II SA/Gd 417/02

WyrokWSA w Gdańsku2004-09-08

Skład orzekający: Arkadiusz Despot – Mładanowicz, Małgorzata Gorzeń, Krzysztof Gruszecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba zamieszkująca lokal służbowy Policji, która nie jest członkiem rodziny policjanta w rozumieniu ustawy o Policji i nie posiada tytułu prawnego do lokalu, może wstąpić w stosunek najmu na podstawie art. 691 Kodeksu cywilnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że art. 691 Kodeksu cywilnego ma zastosowanie wyłącznie do lokali stanowiących przedmiot umowy najmu, a nie do lokali przydzielonych w drodze decyzji administracyjnej. Ponieważ lokal w sprawie był przydzielony decyzją administracyjną i nie zawarto z J. B. umowy najmu, zarzut wstąpienia w stosunek najmu na podstawie tego przepisu był nieuzasadniony. Sąd potwierdził, że organy administracji prawidłowo wydały decyzję o opróżnieniu lokalu na podstawie art. 95 ust. 3 ustawy o Policji, gdyż J. B. zajmowała lokal służbowy bez tytułu prawnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. B. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji nakazującą opróżnienie lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w B. J. B. zamieszkiwała w lokalu, który był mieszkaniem służbowym Policji, przydzielonym pierwotnie funkcjonariuszowi MO. Skarżąca twierdziła, że wstąpiła w stosunek najmu na podstawie art. 691 K.c. w związku z opieką nad babcią, która była pierwotną najemczynią. Organy administracji uznały, że J. B. nie posiada tytułu prawnego do lokalu, nie jest członkiem rodziny policjanta w rozumieniu ustawy, ani nie spełnia przesłanek do wstąpienia w stosunek najmu na podstawie K.c.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Arkadiusz Despot – Mładanowicz Sędziowie NSA Małgorzata Gorzeń Asesor WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Protokolant Agnieszka Januszewska po rozpoznaniu w dniu 8 września 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. B. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 16 stycznia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego oddala skargę. 3 II SA/Gd 417/02 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 26 listopada 2001 r. Nr [...] Komendant Miejski Policji [...] na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 93 ust. 3 pkt 3 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2000 r. Nr 101, poz. 1092 z późn. zm.) zobowiązał J. B. i K. B. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego matkę D. B. do opróżnienia lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w B. i przekazania go dysponentowi tj. Komendzie Miejskiej Policji w B. wraz z kluczami w terminie do 31 grudnia 2001 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że w myśl przepisów ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2000 r. Nr 101, poz. 1092 – tekst jednolity z późn. zm.) osoby te nie były i nie są członkami rodziny policjanta w rozumieniu art. 89 cyt. ustawy, uwzględnianymi przy przydziale zajmowanego obecnie lokalu. Ponadto nie spełniają one przesłanek zawartych w art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 1994 r. Nr 53, poz. 214 z późn. zm.). Zajmowane przez J. B. i K. B. mieszkanie zostało przyznane decyzją administracyjną z dnia 10.09.1956 r. Z. G. – funkcjonariuszowi byłej MO. Osoby uprawnione do zamieszkiwania w lokalu przy ul. [...] w B. nie żyją. Pozostali członkowie rodziny uwzględnieni przy przydziale lokalu, utracili to prawo w myśl obowiązujących przepisów. W związku z tym stwierdzono, że nałożenie obowiązku opróżnienia przedmiotowego lokalu wynika z cytowanych przepisów. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła J. B. opisując wyczerpujące okoliczności faktyczne, w których znalazła się w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] w B.. Odwołująca opisała również problemy związane z opieką nad babcią W. G. oraz wynikające z tego tytułu trudności finansowe, czego konsekwencją było nie wykupienie nieruchomości. J.B. stwierdziła również, że myślała, iż stała się najemcą przedmiotowego lokalu na podstawie art. 691 K.c. jako osoba stale zamieszkująca i opiekująca się zmarłą babcią. W związku z powyższymi okolicznościami wniesiono o zmianę zaskarżonej decyzji i wyrażenie zgody na najem. Rozpatrując to odwołanie Komendant Wojewódzki Policji [...] decyzją z dnia 16 stycznia 2002 r. Nr [...] podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 95 ust. 3 pkt 3 i art. 97 ust. 5 ustawy o Policji oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżnienia i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżnienia tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz.U. Nr 131, poz. 1469), po rozpatrzeniu odwołania J. B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego orzeczenia stwierdzono, że mieszkanie przy ul. [...] w B. jest nadal mieszkaniem służbowym, które decyzją Kw [...] II Prezydium Miejskiej Rady Nadzorczej w B. o przydziale lokalu mieszkalnego z dnia 10 września 1956 r., podpisaną przez kierownika Wydziału Kwaterunkowego, zostało przydzielone Wojewódzkiemu Urzędowi Bezpieczeństwa Publicznego. Lokalem tym zarządza Administracja Domów Miejskich "A" Spółka z o.o., natomiast pozostaje ono w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji [...]. W świetle z art. 89 ustawy o Policji, J. B. nie jest członkiem rodziny policjanta, uwzględnianym przy przydziale lokalu mieszkalnego. Ponadto nie są spełnione przesłanki art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. Nr 53, poz. 214 z późn. zm.), który reguluje prawa do lokalu mieszkalnego funkcjonariuszy zwolnionych ze służby oraz członków rodzin po zmarłych funkcjonariuszach, jak i po zmarłych emerytach i rencistach. "Prawo do lokalu mieszkalnego (...), przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach (art. 29 ust. 2)". Stwierdzono, że skoro J. B. nie spełnia przesłanek o których mowa powyżej, to nie jest osobą uprawnioną do zajmowania lokalu mieszkalnego w B. przy ul. [...], który obecnie zajmuje bez tytułu prawnego. W świetle art. 95 ust. 3 pkt 3 "decyzję o opróżnieniu (...) wydaje się w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby – bez tytułu prawnego", w związku z tym utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła J. B. opisując okoliczności związane z opieką nad babcią, zamieszkującą w przedmiotowym lokalu oraz trudności z tym związane. Skarżąca stwierdziła również, że w z tytułu zamieszkiwania w mieszkaniu przy ul. [...] w B. oraz sprawowania stałej opieki nad babcią wstąpiła w stosunek najmu lokalu na podstawie art. 691 Kodeksu cywilnego. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie powtarzając swoją wcześniejszą argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W rozpatrywanej sprawie faktem bezspornym jest, że J. B. zamieszkiwała w mieszkaniu przy ul. [...] w B. będącym w dyspozycji Komendy Miejskiej w Policji w B. jako mieszkanie służbowe oraz, że nie posiadała decyzji administracyjnej o przydziale tego lokalu. W związku z powyższym w pierwszej kolejności rozważyć należy, czy podniesiony przez skarżącą zarzut wstąpienia w stosunek najmu na podstawie art. 691 K.c. jest uzasadniony. Przepis ten stanowi, że w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. Jak wynika z treści tego przepisu, może on znajdować zastosowanie jedynie w stosunku do lokali stanowiących przedmiot umowy najmu. Umowa taka nigdy nie była zawarta w stosunku do mieszkania położonego w B. przy ul. [...], a mieszkanie to przydzielone było w drodze decyzji administracyjnej. Dlatego też zarzut naruszenia art. 691 K.c. nie jest uzasadniony. Dla merytorycznej oceny prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia zasadniczego znaczenia nabierają postanowienia art. 95 ust. 3 ustawy o Policji, który stanowi, że decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także w przypadku lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów zajmowanego przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby bez tytułu prawnego. Z postanowień z zacytowanego przepisu wynika, że przesłankami do jego zastosowania jest: - występowanie w obrocie prawnym mieszkania będącego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub organów mu podległych, - zajmowanie go bez tytułu prawnego. W rozpatrywanej sprawie faktem bezspornym jest, że mieszkanie położone w B. przy ul. [...] pozostaje w dyspozycji Policji. Pierwszy z warunków został zatem spełniony. Jeżeli chodzi o brak tytułu prawnego J. B. do zajmowania tego lokalu to organy administracji prawidłowo przyjęły również, że J. B. nie posiada tytułu prawnego dla przedmiotowego lokalu. Nie został on bowiem jej przydzielony w formie decyzji administracyjnej, nie zawarto z nią również umowy najmu. Skarżąca nie jest również członkiem rodziny policjanta w rozumieniu art. 89 ustawy o Policji. Do kategorii tej należą bowiem: 1) małżonek, 2) dzieci (własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia, 3) rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające. W związku z tym również z tego tytułu nie przysługuje jej prawo do lokalu służbowego. J. B. nie jest również osobą, której przysługiwałoby prawo do lokalu służbowego na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin nie jest bowiem członkiem rodziny uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszu. W powyższym postępowaniu administracyjnym prawidłowo przyjęto, że skarżąca nie posiada żadnego tytułu prawnego do zajmowania przedmiotowego lokalu. Konsekwencją zaś takiego stanu prawnego, w przypadku braku dobrowolnego opróżnienia lokalu był obowiązek wydania na podstawie art. 95 ust. 3 ustawy o Policji decyzji nakazującej jego opróżnienie. W tym stanie sprawy należy stwierdzić, że organy administracji nie naruszyły przepisów prawa, w związku z czym Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

Powołane przepisy

art. 104art. 93 ust. 3 pkt 3art. 97 ust. 5 ustawyart. 89art. 29 ust. 2 ustawyart. 691 K.c.art. 138 § 1 pkt 1art. 127 § 2art. 95 ust. 3 pkt 3art. 89 ustawyart. 29 ustawyart. 29 ust. 2

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło