II SA/Gd 423/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędzia WSA Jolanta Górska Protokolant Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. S. oraz W. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 kwietnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją z dnia 18 sierpnia 2005r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 104 kpa nakazał B. i W. S. rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 6,20m x 6,60m, wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr 50/20 położonej w K. gmina K. W uzasadnieniu wskazano, iż przedmiotowy obiekt został pobudowany przez B. i W. S. po dniu 1 stycznia 1995r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Postanowieniem z dnia 18 maja 2005r. nr [...] wstrzymano prowadzenie robót przy budowie przedmiotowego obiektu budowlanego i jednocześnie nałożono na inwestorów obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 30 czerwca 2005r. dokumentów określonych w sentencji wyżej wymienionego postanowienia. Organ I instancji wskazał, że do dnia wydania decyzji, inwestorzy nie wykonali nałożonego obowiązku. Zgodnie z art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych obowiązków, nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powyższa decyzja została doręczona B. i W. S. zgodnie z art. 44 kpa w dniu 7 września 2005r. tj. po upływie czternastu dni od daty pierwszego awizowania, które nastąpiło w dniu 24 sierpnia 2005r. Pismem z dnia 27 października 2005r. B. i W. S. wnieśli o ponowne przesłanie powyższej decyzji i wyjaśnili, że decyzji tej nie otrzymali ponieważ w okresie od dnia 15 lipca 2005r. do dnia 10 października 2005r. przebywali poza miejscem stałego zamieszkania zwiedzając Polskę i Niemcy. Gdy udali się do Urzędu Pocztowego w W. po awizowaną przesyłkę, poinformowano ich, że z uwagi na upływ terminu odesłano ją nadawcy, przy czym nie poinformowano ich, od kogo przesyłka pochodziła. Następnie pismem z dnia 2 listopada 2005r. B. i W. S. podtrzymując zawarte w piśmie z dnia 27 października 2005r. żądanie doręczenia decyzji wskazali, że wniosek ten w istocie stanowił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 18 sierpnia 2005r., albowiem niezachowanie terminu nastąpiło bez ich winy. Wskazali, że składając pismo z dnia 27 października 2005r. zachowali termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, który w ich ocenie zaczął biec od dnia 26 października 2005r., tj. od dnia doręczenia im upomnienia z zagrożeniem z dnia 4 października 2005r. nr [...] wzywającego do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia 18 sierpnia 2005r. Kolejnym pismem z dnia 2 grudnia 2005r. B. i W. S. ponownie wnieśli o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 18 sierpnia 2005r., wnosząc jednocześnie odwołanie od powyższej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że w dniu 28 listopada 2005r. doręczona została im powyższa decyzja. Wcześniej decyzja ta została pozostawiona w aktach ze skutkiem doręczenia albowiem nie została faktycznie doręczona wnioskodawcom. Wskazali, że w tym okresie wyjeżdżali i nie wiedzieli o istnieniu przesyłki. Podnieśli, że uprzednio w terminie 7 dni od dnia powzięcia wiadomości o istnieniu powyższej decyzji wnieśli o przywrócenie terminu do jej zaskarżenia. Odwołujący się zostali wezwani przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu poprzez uprawdopodobnienie powodu, dla którego nie odebrali przedmiotowej decyzji. W wykonaniu powyższego zobowiązania wnioskodawcy wskazali miejsca wypoczynku letniego, w których przebywali w okresie od dnia 15 lipca 2005r. do dnia 5 października 2005r. Podnieśli, że wyjazd w podanych terminach uniemożliwił im odebranie przesyłki zawierającej przedmiotową decyzję. Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2006r., Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 59 § 2 i art. 58 § 1 oraz art. 134 kpa odmówił przywrócenia B. i W. S. