II SA/Gd 420/24
WyrokWSA w Gdańsku2024-06-03
Skład orzekający: Asesor WSA Jakub Chojnacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, że Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie miał podstaw do uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 K.p.a.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie miał podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Organ odwoławczy nie wykazał braków postępowania dowodowego, które uniemożliwiałyby merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, a jedynie kwestionował kwalifikację prawną ustaleń organu pierwszej instancji. Błędna subsumpcja nie stanowi podstawy do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu M. S. i P. S. od decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB), która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą doprowadzenie elewacji obiektu budowlanego do stanu poprzedniego. PINB uznał wykonane roboty budowlane za przebudowę wymagającą pozwolenia na budowę, a inwestorzy nie posiadali prawa do dysponowania nieruchomością. PWINB uchylił decyzję PINB, uznając, że organ pierwszej instancji nie zbadał w pełni zgodności z prawem wykonanej zabudowy balkonu i nie odniósł się do zarzutów przekroczenia wskaźnika intensywności zabudowy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Jakub Chojnacki po rozpoznaniu w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 czerwca 2024 r. sprawy ze sprzeciwu M. S. i P. S. od decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 19 marca 2024 r., nr WOP.7721.256.2023TA w przedmiocie nałożenia obowiązków w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu poprzedniego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku solidarnie na rzecz skarżących M. S. i P. S. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
1. Przedmiotem rozpoznania był wniesiony do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przez Panią M. S. i Pana P. S. sprzeciw od decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (PWINB) z 19 marca 2024 r., dotyczącej nakazania nałożenia określonych obowiązków w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu poprzedniego.
2. Zaskarżoną decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym:
1. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku (PINB) decyzją z 14 listopada 2023 r. nakazał skarżącym doprowadzenie elewacji obiektu budowlanego położonego przy ul. [...] w G. (w obrębie lokalu nr [...]) do stanu poprzedniego w związku z wykonanymi robotami budowlanymi przeprowadzonymi w obrębie tarasu (balkonu) przynależnego do lokalu mieszkalnego nr [...] znajdującego się na drugim piętrze tego budynku, wskazując jednocześnie prace, jakie należy wykonać.
2. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji stwierdził m.in., że Państwo M. i P. S. w dniu 12 października 2021 r. dokonali w organie administracji architektoniczno-budowlanej zgłoszenia zamiaru zabudowy tarasu ogrodem zimowym o A=22,4m2 w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w G. Z opisu treści zgłoszenia wynikało, iż konstrukcja ogrodu zimowego oranżerii zaprojektowana została z profili aluminiowych szklona potrójnie szybami termofloat gr. 4 [mm]. Do zgłoszenia dołączono między innymi projekt autorstwa Pana mgr inż. arch. K. J. K. datowany na 4 października 2021 r. wraz z opinią techniczną. Z dokumentacji fotograficznej dołączonej do zgłoszenia wynika jednoznacznie, iż ściana (elewacja) podłużna między salonem a balkonem była odeskowana, zaś elewacja między balkonem a pokojem wykonana w technologii tynku boniowanego. Z dokumentacji rysunkowej dołączonej do zgłoszenia nie wynikało natomiast aby inwestor zgłaszał dodatkowo zamiar pokrycia elewacji budynku przedściankami gipsowo-kartonowymi, jak również dokumentacja nie uwzględnia potrzeby wykonania otworu w ścianie zewnętrznej budynku na potrzeby wykonania przepustu instalacji klimatyzacji, a także mocowania innych urządzeń do elewacji budynku.
PWINB wskazał, że w wyniku działań kontrolnych ustalono, że:
- taras (balkon) lokalu mieszkalnego nr [...] zabudowany jest ogrodem zimowym o wymiarach i geometrii wskazanych na szkicu sytuacyjnym stanowiącym integralny załącznik do protokołu (wykonanego według zgłoszenia uznanego za przyjęte przez
Wojewodę Pomorskiego),
- na zadaszeniu ogrodu zimowego usytuowane są 3 wentylatory obsługujące klimatyzację wewnątrz ogrodu oraz lokalu mieszkalnego,
- wentylatory zamontowano na ramie stalowej montowanej do elementów nośnych zabudowy,
- przegroda boczna zabudowy nie jest stała, tj. ma możliwość otwierania i rozsuwania,
- zasilanie klimatyzacji przechodzi przez zewnętrzną ścianę konstrukcyjną między tarasem a salonem, łącząc się z klimatyzatorem w lokalu,
- na zewnętrznej ścianie budynku od strony tarasu znajduje się zabudowa gipsowo -kartonowa o grubości około 35 cm,
- w szczelinie w której chowają się drzwi przesuwne po wsunięciu ręki wyczuwalna jest okładzina drewniana/drewnopodobna elewacji w kolorze brązowym,
- otwór drzwiowy pomiędzy salonem a tarasem obecnie posiada stolarkę przesuwną na szynach, przy czym szerokość otworu wynosi 180 cm w świetle bocznych ścianek z płyt g-k, zaś jego wysokość wynosi 245 cm,
- wewnątrz zabudowy znajduje się stół oraz meble tarasowe,
- woda opadowa z dachu odprowadzona jest systemem rynien, a następnie rurą odprowadzoną wzdłuż bocznej krawędzi tarasu, po posadzce, a następnie rura ta
wpięta jest do istniejącej rury spustowej instalacji budynkowej,
- zamurowano otwór w ścianie bocznej w technologii gipsowo - kartonowej, pomiędzy
tarasem a pokojem w miejscu gdzie obecnie jest szafa w zabudowie,
- taras pokryty zabudową posiada instalację oświetleniową, gniazda wtykowe oraz klimatyzację i monitoring,
- na istniejącej powierzchni tarasu ułożono wylewkę a różnica poziomu pomiędzy nawierzchnią istniejącą, a wylewką wynosi 5 [cm],
- na wylewce ułożono deskę jako nawierzchnię,
- przegroda frontowa zabudowy w części jest stała a w części otwierana,
- widoczne jest pełne wykończenie zabudowy, bez widocznych śrub oraz innych
połączeń, roboty budowlane uległy zakryciu,
- w obrębie wykonanych robót budowlanych nie stwierdzono widocznych uszkodzeń
elementów konstrukcyjnych obiektu budowlanego.
W ocenie organu wykonane przez inwestorów roboty budowlane polegające na wykonaniu nowych okładzin elewacyjnych w formie przedścianek w technologii gipsowo – kartonowej z wykonaniem nowej stolarki drzwiowej przesuwnej, likwidacją istniejącej stolarki drzwiowej do pokoju, wykonaniu przepustu w ścianie konstrukcyjnej dla instalacji klimatyzacji oraz rozmieszczeniem urządzeń i zabudów zewnętrznych tak wykonanej, nowej elewacji budynku - globalnie, jako całość należało zakwalifikować jako przebudowę części obiektu budowlanego (elewacji w obrębie lokalu nr [...]) - w rozumieniu art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego. Tak przeprowadzone roboty budowlane wymagały zatem jako całokształt od inwestora uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, czego w niniejszej spawie nie dopełniono. Skoro zatem w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z robotami budowlanymi, zastosowanie znajdują przepisy art. 50, 51 ustawy Prawo budowlane.
PWINB wyjaśnił, że do wykonania robót budowlanych inwestor nie posiadał prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane. To właśnie z tego powodu w przedmiotowej sprawie znajduje zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. W kontekście konieczności likwidacji przesuwnej stolarki drzwiowej, organ wskazał, że sposób jej wykonania (przesuwanie po prowadnicy na elewację budynku) powoduje, iż nie można ich usankcjonować w obecnej formie. Powyższe roboty są jednym z elementów wchodzących w skład całokształtu robót budowlanych, globalnie ocenionych przez jako przebudowa. Co się tyczy zaś konstrukcji ogrodu zimowego, decyzją Wojewody Pomorskiego z 15 marca 2022 r., uchylono decyzję Prezydenta Miasta Gdańska i umorzono postępowanie organu pierwszej instancji w sprawie sprzeciwu zgłoszenia zamiaru wykonania zabudowy tarasu przynależnego do lokalu nr [...] ogrodem zimowym - oranżerią w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w G. W swojej decyzji Wojewoda Pomorski przesądził, iż "zgłoszenie uznać należy za przyjęte". Decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 17 maja 2023 r. odmówiono stwierdzenia nieważności w/w decyzji Wojewody Pomorskiego. Konstrukcja powyższa nie stanowi zatem samowoli budowlanej w rozumieniu ustawy prawo budowlane. Suma dowodów ujawnionych w przeprowadzonym postępowaniu nie dała żadnych przesłanek mogących świadczyć o zagrożeniu bezpieczeństwa, jakie miałaby powodować wzniesiona konstrukcja.
Organ stwierdził także, że z literalnego brzmienia art 29 ust. 4 pkt 3 lit. d ustawy Prawo budowlane wynika, iż "nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu wewnątrz i na zewnątrz użytkowanego budynku instalacji, z wyłączeniem instalacji gazowych." Przy czym zaznaczenia wymaga, iż zwolnienie powyższe nie dotyczy otworu w ścianie konstrukcyjnej budynku na potrzeby wykonania przepustu dla przewodów instalacji, na który to stanowi część przebudowy.
Zdaniem PINB, sposób wykonania przedmiotowych robót budowlanych, naruszający art. 50 ustawy Prawo budowlane, tj. bez prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane do wykonania danych prac uzasadnia wydanie niniejszego rozstrzygnięcia.
3. Objętą sprzeciwem skarżących decyzją z 19 marca 2024 r. PWINB uchylił powyższą decyzję PWINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
1. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ drugiej instancji wskazał, że decyzja PINB w orzeczeniu zawiera rozstrzygnięcie (nakaz doprowadzenia wykonanych robót do stanu poprzedniego, wydany w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego) odnoszące się jedynie do zakresu wykonanych przez inwestorów robót opisanych powyżej w pkt. 2 (tj. zrealizowanych po wykonaniu zabudowy balkonu aluminiową konstrukcją z wypełnieniem przeszkleniem - m.in. odnośnie wykonania nowej ślusarki drzwiowej i okiennej w istniejących otworach w ścianach budynku przy zabudowie balkonu, wykonania ścianek g.-k. montażu urządzeń technologicznych). W ocenie tut. organu - z orzeczenia przedmiotowej decyzji nie wynika, czy i w jaki sposób została rozstrzygnięta w sprawie kwestia zbadania zgodności z prawem wykonanej przez inwestorów zabudowy balkonu aluminiową konstrukcją z wypełnieniem przeszkleniem - a przecież sprawa prowadzona przez PINB w głównej mierze dotyczyła właśnie tej kwestii. Z uzasadnienia decyzji organu nie wynika jednoznacznie, czy PINB - stosując w tej sprawie procedury art. 50, 51 Prawa budowlanego – przeprowadził analizę całości wykonanych robót (w tym przedmiotowej zabudowy) pod kątem wystąpienia przesłanek art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego.
Zdaniem PWINB organ pierwszej instancji nie wyjaśnił w dalszej kolejności jednoznacznie - czy w sprawie zachodzi przesłanka art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego - poprzestając jedynie na przytoczeniu w uzasadnieniu decyzji części wniosków zawartych w złożonej w sprawie dokumentacji autorstwa dr. inż. R. W.
Ponadto, PINB nie odniósł się do zarzutów, że zabudowanie balkonu spowodowało przekroczenie dopuszczalnego na tym terenie maksymalnego wskaźnika intensywności zabudowy (określonego w m.p.z.p.) W ocenie organu - istotne w tym aspekcie jest przeanalizowanie, czy wykonanie robót budowlanych polegających na zabudowaniu przestrzennym przeszklonym układem łupowo-ryglowym powierzchni istniejącego balkonu - spowodowało faktycznie zwiększenie intensywności zabudowy dla tego obszaru określonego w m.p.z.p. (ew. przekroczenie wskaźnika o którym mowa m.p.z.p.) W przypadku, gdyby ew. stwierdzono takie naruszenie - należy z kolei ocenić, czy jest to (w ujęciu art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego) wykonanie robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach.
PWINB wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji winien dokonać analizy całości kwestii objętych postępowaniem - pod kątem pełnego trybu art. 50, 51 Prawa budowlanego - w odniesieniu do wszystkich robót budowlanych objętych postępowaniem. W pierwszej kolejności w ocenie tut. organu PINB winien przeanalizować w sprawie przesłanki art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego (w szczególności przesłanki art. 50 ust pkt 2 i pkt 4 Prawa budowlanego) – w odniesieniu do wykonanej zabudowy balkonu mieszkania nr [...] aluminiową konstrukcją wypełnioną przeszkleniem. W zależności od pokonanych ustaleń - zasadne będzie w dalszym etapie sprawy - zastosowanie odpowiednich działań w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy - w odniesieniu do zakresu robót związanych z wykonaną przeszkloną konstrukcją aluminiową. W efekcie ponownych działań organu pierwszej instancji - cały zakres robót objętych przedmiotowym postępowaniem (przeszklona zabudowa + dodatkowe roboty wykonane w związku z tą zabudową) powinien zostać jednoznacznie oceniony w trybie art. 50, 51 Prawa budowlanego - aby zaistniały stan doprowadzić do zgodności z prawem.
4. We sprzeciwie od decyzji PWINB, skarżący domagali się jej uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania.
1. Decyzji zarzucono naruszenie:
- przepisów prawa materialnego, tj. art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowanego poprzez jego błędną wykładnię;
- naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.: art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez bezpodstawne uchylenie PINB i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi na skutek błędnego uznania, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził pełnej analizy tego, czy wstępują przesłanki z art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowalne, w sytuacji, gdy taka analiza została przeprowadzona.
5. PWINB odpowiadając na sprzeciw wniósł o jego oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
6. Sąd zważył, co następuje:
6.1. Zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) – dalej jako "P.p.s.a.", od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od decyzji". Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 64e P.p.s.a.).
6.2. Stosownie zaś do art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
6.3. Powyższe oznacza, że w postępowaniu ze sprzeciwu sąd administracyjny ocenia jedynie czy doszło do naruszenia art. 138 § 2 K.p.a., tym samym zarzuty winny być skonstruowane w oparciu o naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. w związku z ustawą procesową, tj. w szczególności art. 64e i art. 151a P.p.s.a. Sąd administracyjny w tym postępowaniu nie rozstrzyga bowiem o prawach lub obowiązkach stron, a jedynie dokonuje oceny spełnienia w sprawie formalnych warunków wydania decyzji kasacyjnej. Sprzeciw jako środek przeciwdziałający przewlekłości załatwienia sprawy służy wyłącznie zbadaniu tego, czy uzasadnienie decyzji kasacyjnej w tej części, w której organ wskazuje, że konieczne jest przeprowadzenie postępowania co do okoliczności mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i nie ma podstaw do zastosowania art. 136 K.p.a., jest prawidłowe (por. wyrok NSA z 30 września 2022 r., w sprawie I OSK 1416/22). Przy czym istotne jest, iż stosownie do treści art. 136 § 1 K.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.
6.4. Podkreślić należy, że krąg stron postępowania przed sądem administracyjnym został wskazany w art. 32 i art. 33 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W myśl art. 33 P.p.s.a. stronami (uczestnikami na prawach strony) postępowania przed sądem administracyjnym mogą być także inne podmioty, m.in. osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego (art. 33 § 1). W związku z tym wyłączenie stosowania art. 33 w postępowaniu wszczętym sprzeciwem od decyzji oznacza, że w tym postępowaniu stronami są jedynie wnoszący sprzeciw i organ administracji, którego decyzji sprzeciw dotyczy. W związku z takim stanem prawnym w orzecznictwie NSA przyjmuje się, iż art. 64e oraz art. 151a § 1 P.p.s.a. należy wykładać w ten sposób, że określony w tych przepisach zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny na skutek sprzeciwu od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. nie może obejmować oceny tej decyzji w zakresie, w jakim przesądzałoby to o prawach podmiotów, które z uwagi na treść art. 64b § 3 p.p.s.a. nie mogą brać udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 5 września 2023 r., sygn. akt II OSK 1642/23 i wskazane tam wyroki NSA: z 7 czerwca 2018 r., sygn. akt II OSK 1319/18, z 30 września 2020 r., sygn. akt II OSK 1984/20, z 5 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3238/19, z 29 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 2030/19, z 3 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 3552/1, z 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2182/18).
6.5. Istotne jest, że tylko niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych zapisanych w hipotetycznym stanie faktycznym daje podstawy do ustalenia, że spełniona jest przesłanka koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy ma istotny wpływ na wynik jej rozstrzygnięcia. Wyznaczenie dopuszczalności zakończenia postępowania odwoławczego kasacyjnie wymaga wyprowadzenia naruszenia przepisów postępowania, którego następstwem jest niewyjaśnienie podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy, bez którego nie można sprawy rozstrzygnąć. Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego. Dla kwalifikacji postępowania dowodowego do postępowania wyjaśniającego, podstawowe znaczenie ma wyznaczona granica kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w art. 138 § 2 K.p.a. Kompetencja merytoryczna organu odwoławczego jest dopuszczalna, gdy w aktach sprawy jest materiał dowodowy, który daje podstawę ustalenia, że w sprawie spełniony jest stan faktyczny zapisany w normie prawa materialnego. Daje zatem podstawę do stwierdzenia, że odpowiada zapisanemu w normie prawa materialnego. Braki w materiale dowodowym, które wykluczają takie stwierdzenie przez organ odwoławczy odpowiada przesłance ustanowionej w art. 138 § 2 K.p.a. W takim przypadku nie można ocenić, że sprawa była rozpoznana przez ustalenie stanu faktycznego przez organ pierwszej instancji. Wyznaczenie granic uzupełniającego postępowania wyjaśniającego następuje w oparciu o przepis materialnego prawa administracyjnego będącego podstawą rozpoznania i rozstrzygnięcia danej sprawy (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 19, Warszawa 2024).
6.6. Tymczasem w niniejszej sprawie PWINB nie wskazuje na braki postępowania dowodowego, tym bardziej na braki uniemożliwiające kwalifikację prawną stanu faktycznego sprawy do normy prawa materialnego. Zarzuty organu drugiej instancji dotyczą kwestii zasadności bądź niezasadności kwalifikacji materialnoprawnej dokonanych przez PINB w sprawie ustaleń, w świetle art. 50 ust. 1 w zw. z art. 50 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm. – dalej jako "p.b."). Błędna subsumpcja zaś, nie może być podstawą zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. PWINB podnosząc konieczność przeanalizowania czy wykonanie spornych robót jest sprzeczne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nie wykazał, z jakiego powodu analizy tej nie może wykonać w ramach własnych kompetencji. Organ drugiej instancji nie wskazał na jakiekolwiek braki postępowania dowodowego organu pierwszej instancji, które powodują niemożność weryfikacji ustalonego stanu faktycznego robót (rodzaju, zakresu) względem zapisów planu miejscowego. Podobnie rzecz ma się z analizą zasadności zastosowania art. 50 ust. 1 pkt 2 p.b. PWINB nie wykazał, aby zgromadzony materiał dowodowy nie pozwalał na ocenę kwalifikacji materialnoprawnej rozstrzygnięcia także w tym zakresie.
6.7. Podkreślić należy, że z istoty prawa do dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego wynika prawo obywateli i obowiązek organów administracji do dwukrotnego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Rozstrzygnięcie to polega na zastosowaniu norm prawa administracyjnego celem udzielenia uprawnienia lub nałożenia obowiązku. Możliwe jest to wyłącznie przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy, zatem uchylenie się przez organ drugiej instancji od wydania decyzji merytorycznej konieczne jest wyłącznie wtedy, kiedy braki ustaleń stanu faktycznego dokonanego przez organ pierwszej instancji uniemożliwiają dokonanie subsumpcji, a zakres postępowania dowodowego nie może być konwalidowany przez organ drugiej instancji, bez naruszenia zasady dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego.
6.8. Nie mógł być również podstawą zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. dokonana przez PWINB ocena polegająca na stwierdzeniu, że z decyzji PINB nie wynika, czy i w jaki sposób została rozstrzygnięta w sprawie kwestia zbadania zgodności z prawem wykonanej przez inwestorów zabudowy balkonu aluminiową konstrukcją z wypełnieniem przeszkleniem - a przecież sprawa prowadzona przez PINB w głównej mierze dotyczyła właśnie tej kwestii. Zdaniem PWINB, z uzasadnienia decyzji organu nie wynika jednoznacznie, czy PINB - stosując w tej sprawie procedury art. 50, 51 Prawa budowlanego – przeprowadził analizę całości wykonanych robót. Rozważając przedmiotową sprawę pod kątem zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., zauważyć trzeba, że PWINB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazał na braki postępowania dowodowego uniemożliwiające dokonanie własnej oceny materialnoprawnej także tego elementu sprawy. Czym innym jest zebranie materiału dowodowego, a czym innym jest jego subsumpcja. Bez wątpienia prowadzone postępowanie dotyczyło całości wykonanych robót, jednakże w zakresie wykonanej konstrukcji aluminiowej z przeszkleniem, PINB uznał ją za legalną.
6.9. Uzasadnienie decyzji PWINB odnosi się do powyższych kwestii. Organ pierwszej instancji uznał, że ta część wykonanych robót została zrealizowana legalnie, odnosząc się przy tym do decyzji Wojewody Pomorskiego z 15 marca 2022 r., umarzającej postępowanie w sprawie sprzeciwu. W przedmiotowym postępowaniu ze względu na zakres kontroli zaskarżonej decyzji wyznaczony treścią art. 64e i art. 151a P.p.s.a. Sąd nie ocenia prawidłowości stanowiska PINB w tym zakresie. Podobnie, Sąd nie odnosi się do znajdującego się w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji stwierdzenia, że suma dowodów ujawnionych w przeprowadzonym postępowaniu nie dała żadnych przesłanek mogących świadczyć o zagrożeniu bezpieczeństwa, jakie miałaby powodować wzniesiona konstrukcja. Stwierdzenie to oznacza, że kwestia ta była przedmiotem analizy PINB (wbrew twierdzeniom PWINB), jednakże prawidłowość jej przeprowadzenia nie podlega ocenie Sądu w niniejszym postępowaniu. Jednocześnie podkreślić ponownie należy, że PWINB w wydanej decyzji nie wskazał na braki postępowania dowodowego wpływające na niemożność odniesienia się do wskazywanych przez niego elementów sprawy. Zatem założyć należy, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala organowi drugiej instancji na podjęcie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie.
6.10. Na marginesie jedynie wskazać należy, że w przypadku uzasadnionego w konkretnej sprawie zastosowania przez organ odwoławczy normy z art. 138 § 2 K.p.a., organ ten zobowiązany jest precyzyjnie wskazać nie tylko zakres stanu faktycznego konieczny do ustalenia, ale również środki dowodowe, jakimi należy się w tym celu posłużyć.
7. Mając powyższe na względzie, Sąd doszedł do przekonania, że wskazywane przez PWINB powody uzasadniające wydanie zaskarżonej decyzji, nie mogły być podstawą zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. i dlatego na podstawie art. 151a § 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
8. Stosownie do art. 152 P.p.s.a., ponownie rozpoznając sprawę PWINB zobowiązany będzie zastosować się do oceny i wskazań prawnych wynikających z powyższych rozważań. PWINB bądź precyzyjnie wskaże braki w ustaleniach faktycznych organu pierwszej instancji, powodujące niemożność merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, wyjaśniając jednocześnie dlaczego nie może tych braków uzupełnić w ramach kompetencji określonych w art. 136 K.p.a. i wyda decyzję na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., bądź jeśli nie znajdzie ku temu podstaw – załatwi sprawę merytorycznie.
9. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.), zaliczając do nich wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w wysokości 480 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło