mieszkaniowego i polepszenie warunków rozwoju gospodarczego regionu.
Skarżący zarzucał, że inwestor wcześniej powoływał się na inne uzasadnienie odnośnie wagi inwestycji, przywołując turniej Euro 2012. Okoliczność, że inwestor poprzednio powoływał się na okoliczności związane z przedsięwzięciem Euro 2012, było związane z faktem złożenia wniosku o ustalenie lokalizacji celu publicznego w trybie ustawy o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012. Wobec zdezaktualizowania się możliwości realizowania inwestycji w tym trybie, inwestor miał prawo zmiany podnoszonej argumentacji.
Podniesiony w skardze zarzut braku przesłanek do nadania zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie jest uzasadniony. Z art. 124 ust. 1a u.g.n. wynika, że decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Ustawodawca konstruując przepis art. 124 ust. 1a u.g.n. przesądził o obligatoryjnym nadaniu decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości rygoru natychmiastowej wykonalności. Nadanie tego rygoru nie jest zatem pozostawione uznaniu organu, ani uzależnione od jakichkolwiek dodatkowych przesłanek. Prowadzenie rozważań odnośnie przesłanek nadania tego rygoru jest bezcelowe, skoro jest to nakazane przywołanym przepisem prawa.
W ocenie Sądu, w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo dawałoby podstawę do wznowienia postępowania. Organy administracji obu instancji ustaliły istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zastosowały prawidłową podstawę prawną, a także uzasadniły swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. Powołanie przez Wojewodę w sentencji decyzji jedynie przepisów proceduralnych w sytuacji podzielenia stanowiska organu I instancji i utrzymania decyzji organu I instancji jest prawidłowe. Oznacza, że oba organy procedowały w oparciu o te same przepisy. Potwierdza to treść uzasadnienia decyzji. Warto podkreślić, że sentencja decyzji i jej uzasadnienie tworzą całość i należy je odkodowywać wspólnie. A w rozpoznawanej sprawie obie te części są spójne i logiczne.
Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło