II SA/Gd 418/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. O. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 kwietnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia wykonania rozbiórki obiektu budowlanego postanawia odmówić T. O. przyznania prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. T. O. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wnioskodawca jest emerytem, jego żona nie pracuje. Małżonkowie mają na utrzymaniu studiującego syna oraz pomagają finansowo drugiemu synowi, który odbywa wojskową służbę czynną. Dochód wnioskodawcy stanowi emerytura w wysokości 3 200 zł miesięcznie. Jak oświadczył skarżący, jest właścicielem domu o powierzchni 120 m2, a także samochodu [...]. Poza tym, posiada oszczędności w wysokości 80 000 zł, zdeponowane na koncie bankowym. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do treści art. 246 § 3 ustawy – ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga nadto złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z tymże pełnomocnikiem. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem, rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym, to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. W niniejszej sprawie uznać należy, że skarżący nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stałe źródło utrzymania skarżącego (emerytura w kwocie 3 200 zł), w połączeniu z okolicznością, iż posiada on znaczne zasoby pieniężne w postaci oszczędności w kwocie 80 000 zł, nie uzasadniają twierdzenia o niemożności poniesienia przez skarżącego kosztów postępowania w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu, sytuacja majątkowa skarżącego jest na tyle dobra, iż jest on w stanie, choćby z posiadanych oszczędności, ponieść koszty postępowania w niniejszej sprawie. Jak bowiem wynika ze złożonego oświadczenia, wnioskodawca ma zgromadzone znaczne środki finansowe na koncie, a zatem może je przeznaczyć na sfinansowanie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego. Przypomnieć w tym miejscu należy, o czym mowa już była powyżej, iż instytucja prawa pomocy, stanowiąc rodzaj ulgi w obowiązku uiszczenia daniny publicznej z tytułu prowadzenia postępowania przed sądem, ustanowiona została z myślą o osobach ubogich, których trudna sytuacja materialna uniemożliwia dostęp do sądu. W ocenie Sądu zaś, skarżący – uzyskując stałe miesięczne dochody, posiadając majątek w postaci domu, samochodu oraz znacznych oszczędności, do grona osób ubogich nie należy. Wskazać przy tym należy, iż udzielenie prawa pomocy oznacza przerzucenie kosztów postępowania sądowego ze skarżących na innych obywateli – z ich danin pochodzą bowiem dochody budżetu państwa, z których pokrywanie są wydatki budżetowe. Dlatego też, może mieć miejsce w przypadku osób, których stan majątkowy i dochody są niskie, lecz taka sytuacja nie ma miejsca odniesieniu do skarżącego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 507/04, nie publikowane). Z tych względów Sąd na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.