II SA/Gd 4188/01
WyrokWSA w Gdańsku2004-06-29
Skład orzekający: Sędzia NSA Marek Gorski, Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia WSA Alina Dominiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca żołnierzowi zwolnienie osobnej kwatery stałej, wydana na podstawie przepisów dotyczących lokali mieszkalnych, jest prawidłowa, jeśli żołnierz i jego obecna żona nie posiadają odrębnych lokali mieszkalnych w garnizonie, a była żona żołnierza nie jest już współwłaścicielką domu jednorodzinnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że zostały one wydane bez dostatecznego wyczerpania materiału dowodowego. Stwierdzono, że przepis art. 41 ust. 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, na który powoływały się organy, odnosi się do lokali mieszkalnych, a nie do osobnych kwater stałych. Ponadto, żona skarżącego nie była już współwłaścicielką domu jednorodzinnego w chwili wydania decyzji, co podważało podstawę do nakazu zwolnienia kwatery.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej S.G. opuszczenie i opróżnienie osobnej kwatery stałej, którą zajmował w czasie pełnienia zawodowej służby wojskowej. Organy uznały, że prawo do kwatery wygasło, ponieważ obecna żona skarżącego posiadała prawo do spółdzielczego domu jednorodzinnego. Skarżący zarzucił organom błędną ocenę dowodów i ustalenie stanu faktycznego, wskazując, że jego żona nie posiadała już prawa do domu jednorodzinnego w chwili wydania decyzji. Sąd stwierdził, że materiał dowodowy nie został dostatecznie wyczerpany, a zastosowane przepisy były nieprawidłowe.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zasądził od Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania i orzekł, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski (spr.) Sędzia NSA Anna Orłowska Sędzia WSA Alina Dominiak Protokolant – Beata Kaczmar po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S.G. na decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia 26 października 2001 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia osobnej kwatery stałej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia 4 września 2001 r., nr [...] 2. zasądza od Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz skarżącego 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania 3. określa, iż wymienione w punkcie 1 decyzje nie mogą być wykonane.
3 II SA/Gd 4188/01
U z a s a d n i e n i e
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia 4 września 2001 r. Nr [...] nakazującą S.G. opuszczenie i opróżnienie wraz ze wszystkimi wspólnie zamieszkałymi osobami prawa jego reprezentujących i wydania do dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy osobnej kwatery stałej położonej w G. przy ul. [...]
Jako podstawę prawną zaskarżonego orzeczenia powołano art.13 ust. 4 i 5 pkt 2 i art.41 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz. 433 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż S.G. otrzymał przydział osobnej kwatery stałej nr [...] przy ul. [...] w G. w czasie pełnienia wojskowej służby zawodowej.
W decyzji nr [...] z dnia 28 maja 1993r. garnizonowy organ kwaterunkowo-budowlany
uwzględnił stan rodziny skarżącego to znaczy żonę I. i syna T..
Z zawodowej służby wojskowej skarżący zwolniony został 17 sierpnia 1998 r. Na podstawie przedłożonego zaświadczenia o uprawnieniu do wojskowego zaopatrzenia emerytalno-rentowego Dyrektor OT WAM wydał decyzję, w której stwierdził zachowanie przez S.G. prawa do osobnej kwatery stałej (decyzja Nr 230 z dnia 2 grudnia 1998 r.).
W dniu 12 stycznia 2000 r. małżeństwo S. i I. G. zostało rozwiązane przez rozwód, a w dniu 14 kwietnia 2001 r. skarżący zawarł nowy związek małżeński z J.M.. Ponieważ J.M., obecna żona skarżącego, posiadała prawo do spółdzielczego domu jednorodzinnego, zdaniem organu II instancji organ I instancji zasadnie orzekł o nakazie opuszczenia osobnej kwatery stałej i przekazanie jej do dyspozycji Oddziału Terenowego WAM w Gdańsku mimo, iż w decyzji powołano niewłaściwą podstawę prawną.
Wskazanie przez organ I instancji jako podstawę prawną przepisu art. 42 ust. 2 pkt 1 cytowanej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie stanowi przesłanki do uznania, że nastąpiło naruszenie prawa.
Organ II instancji stoi na stanowisku, że w sprawie miały zastosowanie przepisy art. 41 ust. 4 i 5 ustawy i te przepisy powołał jako podstawę orzeczenia.
Z dyspozycji art. 41 ust. 4 ustawy wynika, że w przypadku gdy żołnierz i jego małżonek posiadają odrębne lokale mieszkalne w garnizonie, w którym żołnierz pełni służbę i za jeden z tych lokali uiszczają czynsz regulowany, są obowiązani przekazać ten lokal właścicielowi nieruchomości. Obowiązek ten ciąży również na emerytach wojskowych.
Decyzję tę zaskarżył S.G.
Wnosząc o jej uchylenie skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa poprzez błędną ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie, błędne ustalenie stanu faktycznego, całkowite pominięcie istotnych dla sprawy dowodów przedstawionych przez skarżącego, stronniczość organu oraz przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia nieprawdziwych okoliczności faktycznych.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż podjął próbę udowodnienia, iż na dwa tygodnie przed wydaniem pierwszej decyzji w sprawie przez organ I instancji żona jego nie miała prawa do domu jednorodzinnego, którego była współwłaścicielką z pierwszym mężem.
W wyniku podziału majątku wspólnego wyłącznie prawo własności tego domu przysługuje byłemu mężowi żony skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wnosił o jej oddalenie.
W oczekiwaniu na termin rozprawy skarżący nadesłał pismo, w którym poinformował Sąd, iż zdał osobną kwaterę stałą z zachowaniem terminu, a mimo to z niewiadomych dla niego przyczyn jest nękany żądaniem zwrotu należności za czynsz i media.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Wychodząc poza granicę skargi do czego Sąd uprawniony jest z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152 poz. 1270) stwierdzić należy, iż aktualnie nie obowiązuje już przepis art.41 ust.4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP publ. jak wyżej.
Ten kontrowersyjny przepis powodował wątpliwości w jego interpretację.
W swoim orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny zwracał uwagę, iż przepis art. 41 ust. 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP odnosi się wprost do lokali mieszkalnych nie znajdując zastosowania w sprawie, w której skarżący zajmuje osobną kwaterę stałą. Podstawą orzeczenia obowiązku zwolnienia kwatery mogą być wyłącznie przyczyny o jakich mowa w art. 41 ust. 1 i 2 ustawy (patrz wyrok NSA z dnia 16 grudnia 1998 r. w sprawie I SA 732/98 – publ. LEX Nr 45858).
Żadna z okoliczności o jakiej mowa w art. 41 ust. 1 i 2 ustawy w przypadku skarżącego nie występuje.
Niezależnie od powyższego z akt sprawy wynika, iż żona skarżącego była wraz ze swoim pierwszym mężem współwłaścicielką domu jednorodzinnego w Młodzieżowej Spółdzielni w G. położonego przy ul. [...]
W wyniku podziału majątku wspólnego dokonanego po rozwodzie, prawo do tego domu wraz z wkładem budowlanym nabył jej pierwszy mąż K.J.M. (dowód: oświadczenie potwierdzone notarialnie 15 maja 2001 r.).
W chwili wydania decyzji przez organ I instancji żona skarżącego nie była już współ-właścicielką przedmiotowego domu, a niezależnie od tego, że budzi wątpliwość możliwość wprowadzenia się do niego skarżącego bez zgody K.J.M.
Te okoliczności wskazują na to, iż zaskarżona decyzja a także poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały bez dostatecznego wyczerpania materiału dowodowego.
Jak wynika z akt sprawy skarżący zwolnił i oddał do dyspozycji organu I instancji osobną kwaterę stałą co narusza uprawnienia organu do wniesienia postępowania w sprawie.
Mając powyższe rozważania na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 145 § 1 ust. 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję, a także decyzję organu I instancji.
Wobec treści decyzji orzekł w trybie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło