II SA/Gd 418/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Jolanta Górska asesor WSA Krzysztof Retyk Protokolant Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi L. i Z. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 stycznia 2002 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 listopada 2001 r. nr [...], 2/ orzeka, iż wymienione w punkcie pierwszym wyroku decyzje nie mogą być wykonane. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 27 listopada 2001 r. nr [...], powołując się na art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał skarżącym Z. i L. S. rozbiórkę trzech obiektów magazynowo-gospodarczych zrealizowanych na działkach nr, i w M. gmina S.. Z uzasadnienia decyzji wynika, iż organ administracji ustalił, że budowa tych trzech obiektów budowlanych, rozpoczęta bez wymaganego pozwolenia na budowę w latach 1975-77 (jeden z nich) i w 1990 r. (dwa pozostałe), nie została ukończona. W tym stanie faktycznym organ administracji stwierdził, że pomimo iż budowę rozpoczęto przed dniem 1 stycznia 1995 r. stosuje się do niej przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w szczególności art. 48 tej ustawy. Ponadto organ administracji poczynił ustalenia związane z położeniem budynków stwierdzając, że w części są one położone na nieruchomościach, które nie są własnością inwestorów. W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucili, iż błędnie ustalono, że jeden z budynków, mianowicie budynek przechowalni owoców, został wybudowany bez pozwolenia na budowę. Ponadto podnosili zarzuty dotyczące naruszenia prawa własności i udziału K. i T. D. – osób, które zawiadomiły organ o popełnieniu samowoli budowlanej – w postępowaniu. Rozpoznając odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 14 stycznia 2002 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu drugiej instancji. Uzasadniając swoją decyzję wskazał, że decyzja, na którą powołali się skarżący w odwołaniu dotyczy czwartego budynku, który nie został objęty nakazem rozbiórki. Odnośnie do pozostałych budynków organ odwoławczy podzielił ustalenia i wnioski organu pierwszej instancji. W skardze skarżący zarzucili naruszenie art. 103 ust. 2 oraz art. 49 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Odnośnie do pierwszego zarzutu skarżący podnieśli, że roboty budowlane zakończyli przed 1 stycznia 1995 r. Twierdzili przy tym, że co prawda obiektów budowlanych nie wykończyli, ale nadawały się one do użytku zgodnego z przeznaczeniem. Powołali się również na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 października 1996 r. w sprawie SA/Kr 2859/95, według którego przez pojęcie obiektu budowlanego, którego budowa została zakończona przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane należy rozumieć zarówno obiekt całkowicie wykończony, jak i obiekt nie ukończony lub jego część wybudowaną pod rządem prawa budowlanego z 1974 r., przy którym, po wejściu w życie prawa budowlanego z 1994 r., żadnych robót wymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia nie prowadzono. Zarzutu naruszenia art. 49 Prawa budowlanego skarżący szerzej nie uzasadnili. W odpowiedzi na skargę, podtrzymując dotychczasowe argumenty, wniesiono o jej oddalenie. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. W szczególności zasadny jest zarzut naruszenia art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz. U. nr 106 z 2000 r., poz. 1126 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli ustawę z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.). Interpretując użyte w tym przepisie określenie "obiekt, którego budowa została zakończona" istotne jest wyjaśnienie, czy chodzi o ukończenie budowy w znaczeniu doprowadzenia do końca inwestycji, czy też w znaczeniu zaprzestania budowy. W ocenie Sądu chodzi w tym przepisie o zakończenie budowy także w znaczeniu zaprzestania budowy. Tak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, m. in. w orzeczeniu powołanym przez skarżących, które zostało opublikowane w OSP zeszyt 12 z 1997 r., poz. 224. Przy takiej wykładni przepisu art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego konieczne jest ustalenie czy w niedokończonych obiektach budowlanych wzniesionych przez skarżących prowadzono roboty budowlane po 1 stycznia 1995 r. Organy administracji orzekające w niniejszej sprawie ustaleń takich nie poczyniły. Z tego wynika, że przyjęły interpretację art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego, która ustaleń takich nie wymaga. Tym samym naruszyły powołany przepis. Naruszenie to jest przy tym istotne, gdyż znajdujące się w aktach zdjęcia obiektów, których dotyczy sprawa, nie wskazują, aby ostatnio były przy nich wykonywane roboty budowlane. Nie można zatem wykluczyć, że twierdzenie skarżących, mieszczące się w powołanym zarzucie, iż nie prowadzili robót budowlanych przy obiektach, których dotyczy sprawa, po 1 stycznia 1995 r., jest prawdziwe. Mając powyższe na uwadze Sąd uwzględnił skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji, uwzględniając wskazaną wykładnię art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego, ustali, czy skarżący zaprzestali prowadzenia robót budowlanych przed dniem 1 stycznia 1995 r. i w zależności od poczynionych ustaleń zastosuje przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (jeżeli okaże się, że po 1 stycznia 1995 r., nie były prowadzone żadne roboty budowlane) albo przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (jeżeli okaże się, że po 1 stycznia 1995 r. były prowadzone roboty budowlane). Jeżeli chodzi o zarzut naruszenia art. 49 Prawa budowlanego z 7 lipca 1994 r., to należy stwierdzić, iż jest on przedwczesny. Przepis ten może być stosowany tylko wówczas, gdy zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane, a to zaś nie jest jeszcze przesądzone. Wobec uwzględnienia skargi Sąd na mocy art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, iż uchylone wyrokiem decyzje nie mogą być do czasu uprawomocnienia się wyroku wykonywane. O kosztach nie orzeczono, gdyż skarżący, mimo stosownego pouczenia w zawiadomieniu o terminie rozprawy, nie zgłosili wniosku o ich przyznanie przed zamknięciem rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku, przez co utracili do nich prawo (art. 210 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).