II SA/Gd 412/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2006 r. sprawy ze skargi E. Cz. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 kwietnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej oddala skargę. Prezydent Miasta decyzją z dnia 5 października 2005 r. Nr [...] , wydaną na podstawie art. 104 i 130 § 4 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 1 i 2, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 9a, art. 10 ust. 1, 2, 6, 7 i 8 art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86 póz. 732, z późniejszymi zmianami), art. 3 pkt 10, art. 26, ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r. Nr 228; póz. 2255, z późn. zm.), na wniosek E. Cz., przyznał zaliczkę alimentacyjną na M. Cz. w kwocie 170,00 zł miesięcznie, na okres od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. W uzasadnieniu organ podał, iż w dniu 29 sierpnia 2005 r. został złożony do komornika sądowego wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W dniu 13 września 2005 r. komornik sądowy Rewiru I w G. przesłał wyżej wymieniony wniosek do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej celem przyznania zaliczki alimentacyjnej. Organ stwierdził, iż dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583,00 zł. Na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej w przypadku gdy w rodzinie jest jedna lub dwie osoby uprawnione do zaliczki, zaliczka przysługuje do wysokości świadczenia alimentacyjnego, nie więcej jednak niż 170,00 zł. dla osoby uprawnionej. Na M. Cz. zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne w wysokości 410,00 zł. Zgodnie z zaświadczeniem komornika sądowego egzekucja świadczeń alimentacyjnych na M. Cz. okazała się bezskuteczna. Mając powyższe na względzie, organ ustalił, iż na M. Cz.przysługuje zaliczka alimentacyjna w kwocie 170,00 zł. Organ podał, iż zgodnie z art. 10 ust. 7 ustawy organ właściwy wierzyciela po upływie kwartału dokonuje rozliczenia pomiędzy wypłaconą zaliczką, a wyegzekwowanym przez komornika świadczeniem alimentacyjnym. Zgodnie z art. 10 ust. 8 wysokość zaliczki w następnym kwartale stanowi różnicę pomiędzy świadczeniem alimentacyjnym albo kwotami, o których mowa w art. 8, a wysokością wyegzekwowanego świadczenia. Od powyższej decyzji odwołała się E. Cz. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W uzasadnieniu wskazała, iż realnie uzyskiwany w 2005 r., dochód powinien uprawniać do uzyskania zaliczki w wysokości 300,00 zł, ponieważ nie przekracza kwoty 291,50 zł na osobę w rodzinie. Przekroczenie tej kwoty (o ok. 15,00zł) przy ustalaniu prawa do świadczenia spowodowane zostało nie uwzględnieniem dochodu utraconego z 2004 r. uzyskanego z tytułu wykonania pracy w 2003 r. w ramach "umowy o dzieło" - dochód zakwalifikowany w zeznaniu podatkowym PIT-37 jako "Prawa autorskie". Odwołująca nie zgadza się z nie uzasadnionym wyłączeniem dochodu z "umów o dzieło" z możliwości odliczenia jako dochód utracony. Podała, iż w ustawie wskazano, iż również, "umowa o dzieło" nie musi być uwzględniana jako dochód uzyskany. W jej ocenie jest to ewidentna sprzeczność w ustawie. W sytuacji skarżącej, uzyskanie i utrata dochodu nastąpiła w 2003 r. Umowa została zawarta w dniu 13 listopada 2003 r. a wykonanie - zakończenie 1 grudnia 2003 r. Wypłata należności nastąpiła jednak w lutym 2004 r. Jednocześnie zaznaczyła, że zgodnie z art. 25 a ustawy oświadczeniach rodzinnych i art. 18 ust.2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, do dnia 15 marca 2006 r. jest zobowiązana do złożenia oświadczenia o dochodach członków rodziny za 2005 r. Oświadczenie to oraz zaświadczenie z Urzędu Skarbowego przedstawia rzeczywisty dochód za 2005 r., z którego wynika, że dochód na osobę w rodzinie odwołującej nie przekracza kwoty 291,50 zł. Ustalony dochód na 2005 r., na podstawie 2004 r., został sztucznie zawyżony. Oświadczenie to składa się, aby wykazać min. zmiany mające wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. Z powyższego wynika, że przyznane świadczenie na dany okres zasiłkowy 2005-2006 zostało zaniżone. W jej ocenie nie nastąpiła tu zmiana, a jedynie błąd w ustaleniu dochodu. Podkreśliła też, iż praca na w/w umowę wykonywana była w 2003 r., pominiętym w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 28 kwietnia 2006 r. sygn. akt [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podało, iż jak wynika z akt sprawy, strona w dniu 29 sierpnia 2005 r. złożyła do komornika sądowego wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej dla M. Cz. Wniosek ten, do którego załączono pismo - wniosek z dnia 8 września 2005 r. wydane przez Komornika Sądowego Rewiru I przy Sądzie Rejonowym w G.o przyznanie E. Cz. zaliczki alimentacyjnej, a także zaświadczenie o bezskuteczności prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz o wysokości wyegzekwowanego świadczenia alimentacyjnego, z treści którego wynika, iż egzekucja świadczeń alimentacyjnych w kwocie 410,00 zł. miesięcznie od ojca dziecka J. P. jest bezskuteczna. Stosownie do treści art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, póz. 732 ze zm.), zaliczka alimentacyjna, przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo, w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej, do ukończenia 24 roku życia. Zaliczka przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583,00 zł (art.7 ust. 2). Na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, w przypadku gdy w rodzinie jest jedna lub dwie osoby uprawnione do zaliczki, zaliczka przysługuje do wysokości świadczenia alimentacyjnego, nie więcej jednak niż 170,00 zł. dla osoby uprawnionej. Zgodnie z ust. 2 pkt 1 tegoż art. 8 w przypadku, gdy dochód rodziny nie przekracza 50 % kwoty, o której mowa w art. 7 ust. 2, tj. kwoty 291,50 zł. kwotę zaliczki zwiększa się do 300,00- zł. dla osoby uprawnionej. Zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy o świadczeniach rodzinnych, jeżeli nie są sprzeczne z niniejszą ustawą, a także przepisy ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Dochodem rodziny w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Zgodnie z przepisem art. 3 pkt 1 lit. a w/w ustawy do dochodu wlicza się m.in. przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Stosownie do dyspozycji art. 3 pkt 23 c ustawy o świadczeniach rodzinnych "utrata dochodu" oznacza utratę dochodu spowodowaną utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło. Wobec tak jednoznacznego brzmienia przepisu ustawy, w ocenie Kolegium, brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do odliczenia od uzyskanego w 2004 r. dochodu kwot uzyskanych w tym okresie z tytułu wykonywanych umów o dzieło, nawet gdyby realizacja tych umów nastąpiła w 2003 r. Z akt sprawy wynika, iż dochód rodziny odwołującej się w 2004 r. wyniósł 7355,87 zł, tj. 612,99 zł miesięcznie, co w przeliczeniu na jedną osobę wynosi 306,49 zł, a więc faktycznie przekracza kwotę 291,50 zł, tj. określone w art. 7 ust. 2 wymienionej wyżej ustawy kryterium dochodowe uprawniające do zwiększenia zaliczki alimentacyjnej do 300,00 zł. Jak wynika z powyższego, rodzina strony odwołującej nie spełnia warunków formalnych, określonych w ustawie o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, uprawniających do zwiększenia zaliczki z 170,00 zł. do 300,00 zł. miesięcznie. Od powyższej decyzji E. Cz. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu podała, iż Kolegium nie odniosło się do jej argumentu, że kwestionowany dochód, jest dochodem w ramach "Prawa autorskie i inne prawa". Jej zdaniem można rozważyć zakwalifikowanie dochodu pod pojęciem "innej pracy zarobkowej" pomimo że ustawa eliminuje pracę wykonywaną na podstawie "umowy o dzieło" jako dochód utracony. Podała ponadto, iż wymóg zawarty w Rozporządzeniu Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 (Dz.U. Nr 105, poz.881) gdzie w § 2, pkt.6 ust. 1, określa sposób udokumentowania dochodu utraconego, czyli dokumentem tym jest przedłożona umowa - z datą zakończenia umowy w 2003 r. Wskazała również, iż pismo z Ministerstwa Polityki Społecznej - Departamentu Świadczeń Socjalnych z dnia 11 października 2005 r. Nr DSS-II-053-226/3609/OP/05, nie rozwiązuje jednoznacznie problemu. W piśmie tym wskazano, iż dochód z umowy o dzieło jest dochodem uzyskanym i utraconym w tym samym dniu, w świetle rozporządzenia w/w ministerstwa jest to data zakończenia umowy. Skarżąca wskazała na zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o dochodzie za 2005 r., które dokumentuje nie przekroczenie kryterium dochodowego uprawniającego ją do zaliczki alimentacyjnej w podwyższonej wysokości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. W uzasadnieniu podało ponadto, iż pismo Ministerstwa Polityki Społecznej Departamentu Świadczeń Socjalnych, powoływane przez stronę skarżącą, potwierdza argumentację organów. Sposób wyliczenia dochodu oraz progi dochodowe zostały ustalone przez ustawodawcę w sposób sztywny, a Kolegium nie ma uprawnień do ich swobodnej interpretacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga E. Cz. podlegała oddaleniu. Zgodnie z treścią art. 7 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.), zaliczka alimentacyjna, przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo, w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej, do ukończenia 24 roku życia. Zaliczka przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583,00 zł. Zgodnie z dyspozycją art. 8 ust. 1 pkt 1 powołanej powyżej ustawy, zaliczka przysługuje do wysokości świadczenia alimentacyjnego, nie więcej jednak, w przypadku gdy w rodzinie jest jedna lub dwie osoby uprawnione do zaliczki - 170,00 zł dla osoby uprawnionej albo 250,00 zł, jeżeli osoba ta legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z treści ust. 2 pkt 1 cytowanego przepisu wynika, iż w przypadku gdy dochód rodziny nie przekracza 50 % kwoty, o której mowa w art. 7 ust. 2, tj. 291,50 zł, kwotę zaliczki, o której mowa w ust. 1, zwiększa się w przypadku gdy w rodzinie jest jedna lub dwie osoby uprawnione do zaliczki - 300,00 zł dla osoby uprawnionej albo 380,00 zł, jeżeli osoba ta legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; W myśl art. 18 ust. 2 ustawy w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy o świadczeniach rodzinnych, jeżeli nie są sprzeczne z niniejszą ustawą, a także przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.). Dochodem rodziny w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r. Nr 228; poz. 2255, z późn. zm.) – art. 3 pkt 10, jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Zgodnie z treścią pkt 1 lit. a, omawianego przepisu, do dochodu wlicza się m.in. przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Stosownie do dyspozycji art. 3 pkt 23 c ustawy, utrata dochodu oznacza utratę dochodu spowodowaną utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, iż brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do odliczenia od uzyskanego przez skarżącą dochodu w 2004 r. dochodu kwot uzyskanych w tym okresie z tytułu wykonywanych umów o dzieło, nawet gdyby realizacja tych umów nastąpiła w 2003 r. Z analizy akt sprawy wynika, iż dochód rodziny skarżącej w 2004 r. wyniósł 7355,87 zł, tj. 612,99 zł miesięcznie, co w przeliczeniu na jedną osobę wynosi 306,49 zł, tym samym przekracza kwotę 291,50 zł, tj. określone w art. 7 ust. 2 wymienionej powyżej ustawy kryterium dochodowe uprawniające do zwiększenia zaliczki alimentacyjnej do 300,00 zł. Mając na uwadze powołane powyżej przepisy prawa oraz okoliczności, skarżąca nie spełnia warunków formalnych, określonych w ustawie o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, uprawniających do zwiększenia zaliczki z 170,00 zł. do 300,00 zł. miesięcznie. W tych okolicznościach nie znajdując podstaw dla uwzględnienia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 Prawo o ustroju sądów administracyjnych - orzekł jak w sentencji wyroku.