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 sierpnia 2005r. nr [...] oraz stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od w/w decyzji. W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ odwoławczy wskazał, że postanowieniem z dnia 18 maja 2005r. nr [...] organ I instancji nałożył na wnioskodawców wykonanie w terminie do dnia 30 czerwca 2005r. określonych obowiązków, jednocześnie pouczając zobowiązanych, że niewykonanie w/w obowiązków w wyznaczonym terminie spowoduje wydanie decyzji orzekającej o nakazie rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego. Powyższe postanowienie zostało odebrane przez wnioskodawców w dniu 31 maja 2005r. Wnioskodawcy do dnia wyjazdu tj. 15 lipca 2005r., a więc 15 dni po upływie wyznaczonego terminu, nie wyważali się z nałożonych obowiązków, zatem zgodnie z pouczeniem wiedzieli, że organ nadzoru budowlanego będzie zobligowany do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego. Skoro więc planowali długi wyjazd powinni powiadomić organ o nowym adresie lub wyznaczyć pełnomocnika do odebrania korespondencji w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Wskazując na powyższe organ odwoławczy uznał, że wnioskodawcy nie uprawdopodobnili, iż uchybienie terminu do złożenia odwołania od przedmiotowej decyzji nastąpiło bez ich winy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie wnieśli B. i W. S. wnosząc jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili, że organ odwoławczy dowolnie, bez wskazania podstawy prawnej uznał, iż skarżący zmienili miejsce zamieszkania, a w rezultacie nie dopełnili obowiązku powiadomienia, co narusza art. 58 kpa. Podnieśli, że w dacie ich wyjazdu wakacyjnego nie toczyło się wobec nich postępowanie administracyjne, w związku z czym nie było powodu dla wskazania nowego adresu czy ustanawiania pełnomocnika dla doręczeń. Podnieśli, że nie zmienili miejsca zamieszkania, a jedynie wyjechali na urlop, czego organ odwoławczy nie wziął pod uwagę. Strona nie ma zaś obowiązku ustanawiania pełnomocnika. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Organ odwoławczy nie zgodził się z twierdzeniem skarżących, iż w dniu ich wyjazdu na wakacje nie toczyło się w stosunku do nich postępowanie administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Badając legalność zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za bezzasadną, gdyż organ administracyjny nie naruszył prawa. Zgodnie z art. 129 § 2 kpa odwołanie od decyzji pierwszej instancji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Z akt sprawy bezspornie wynika, iż decyzja organu pierwszej instancji została doręczona B. i W. S. w dniu 7 września 2005r. Decyzja została doręczona w trybie art. 44 kpa, zgodnie z którym w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany a w art. 42 i 43: 1) poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez pocztę (§1ust.1); zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§2); w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§3); doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§4). Pierwsze zawiadomienie o pozostawieniu decyzji organu pierwszej instancji oraz o możliwości jej odbioru w terminie siedmiu dni pozostawiono w dniu 24 sierpnia 2005r., powtórne zaś w dniu 1 września 2005r., a więc po upływie 7 dni od dnia pierwszego zawiadomienia. Ponieważ skarżący nie odebrali decyzji w terminie 14 dni od dnia 24 sierpnia 2005r. tj. daty pierwszego zawiadomienia, organ pierwszej instancji zgodnie z art. 44 § 4 kpa uznał doręczenie decyzji za dokonane w dniu 7 września 2005r. Odwołanie od tej decyzji skarżący wnieśli w dniu 3 grudnia 2005r., a więc z uchybieniem terminu. Jednocześnie pismami z dnia 27 października 2005r., 2 listopada 2005r. oraz z dnia 3 grudnia 2005r. skarżący wnieśli o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. Rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania nie budzi wątpliwości. Skarżący kwestionują zaskarżone postanowienie w zakresie odmowy przywrócenia jej terminu do wniesienia odwołania. Stosownie do art. 58 § 1 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Jedną z przesłanek przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej jest zatem uprawdopodobnienie przez wnoszącego prośbę (zainteresowanego), że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Wnoszący podanie (zainteresowany) musi zatem uprawdopodobnić istnienie okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie. W prośbie o przywrócenie terminu powinien wykazać, że mimo całej staranności nie udało się mu zachować terminu. Wiąże się to z takimi sytuacjami, kiedy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2000 r., I SA/Gd 794/99, niepubl.). Nie chodzi tutaj jednak o nadzwyczajny wysiłek, który stanowiłby zagrożenie dla zdrowia czy życia zainteresowanego (por. wyrok NSA z dnia 18 lipca 2001 r., SA 431/100, niepubl.). Istnienie po stronie tej osoby niedbalstwa, czy chociażby winy nieumyślnej, powoduje niemożność przywrócenia terminu (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 1997 r., SA/Sz 630/96, niepubl.). Sama ocena, czy wystąpiły okoliczności powodujące niemożność zachowania terminu, należy do organu administracji publicznej rozpatrującego prośbę o przywrócenie terminu. Przeszkody powodujące uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego oraz trwać przez cały bieg terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej (por. wyrok NSA z dnia 13 października 1999 r., IV SA 1656/97, niepubl.). Okolicznościami wskazującymi na brak winy osoby zainteresowanej w dochowaniu terminu jest m.in. nieprawidłowe doręczenie pisma (por. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2000 r., IV SA 2121/98, niepubl.), obłożna choroba uniemożliwiająca stronie działającej osobiście wniesienie odwołania (E. Iserzon (w:) E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks..., s. 138), przerwa w komunikacji, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. wyrok NSA z dnia 19 września 2000 r., SA 1072/00, niepubl.). Orzecznictwo sądowe wskazuje pewne okoliczności, które nie mogą być przyczyną przywrócenia terminu. Są to m.in.: oczekiwanie na poradę radcy prawnego (por. wyrok NSA z dnia 26 października 1997 r., SA/Lu 1219/96, niepubl.), zwolnienie od pracy (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 1999 r., SA/Ka 1609/97, niepubl.), niemożność odnalezienia w terminie dokumentu (por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 1997 r.), nieznajomość języka polskiego (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2001r., V SA 165/01, niepubl.). Istnienie okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu powinno być jedynie "uprawdopodobnione", co nie daje pewności istnienia danego faktu, lecz wskazuje na taką możliwość, czyni istnienie tego faktu wiarygodnym, właśnie prawdopodobnym (A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks..., s.441) – por. G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I i II, Zakamycze, 2005 Skarżący wskazują, iż w okresie od dnia 15 lipca 2005r. do dnia 5 października 2005r. przebywali na wyjeździe wakacyjnym (m.in. za granicą) i z tego względu nie mogli odebrać decyzji organu pierwszej instancji, co spowodowało niedotrzymanie terminu do wniesienia odwołania. Należy podnieść, że decyzja organu pierwszej instancji z dnia 18 sierpnia 2005r. nakazująca skarżącym rozbiórkę obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę była następstwem niewykonania przez skarżących w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych postanowieniem organu pierwszej instancji z dnia 18 maja 2005r. Nr [...]. Postanowienie zawierało stosowne pouczenie, że niewykonanie obowiązków spowoduje wydanie decyzji orzekającej o nakazie rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego. Skarżący nie wykonali nałożonych obowiązków w wyznaczonym terminie tj. do dnia 30 czerwca 2005r. Zatem udając się w dniu 15 lipca 2005r. na długi wyjazd wakacyjny skarżący posiadali wiedzę, że w toczącym się postępowaniu administracyjnym wydana zostanie decyzja orzekająca nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu handlowego. Skoro intencją skarżących było wniesienie odwołania od tej decyzji powinni zachować należytą staranność w zakresie ustalenia, czy decyzja została wydana oraz doręczona na wskazany przez nich adres zamieszkania. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. A contrario zatem, przywrócenie to może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z dnia 20 maja 1998r., I SA/Ka 1718/96, Lex nr 33415 oraz Kodeks postępowania administracyjnego z orzecznictwem, Gdańsk 2000, s. 160). W ocenie Sądu fakt, iż skarżący wyjechali na długi pobyt wakacyjny w okresie, w którym powinni spodziewać się doręczenia decyzji orzekającej nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, stanowiło przeszkodę w dochowaniu terminu do wniesienia odwołania, która była zależna od skarżących oraz której skarżący mogli zapobiec odpowiednio planując wyjazd wakacyjny lub upoważniając inną osobę do odbioru korespondencji. W świetle powyższych okoliczności uznać należy, iż skarżący B. i W. S. nie uprawdopodobnili, aby uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez ich winy. W tej sytuacji nie zachodziły przesłanki do przywrócenia jej terminu do wniesienia takiego odwołania, zatem postanowienie organu odwoławczego odmawiające przywrócenia terminu oraz stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania decyzji organu pierwszej instancji z dnia 18 sierpnia 2005r. uznać należy za prawidłowe. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.