II SA/Gd 4156/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędziowie: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Protokolant Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 września 2001 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania M. J., decyzją z dnia 28 września 2001 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchyliło w całości decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia 16 sierpnia 2001 r. nr [...] przyznającą odwołującej się zasiłek celowy w wysokości 450 zł z przeznaczeniem na bieżące potrzeby powstałe w wyniku zdarzenia losowego "Powódź 2001" - zakup materiałów budowlanych oraz dofinansowanie do rachunku energetycznego (dosuszenie mieszkania) i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że przedłożony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na ocenę zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Organ I instancji w uzasadnieniu nie wyjaśnił dlaczego przyznał stronie zasiłek celowy w wysokości 450 zł. Nie podał również kryteriów, jakimi kierował się przy udzielaniu tego rodzaju pomocy, w takiej wysokości wobec osób (rodzin) poszkodowanych w wyniku powodzi. Wskazał na konieczność wykazania zasadności wysokości przyznanej pomocy w kontekście możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej, jakimi dysponował w dniu orzekania na ten rodzaj pomocy. Zwrócił uwagę, że z treści złożonego odwołania strona oczekuje przede wszystkim pomocy na zakup kuchenki gazowej. Ponadto, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że wyjątkowo lakonicznego uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie można uznać za odpowiadające wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła M. J., podkreślając, że organ odwoławczy, wskazując, iż oczekuje ona przede wszystkim pomocy finansowej w związku z koniecznością wymiany kuchenki gazowej, dokonał błędnych ustaleń. W przedmiotowym postępowaniu nie podnosiła bowiem zarzutu, że pomoc udzielona została na niewłaściwy cel. Wskazała, iż bezzasadnym było uchylenie przez organ odwoławczy decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Organ I instancji mógł uzupełnić materiał dowodowy na etapie postępowania odwoławczego i orzec co do istoty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę — Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Sąd, badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, ocenia jej legalność w zakresie ograniczającym się do wystąpienia przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z treścią powołanego przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wprawdzie możliwość wydania przez organ odwoławczy tego typu decyzji kasacyjnej istnieje tylko wówczas, gdy organ I instancji albo w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, albo przeprowadzone przez ten organ postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy (zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania w znacznej części) i jednocześnie brak jest podstaw do zastosowania w postępowaniu odwoławczym art. 136 k.p.a., jednakże na uwadze mieć należy, że sprawy z zakresu przyznania pomocy ze środków pomocy społecznej (a tego rodzaju sprawy dotyczy zaskarżona decyzja) to sprawy uznaniowe. Do orzeczenia o przyznaniu takiej pomocy uprawniony jest jedynie i wyłącznie organ gminy w ramach środków, jakimi na ten cel dysponuje. Z tych przyczyn dokonujący kontroli instancyjnej organ odwoławczy w sytuacji, gdy poweźmie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, które w zasadzie mógłby wyeliminować w drodze dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie (art. 136 k.p.a.), nie może zastosować instytucji reformacji i orzec co do istoty sprawy. W takiej sytuacji każdorazowo więc zobligowany będzie do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Sąd nie stwierdził naruszeń uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji, albowiem organ odwoławczy zasadnie przyjął, iż postępowanie przed organem I instancji posiadało istotne braki, a przedłożony materiał dowodowy nie pozwalał na ocenę zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia, w tym również z uwagi na brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji organu I instancji. Jak już wskazano powyżej, wydając decyzję kasacyjną organ odwoławczy dokonuje oceny zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego tylko w aspekcie jego zupełności i na tej podstawie, w sposób umotywowany, wskazuje, jakie okoliczności nie zostały udowodnione. W niniejszej sprawie organ II instancji określił także, w jakim zakresie oraz kierunku postępowanie dowodowe winno być przeprowadzone (uzupełnione). W tym stanie sprawy, mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę oddalił.