II SA/Gd 424/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 20 września 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi B.P. i W.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia [...], nr [...]. 2. określa, że decyzje wskazane w punkcie pierwszym nie mogą być wykonane. W dniu [...] Burmistrz po rozpatrzeniu wniosku "A" Spółki z o.o. z siedzibą w W. wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii cyfrowej, zlokalizowanej na budynku wieży ciśnień, na działce nr [...] w miejscowości M. przy ul. [...]. B.i W. P., właściciele nieruchomości sąsiedniej, odwołali się od tej decyzji twierdząc, iż przedsięwzięcie będzie miało niekorzystny wpływ na ich zdrowie z uwagi na poziom emitowanych pól elektromagnetycznych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ powołał się na przedłożony przez inwestora do wniosku raport o oddziaływaniu na środowisko projektowanej stacji. Stwierdził, iż odpowiada on wymogom art. 52 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm. ), a z jego ustaleń wynika, że projektowana stacja nie zagraża środowisku, a tym samym zdrowiu ludzi. W dokumentacji tej, zdaniem organu, wykazano, że w żadnym miejscu dostępnym dla ludzi nie występuje przekroczenie dopuszczalnych poziomów natężeń pól elektromagnetycznych określonych w załączniku nr 1 do Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów ( dz. U. Nr 192, poz. 1883 ), a obszar objęty polami elektromagnetycznymi o poziomach natężeń przekraczających dopuszczalną wartość graniczną będzie występować wyłącznie w wolnej przestrzeni niedostępnej dla ludzi. Organ odwoławczy wskazał, iż powyższe ustalenia oraz ich zgodność z obowiązującymi przepisami prawa zostały potwierdzone w uzgodnieniach planowanej inwestycji dokonanymi z Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym oraz Wojewodą jako organem ochrony środowiska. Organ uznał, iż emisje pola elektromagnetycznego związane z projektowaną stacją nie naruszają prawa własności skarżących, ani nie będą powodować żadnych ograniczeń w korzystaniu z prawa własności ich nieruchomości. B. i W. P. złożyli skargę na powyższą decyzję ponawiając argumenty zawarte w odwołaniu, zaś organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zajęte w decyzjach. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym – zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – rozpoznaje skargę w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. To oznacza, że Sąd władny jest stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji lub ją uchylić z przyczyn wskazanych w art. 145 powołanej wyżej ustawy, jeżeli organ administracji publicznej dopuści się naruszenia prawa. W rozpatrywanej sprawie organy naruszyły przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Z przepisu art. 48 ust. 2 pkt 1 i 1a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji wynika, iż organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z organem ochrony środowiska tj. Wojewodą, a w przypadku przedsięwzięć wymagających wydania decyzji o pozwoleniu na budowę dodatkowo z organem, o którym mowa w art. 57 tj. Wojewódzkim Inspektorem sanitarnym. Przepis art. 106 kodeksu postępowania administracyjnego mający zastosowanie w przypadku dokonywania uzgodnień organów stanowi: § 1. Jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ ( wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie ), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. § 2. Organ załatwiający sprawę, zwracając się do innego organu o zajęcie stanowiska, zawiadamia o tym stronę. § 3. Organ, do którego zwrócono się o zajęcie stanowiska, obowiązany jest przedstawić je niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia mu żądania, chyba że przepis prawa przewiduje inny termin. § 4. Organ obowiązany do zajęcia stanowiska może w razie potrzeby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające. § 5. Zajęcie stanowiska przez ten organ następuje w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie. §6. W przypadku niezajęcia stanowiska w terminie określonym w § 3 stosuje się odpowiednio przepisy art. 36 – 38. Uzgodnienie następuje więc w formie postanowienia, na które stronie służy zażalenie ( art. 106 § 5 kpa). Skoro tak, to niewątpliwie powinno ono zostać doręczone stronom postępowania. Postanowienia wydane w trybie art. 106 kpa są postanowieniami wydanymi w toku tzw. współdziałania organów. Ich treść ma niewątpliwie znaczenie przy wydaniu rozstrzygnięcia głównego. Z tego też względu wydanie postanowienia uzgadniającego winno być poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym, gdyż dotyczy tej samej kwestii materialnej, o jakiej będzie mowa w przyszłej decyzji administracyjnej ( art. 106 § 4 kpa ). Postępowanie takie winno być prowadzone z uwzględnieniem procesowych gwarancji przyznanych stronie przepisami kpa. Tak więc stronie winna być zapewniona możliwość wzięcia udziału w takim postępowaniu, w każdym jego stadium, zaś organ właściwy do wydania decyzji zobowiązany jest do ustalenia czy postanowienia o uzgodnieniu zostały doręczone w trybie art. 106 § 2 kpa wszystkim stronom postępowania ( por. wyrok NSA z 5 października 2001 r., V SA 3368/00, Lex nr 50119; wyrok WSA w Lublinie z dnia 23 września 2004 r., II SA/Lu 1497/03, OŚP 2004/4/57). W niniejszej sprawie organy przeprowadziły postępowanie administracyjne w taki sposób, że nie można jednoznacznie zweryfikować czy postanowienia uzgadniające oraz wydane decyzje zostały prawidłowo doręczone wszystkim stronom postępowania. Nie można bowiem ustalić jakimi przesłankami kierowały się organy doręczając konkretnym osobom podejmowane w toku sprawy rozstrzygnięcia. Z rozdzielników do postanowień uzgadniających wynika, iż rozstrzygnięcie Wojewody zostało doręczone jedynie inwestorowi oraz M. i K. Sz., zaś postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego dodatkowo Komitetowi Osiedlowemu nr [...] "[...]". Tymczasem wydane w sprawie decyzje organy doręczyły wszystkim osobom fizycznym, które w toku sprawy zgłosiły swoje uwagi i wnioski. Z akt administracyjnych nie wynika jasno, kto z grona osób fizycznych i z jakiego powodu uczestniczył w omawianym postępowaniu na prawach strony. Należy mieć na względzie, iż legitymację strony w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy oceniać według treści art. 28 kpa. Zgłaszanie uwag i wniosków w postępowaniu w trybie art. 31 ustawy nie jest równoznaczne z uczestniczeniem w nim w charakterze strony lub na prawach strony. Organ administracji wszczynając postępowanie winien w pierwszej kolejności prawidłowo ustalić wszystkie strony postępowania, a następnie zagwarantować im udział w każdym etapie tego postępowania. Przejawem wykonania tego obowiązku przez organ decyzyjny jest poinformowanie wszystkich stron o wystąpieniu do organu współdziałającego o zajęcie stanowiska ( art. 106 § 2 kpa ) oraz wskazanie organowi współdziałającemu kręgu podmiotów, które mają prawo do uczestniczenia w postępowaniu i otrzymania wydanych postanowień uzgadniających. Z treści odwołania skarżących, uzasadnienia decyzji organu odwoławczego oraz treści skargi wynika, iż skarżący są właścicielami nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji. Mając na uwadze, iż usytuowanie stacji bazowej na sąsiadującej wieży ciśnień może mieć wpływ na zabudowę ich nieruchomości istniały przesłanki do uznania skarżących za strony niniejszego postępowania. W niniejszej sprawie organ I instancji nie wykonując jednak należycie swoich obowiązków pozbawił skarżących prawa do uczestniczenia w postępowaniu przed organami uzgadniającymi, w tym prawa do wniesienia zażaleń na wydane postanowienia. Uchybienie to niewątpliwie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd do uchylenia wydanych decyzji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji ustali i uzasadni krąg uczestników postępowania oraz zagwarantuje im ( w tym skarżącym ) udział w postępowaniach przed organami uzgadniającymi. Decyzję załatwiającą sprawę organ wyda dopiero wówczas gdy rozstrzygnięcia organów współdziałających zostaną podjęte w postępowaniach z udziałem wszystkich stron i staną się ostateczne. Wobec uwzględnienia skargi Sąd na mocy art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określił w wyroku, iż uchylone decyzje nie mogą być wykonane.