II SA/Gd 412/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędzia WSA Janina Guść Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 kwietnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odroczenia rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą skarżącemu odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki i wydania zezwolenia na czasowe użytkowanie obiektu budowlanego pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej. Decyzje te zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Burmistrz Gminy decyzją z dnia 6 września 1993 r., utrzymaną w mocy decyzją Wojewody z dnia 6 października 1993 r., nakazał A. B. rozbiórkę samowolnie wybudowanego domku letniskowego usytuowanego na działce nr [[...]] (obecnie działka nr [[...]]) w S. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznając wniosek J. B., aktualnego właściciela objętego nakazem rozbiórki obiektu budowlanego, decyzją z dnia 17 marca 2010 r. wydaną w oparciu m. in. o art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm.), odmówił odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki i wydania zezwolenia na czasowe użytkowanie obiektu rekreacji indywidualnej o wymiarach 5 m x 7,5 m, w tym zabudowany taras 2 m x 5 m, zlokalizowanego na działce [[...]] (dawna [[...]]) wybudowanego w S. bez wymaganego pozwolenia na budowę. W odwołaniu od tej decyzji J. B. wskazał, że jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną, a domek służy do wypoczynku. Podkreślił, że wielokrotnie składał wniosek o zmianę planu, jednak do chwili obecnej gmina nie uchwaliła obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazał również, że od 1991 r. odprowadza do gminy podatek od nieruchomości. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 20 kwietnia 2010 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nie znajdując podstaw prawnych do jej zmiany lub uchylenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, jeżeli względy społeczne lub gospodarcze przemawiają za celowością wykorzystania obiektu, co do którego wydany został nakaz rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 lub w wypadku o którym mowa w art. 38 ust. 2, właściwy terenowy organ administracji państwowej może odroczyć wykonanie przymusowej rozbiórki na oznaczony czas i zezwolić na czasowe wykorzystanie obiektu w sposób określony w decyzji. Organ drugiej instancji zwrócił uwagę, że przepis art. 39 nie definiuje przesłanek "społeczne lub gospodarcze", które stanowią podstawę do podjęcia rozstrzygnięcia o możliwości odroczenia rozbiórki, pozostawiając tę sprawę uznaniu organu administracyjnego. W przypadku przedmiotowego obiektu budowlanego przesłanki takie, zdaniem organu, nie zachodzą. Skoro obiekt budowlany, pełniący funkcję rekreacji indywidualnej, jest usytuowany na działce rolnej bez prawa do zabudowy, w odległości około 50-60 m od brzegu jeziora G., na terenie chronionego pasa przyjeziornego, to, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody i przepisami ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, zachodzi konieczność doprowadzenia tego terenu do stanu naturalnego pierwotnego, utrzymywanego jako teren użytków rolnych. Powyższe uzasadnia odmowę odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki znajdującego się tam obiektu, tym bardziej, że działka nr [[...]] położona jest na obszarze chronionego krajobrazu wyznaczonego rozporządzeniem Wojewody Pomorskiego nr 5/05 z dnia 24 marca 2005 r. (Dz. Urz. Województwa Pomorskiego nr 29, poz. 585), z którego wynika m. in. zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. B., zarzucając organom naruszenie art. 32 i art. 74 pkt 4 Konstytucji RP, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Podniósł, że zarówno działka, jak i stojący na niej obiekt letniskowy stanowi dla niego i jego małżonki miejsce wypoczynku. Oboje są osobami w podeszłym wieku, chorującymi na nadciśnienie, potrzebującymi spokoju i ciszy, co zapewnia im przebywanie na działce. Wskazał ponadto, że budynek został zakupiony wraz z działką w roku 1998. Wielokrotnie zwracał się o wydanie pozwolenia na budowę do Wydziału Architektury, jednakże zgody takiej nie uzyskał z uwagi na brak opracowania planu zagospodarowania przestrzennego wsi S. Podkreślił, że w latach 1974-1990 zwracał się do gminy o uwzględnienie istniejącego stanu rzeczy i zakwalifikowanie przedmiotowych terenów jako rekreacyjnych z możliwością zabudowy letniskowej. Wskazał, że dla terenu, na którym znajduje się działka, do dnia złożenia skargi nie opracowano planu zagospodarowania przestrzennego, mimo że dla pozostałej części wsi S. taki plan został sporządzony. Ponownie podniósł, że od roku 1991 r. płaci podatek od nieruchomości. Wskazał również, że teren na którym znajduje się sporny obiekt to grunt klasy VI - piaski i pyły, ziemia nie nadaje się do uprawy, a warunki gruntowe zostały poprawione jego staraniem. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalanie, podtrzymując argumentację i stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna, gdyż rozstrzygając sprawę dotyczącą odroczenia wykonania rozbiórki, zarówno organ I jak i II instancji, nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Na wstępie podkreślić należy, iż w myśl przepisu art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy nie stosuje się przepisu art. 48 ustawy. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie wyznaczającym jednocześnie granice jej rozpoznania, jest decyzja o odmowie odroczenia wykonania rozbiórki i wydania zezwolenia na czasowe użytkowanie obiektu budowlanego pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej znajdującego się na działce o nr ewidencyjnym [[...]] w miejscowości S. W związku z tym, że budowa przedmiotowego obiektu budowlanego miała miejsce w 1972 r., należało uwzględnić art. 103 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane z 1994 r. i rozpatrzyć sprawę na podstawie przepisów ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r., który stanowi, że właściwy terenowy organ administracji państwowej może odroczyć wykonanie przymusowej rozbiórki na oznaczony czas i zezwolić na czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego w sposób określony w decyzji, jeżeli względy społeczne lub gospodarcze przemawiają za celowością czasowego wykorzystania obiektu budowlanego, co do którego wydany został nakaz przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1, lub w wypadku, o którym mowa w art. 38 ust. 2. Ustawodawca w powyższym przepisie zastosował zwrot "może odroczyć", co wskazuje na uznaniowy charakter podejmowanego przez organ rozstrzygnięcia. Organ podejmujący decyzję zobowiązany jest do dokładnego zbadania, czy zaistniały w danej sprawie względy społeczne lub gospodarcze przemawiające za celowością czasowego wykorzystania obiektu budowlanego. Pojęcia te mają charakter niedookreślony, zatem organ jest zmuszony do każdorazowego ich interpretowania w kontekście danej sprawy. Wymaga podkreślenia, że uznanie administracyjne nie pozwala na dowolność w załatwianiu sprawy, jednakże nie nakazuje również spełniania każdego żądania wnioskodawcy. W świetle ukształtowanego w doktrynie i akceptowanego w orzecznictwie sądów administracyjnych sposobu interpretacji przepisów zbudowanych na zasadzie uznania administracyjnego, nawet stwierdzenie, że w sprawie występują okoliczności świadczące o spełnieniu określonych przepisami przesłanek może, ale nie musi prowadzić do wydania decyzji pozytywnej dla wnioskodawcy, a prawem do podjęcia rozstrzygnięcia w tym zakresie dysponuje właściwy w sprawie organ administracji (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 18 marca 2008 r., II SA/Ol 751/07). Podkreślenia wymaga także to, że zastosowanie przepisu art. 39 Prawa budowlanego ma miejsce tylko w wyjątkowych sytuacjach zasługujących na szczególne uwzględnienie (np. gdy rozbiórka dotyczy domu, który jest jedynym miejscem zamieszkania rodziny). Jest to wyjątek od ogólnej zasady nakazu rozbiórki samowolnie wzniesionego obiektu. W ocenie skarżącego, wiek jego i jego żony, a także ich zły stan zdrowia, które mogą poratować odpoczywając na należącej do nich działce i domku, to "względy społeczne", które uzasadniają wydanie decyzji o odroczeniu wykonania rozbiórki należącego do niego obiektu letniskowego. Organy administracji z taką oceną i interpretacją art. 39 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. się nie zgodziły. W ocenie Sądu, który podziela stanowisko organów nadzoru budowlanego, organy obu instancji trafnie i przekonująco wyjaśniły, że żadne względy społeczne i gospodarcze nie uzasadniają odroczenia wykonania nakazu rozbiórki domku letniskowego i uznania, że wskazane przez skarżącego okoliczności stanowią przesłanki wymienione w art. 39 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Przedmiotowy obiekt jest bowiem obiektem rekreacyjnym, i, jako taki, nie służy do zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych czy ekonomicznych skarżącego i jego rodziny, a tylko taka okoliczność mogłaby wskazywać na konieczność i celowość czasowego wykorzystania obiektu. Organ drugiej instancji dodatkowo zwrócił uwagę na otoczenie, w którym domek podlegający rozbiórce się znajduje słusznie uznając, że są to względy społeczne, które, przeciwnie niż domaga się tego skarżący, przemawiają za rozbiórką domku. Stanowisko organu należy uznać za trafne. Stosując art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r. nie można pomijać okoliczności, które stanowią przeciwwagę dla okoliczności mogących przemawiać za czasowym pozostawieniem obiektu budowlanego, co do którego wydany został nakaz rozbiórki. Słusznie podnosi organ odwoławczy, że przedmiotowy obiekt znajduje się na obszarze chronionego krajobrazu wyznaczonego rozporządzeniem Wojewody Pomorskiego Nr 5/05 z dnia 24 marca 2005 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w województwie pomorskim (Dz. Urz. Woj. Pom. Nr 29 poz. 585), które zakazuje lokalizowania obiektów budowlanych w pasie o szerokości 100 m. od linii brzegów jezior, zatem, aby zachowane zostały przepisy prawa, wymagana jest rozbiórka wzniesionego w odległości 50-60 m. od brzegu jeziora przedmiotowego budynku. Podkreślenia wymaga również to, że nie ma znaczenia dla zastosowania przesłanek określonych w art. 39 Prawa budowlanego okoliczność, że nie uchwalono dla terenu, na którym znajduje się działka skarżącego, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ponieważ organy gminy nie mają, poza ściśle w przepisach prawa określonych przypadkach, obowiązku uchwalania takiego planu. Na tym etapie postępowania nie może być także rozpoznawana przez Sąd kwestia zasadności wydania decyzji nakazu rozbiórki należącego do skarżącego budynku, została ona bowiem rozstrzygnięta prawomocną decyzją Burmistrza z 6 września 1993 r. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm ).