II SA/Gd 415/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. D. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 czerwca 2009 r., Nr [...] w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie budowy obiektów budowlanych postanawia odmówić L. D. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. L. D. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem, nas utrzymaniu ma syna, który się uczy. Ponadto z wnioskodawczynią mieszka jej córka, która pracuje i z tego tytułu osiąga dochody 1 250 zł brutto. Mąż wnioskodawczyni pozostaje w stosunku pracy i zarabia 5 490 zł brutto, natomiast wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą i – jak podała – z tego tytułu zarabia 1 800 zł brutto. Łącznie zatem dochody gospodarstwa domowego skarżącej kształtują się na poziomie ponad 8 500 zł brutto. Wnioskodawczyni oświadczyła nadto, iż jest współwłaścicielką domu o powierzchni 280 m2 o wartości 330 000 zł, nieruchomości rolnej o powierzchni 979 m2, o wartości 20 000 zł oraz domku letniskowego o wartości 30 000 zł. Nadto, posiada ona samochód osobowy [...] z 2000 roku. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy wnioskodawczyni podała, że ma ciężką sytuację finansową spowodowaną koniecznością spłacania kredytu zaciągniętego na budowę domu (kredyt na 17 lat) oraz koniecznością doinwestowania i rozbudowy własnej firmy. Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3 art. 245 tejże ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy). Wskazane przepisy stanowią wyjątek od zasady, wynikającej z treści art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą na stronie ciąży obowiązek pokrycia kosztów postępowania wywołanych jej udziałem w sprawie. Zatem, rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. W niniejszej sprawie uznać należy, że skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przedstawione przez wnioskodawczynię okoliczności dotyczące dochodów w jej gospodarstwie domowym, a także posiadanego majątku wskazują, że miesięczny dochód rodziny wnioskodawczyni kształtuje się na poziomie około 8 500 zł brutto. Poza tym posiada ona majątek w postaci dużego domu, nieruchomości rolnej, domku letniskowego, który wyceniła na 380 000 zł oraz samochodu. Zarówno zatem osiągane dochody jak i posiadany majątek nie uzasadniają twierdzenia o niemożności poniesienia przez skarżącą kosztów sądowych w niniejszej sprawie, tym bardziej, że sprowadzają się one na obecnym etapie do wpisu od skargi kasacyjnej, który wynosi 100 zł. W ocenie referendarza, sytuacja majątkowa wnioskodawczyni jest bardzo dobra i jest ona w stanie, choćby z bieżących dochodów, ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie. Podnoszone natomiast przez skarżącą okoliczności wskazujące na jej rzekome ubóstwo, a związane z chęcią sfinansowania budowy domu oraz doinwestowania prowadzonej działalności gospodarczej wskazują, wbrew intencjom strony, że jest ona osobą zamożną, stać ją bowiem na kredyt hipoteczny oraz jednoczesne dofinansowanie prowadzonej działalności. Skarżąca jedynie nie ma ochoty uszczuplać swego majątku na prowadzenie własnych spraw sądowych. Takie zaś okoliczności nie mogą, rzecz jasna, skutkować przyznaniem prawa pomocy, które finansowane jest z budżetu państwa. Przypomnieć w tym miejscu należy, o czym mowa już była powyżej, iż instytucja prawa pomocy, stanowiąc rodzaj ulgi w obowiązku uiszczenia daniny publicznej z tytułu prowadzenia postępowania przed sądem, ustanowiona została z myślą o osobach ubogich, których trudna sytuacja materialna uniemożliwia dostęp do sądu. Skarżąca – posiadając majątek w postaci domu, nieruchomości rolnej, domku letniskowego, samochodu oraz dysponując stałymi dochodami, których deklarowana wysokość jest znaczna, do grona osób ubogich nie należy. Wskazać przy tym należy, iż udzielenie prawa pomocy oznacza przerzucenie kosztów postępowania sądowego ze skarżących na innych obywateli – z ich danin pochodzą bowiem dochody budżetu państwa, z których pokrywanie są wydatki budżetowe. Dlatego też, może mieć miejsce w przypadku osób, których stan majątkowy i dochody są niskie, lecz taka sytuacja nie ma miejsca w odniesieniu do skarżącej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 507/04, nie publikowane). Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono, jak w sentencji postanowienia.