II SA/Gd 413/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Janina Guść Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Pazdykiewicz po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2016 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi S. P. Z. P. w G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu z dnia 14 sierpnia 2014 r., nr [...], 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego S. P. Z. P. w G. 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2014 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek z dnia 17 listopada 2011 r. A. o sprawdzenie realizacji przez B. inwestycji polegającej na przebudowie kanalizacji sanitarnej w rejonie siedziby Spółki – ul. E. (działki nr [...]-[...]) pod kątem zgodności z obowiązującymi przepisami. Organ pierwszej instancji uznał bowiem, że wnioskująca Spółka nie jest właścicielem żadnej z działek, przez które przebiega ww. inwestycja, nie posiada zatem żadnego interesu prawnego w związku z ww. inwestycją. Nie przysługuje jej zatem status strony. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia A. od powyższego postanowienia, wydał w dniu 3 czerwca 2015 r. postanowienie utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ drugiej instancji wyjaśnił, że już od dnia 1 stycznia 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przestał być właściwym organem do załatwiania przedmiotowej sprawy. Jednakże organ pierwszej instancji związany był prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 maja 2014 r., sygn. akt II SAB/Gd 40/14, do wydania rozstrzygnięcia w omawianej sprawie. Organ dodał, że celem instytucji odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego jest uniemożliwienie prowadzenia takiego postępowania, którego rezultat (decyzja administracyjna) byłby obarczony wadą istotną. Zatem w ocenie organu wydane rozstrzygnięcie jest zasadne z uwagi na zmianę stanu prawnego i brak właściwości organu pierwszej instancji do rozpatrzenia złożonego wniosku. Natomiast zmiana właściwości organów nadzoru budowlanego uzasadnia ponowne rozpatrzenie sprawy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W skardze na powyższe postanowienie A. wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Rozstrzygnięciom tym zarzuciła naruszenie art. 19 i art. 65 § 1 k.p.a. przez ich niezastosowanie, jak również naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż skarżącej nie przysługuje przymiot strony, a ponadto naruszenie art. 61a k.p.a. oraz art. 40 § 2 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak wynika z bezspornych ustaleń Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ul. E. na której zostało wykonane przedmiotowe przyłącze kanalizacji sanitarnej (w pasie drogowym), stanowiąca odcinek drogi nr [...], zgodnie z uchwałą Sejmiku Województwa z dnia 30 września 2013 r., nr 673/XXXIII/13, w sprawie zaliczenia odcinka drogi gminnej i powiatowej do kategorii drogi wojewódzkiej i ustalenia przebiegu drogi wojewódzkiej nr [...] i [...] na terenie gminy P. i miasta G., ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa z dnia 29 października 2013 r., poz. 3685, została ponownie zaliczona do kategorii drogi wojewódzkiej. Powyższa uchwała weszła w życie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 2014 r. Natomiast decyzją z dnia 4 marca 2010 r., nr [...], Prezydent Miasta zezwolił na zlokalizowanie w pasie drogowym ul. E. (działki drogowe nr [...]-[...]), obręb [...] w G., przyłącza kanalizacji sanitarnej wraz z instalacją telemetrii do działek inwestora nr [...] i [...] - obręb [...]. W odniesieniu do tej inwestycji skarżąca Spółka wniosła o dokonanie sprawdzenia jej realizacji pod kątem zgodności z prawem. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 82 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) – dalej jako "ustawa – Prawo budowlane", Wojewoda jest organem administracji architektoniczno-budowlanej wyższego stopnia w stosunku do starosty oraz organem pierwszej instancji w sprawach obiektów i robót budowlanych, dróg publicznych krajowych i wojewódzkich wraz z obiektami i urządzeniami służącymi do utrzymania tych dróg i transportu drogowego oraz sytuowanymi w granicach pasa drogowego sieciami uzbrojenia terenu - niezwiązanymi z użytkowaniem drogi, a w odniesieniu do dróg ekspresowych i autostrad - wraz z obiektami i urządzeniami obsługi podróżnych, pojazdów i przesyłek. Zgodnie zaś z art. 83 do właściwości powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, jako organu pierwszej instancji, należą zadania i kompetencje, o których mowa w art. 37 ust. 3, art. 40 ust. 2, art. 41 ust. 4, art. 48-51, art. 54, art. 55, art. 57 ust. 4, 7 i 8, art. 59, art. 59a, art. 59c ust. 1, art. 59d ust. 1, art. 59g ust. 1, art. 62 ust. 1 pkt 3 i ust. 3, art. 65, art. 66, art. 67 ust. 1 i 3, art. 68, art. 69, art. 70 ust. 2, art. 71a, art. 74, art. 75 ust. 1 pkt 3 lit. a, art. 76, art. 78 oraz art. 97 ust. 1 (ust. 1); organem wyższego stopnia w stosunku do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego jest wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego (ust. 2); do właściwości wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego jako organu pierwszej instancji należą zadania i kompetencje określone w ust. 1, w sprawach, o których mowa w art. 82 ust. 3 i 4 (ust. 3). Z powyższych unormowań wynika, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku skarżącej Spółki w pierwszej instancji był Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Z tych przyczyn należało uznać, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie był właściwy do jego rozpatrzenia w pierwszej instancji, a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego do działania w przedmiotowej sprawie jako organ drugiej instancji. W odniesieniu do postanowień wydanych przez ww. organy obu instancji zachodzi zatem przesłanka stwierdzenia nieważności opisana w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej stwierdza nieważności decyzji, która wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości. Przepis ten, na mocy art. 126 k.p.a., znajduje odpowiednie zastosowanie do postanowień. W konsekwencji co do zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zachodziła przyczyna określona w art. 156 k.p.a. Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) należało stwierdzić ich nieważność. Zasadności zaskarżonych postanowień nie mogło uzasadniać stanowisko organu drugiej instancji o związaniu treścią wyroku tut. Sądu z dnia z dnia 21 maja 2014 r., w którym to wyroku Sąd zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozpatrzenia wniosku A. z dnia 17 listopada 2011 r. w terminie 1 miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności. Związanie treścią ww. wyroku nie oznacza bowiem, że organ ten nie był obowiązany przestrzegać swej właściwości rzeczowej. Obowiązek ten wynika z art. 65 § 1 k.p.a., który nakazuje organowi niewłaściwemu przekazać podanie do organu właściwego. W niniejszej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przekazując wniosek skarżącej Spółki z dnia 17 listopada 2011 r. do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dokona zatem załatwienia wniosku, do czego zobowiązany został ww. wyrokiem. Stwierdzenie nieważności wydanych w sprawie postanowień powoduje, że przedwczesnym byłoby rozpoznawanie pozostałych zarzutów skargi. Sprawa powinna bowiem zostać rozpatrzona przez organ właściwy, któremu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, wniosek skarżącej Spółki będzie obowiązany przekazać. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie Pierwszym sentencji wyroku, zaś w punkcie drugim orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.