II SA/Gd 424/09
PostanowienieWSA w Gdańsku2010-03-02
Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, jeśli jej miesięczny dochód wynosi około 1500 zł, posiada oszczędności i ponosi wysokie koszty utrzymania mieszkania?Ratio decidendi
Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych) osobie fizycznej, uznając, że pomimo jej trudnej sytuacji materialnej, schorzenia i wysokich kosztów utrzymania mieszkania, jest ona w stanie ponieść koszty postępowania sądowego w wysokości 100 zł. Wnioskodawczyni osiąga miesięczny dochód w wysokości około 1500 zł, posiada oszczędności, a na obecnym etapie postępowania koszty sądowe są niewielkie.Stan faktyczny
I. R., 74-letnia i schorowana osoba, złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, powołując się na trudną sytuację materialną, wysokie wydatki na leki i ogrzewanie, a także posiadanie udziału w mieszkaniu i działce rolnej. Wnioskodawczyni wskazała na miesięczny dochód z emerytury w wysokości 1831,04 zł brutto oraz posiadane oszczędności. Wniosek dotyczył zwolnienia od opłaty od zażalenia w wysokości 100 zł.Rozstrzygnięcie
Odmówiono I. R. przyznania zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2010r.na posiedzeniu niejawnym wniosku I. R. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Prokuratora Okręgowego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 lutego 2009r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem postanawia: odmówić I. R. przyznania zwolnienia od kosztów sądowych.
Wnioskiem z dnia 23 lutego 2010r. (data stempla pocztowego) I. R. zwróciła się z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.
Wniosek uzasadniła trudną sytuacją materialną, gdyż jest osobą 74-letnią, schorowaną. Około 100 zł miesięcznie wydaje na leki. Musi także najmować osoby do prac wymagających dużego wysiłku i różnego rodzaju napraw. Bardzo duże sumy przeszło 700 zł miesięcznie wydaje na ogrzewanie mieszkania, gdyż budynek jest zawilgocony. Posiada 75% udziału w mieszkaniu o pow. 74 m2 oraz w działce rolnej o pow. 315 m2. Pozostałą część udziałów posiada córka. Podając stan posiadania środków finansowych wskazała, że na rachunku bieżącym posiada 1124,26 zł, zaś na koncie oszczędnościowym 4552 zł. Wnioskodawczyni wskazała, iż kwota 3 tys. w ramach posiadanych oszczędności należy do córki Anny, która to kwota stanowi zabezpieczenie na czas, gdy wnioskodawczyni opiekuje się wnuczką podczas wyjazdów córki i zięcia. Źródłem utrzymania wnioskodawczyni jest emerytura w wysokości 1831,04 zł brutto.
Wnioskodawczyni przedstawiła wyciąg bankowy z posiadanego konta.
Rozpatrując przedmiotowy wniosek referendarz uznał, co następuje:
Stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy).
Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 ppsa). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r. sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005/1/8).
Mając na względzie fakt, że wniosek dotyczy jedynie zwolnienia z kosztów sądowych, referendarz rozważał tylko, czy spełnione zostały wyżej wymienione przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Przyjmując, że wnioskodawczyni osiąga deklarowane we wniosku dochody oraz uwzględniając okoliczność posiadania oszczędności, a także fakt, że na obecnym etapie postępowania koszty sądowe wynoszą 100 zł, to należałoby uznać, że jest ona w stanie ponieść pełne koszty postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Jeśli bowiem deklarowany przez wnioskodawczynię miesięczny dochód wynosi około 1500 zł miesięcznie, to w sytuacji, gdy nie posiada ona nikogo na utrzymaniu i pomimo wskazywanych wysokich kosztów utrzymania mieszkania w okresie zimowym, uznać należy, że jest ona w stanie uiścić opłatę od zażalenia w wysokości 100 zł. Zaś na obecną chwilę orzekanie w przedmiocie kosztów sądowych, które mogą ewentualnie powstać jest przedwczesne.
Wobec powyższego, referendarz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło