II SA/Gd 424/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 9 października 2013 r. sprawy ze skargi Spółdzielczego Zrzeszenia A w likwidacji w G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie warunków zabudowy uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 28 maja 2012 r., nr [...]. W decyzji z 1 października 2009 r. Prezydent Miasta ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu na rzecz "A" Spółki z o.o. z siedzibą w W. dla inwestycji polegającej na realizacji zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej wraz z garażem podziemnym i urządzeniami budowlanymi na działce nr [...] w G. oraz budowie niezbędnej infrastruktury technicznej i przebudowie istniejącego układu komunikacyjnego na działkach nr [...] (obr. [...]) w G. Decyzja ta stała się ostateczna 21 października 2009 r. Postanowieniem z 28 maja 2012 r. Prezydent Miasta, po rozpatrzeniu wniosku Spółdzielczego Zrzeszenia [...] "B" w likwidacji w G. o wznowienie postępowania, odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją z 1 października 2009 r. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że w dniu 9 maja 2012 r. do organu wpłynął wniosek Spółdzielczego Zrzeszenia [...] "B" o wznowienie postępowania w sprawie wydania ww. decyzji o warunkach zabudowy, która zapadła z pominięciem udziału Zrzeszenia jako strony postępowania. Jako podstawę wznowienia postępowania wskazano art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Organ stwierdził w uzasadnieniu decyzji, że stosownie do treści art. 148 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a w przypadku gdy chodzi o podstawę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (jak w przedmiotowym wniosku) – termin ten biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się od decyzji. Zdaniem organu, wnioskodawca dowiedział się o przedmiotowej decyzji w dniu 14 lutego 2011 r., tj. w dniu w którym odebrał pismo organu I instancji z 9 lutego 2011 r., informujące go o fakcie wydania decyzji z 1 października 2009 r. i o tym, że stała się ona ostateczna 21 października 2009 r. Skoro tak, to termin miesięczny na zgłoszenie wniosku upłynął wnioskodawcy 14 marca 2011 r. Mając na uwadze to ustalenie, organ odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z 1 października 2009 r. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyło Spółdzielcze Zrzeszenie [...] "B" w likwidacji argumentując, że zapadło ono z naruszeniem art. 61 § 4 k.p.a. oraz art. 62 k.p.a. Jednocześnie żalący podkreślił, że zarówno WSA w Gdańsku jak i NSA uznały, że Zrzeszeniu "B" przysługiwał status strony w postępowaniu, którego wznowienia aktualnie się domaga. W postanowieniu z 4 kwietnia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżone postanowienie utrzymało w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że organ może odmówić wznowienia postępowania na mocy art. 149 k.p.a., m. in. w sytuacji, gdy nie został zachowany, przewidziany w art. 148 k.p.a., termin do zgłoszenia wniosku o wznowienie postępowania. Kolegium podzieliło stanowisko zawarte w decyzji organu I instancji, że złożenie wniosku o wznowienie postępowania nastąpiło z naruszeniem miesięcznego terminu na jego wniesienie, który biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Wniosek o wznowienie postępowania został zgłoszony w organie 9 maja 2012r. Kolegium wskazało, że o wydaniu decyzji z 1 października 2009 r. strona została poinformowana przez Prezydenta pismem z 9 lutego 2011 r., które odebrała 14 lutego 2011 r. Jednakże, o decyzji z 1 października 2009 r. żalący został poinformowany również w uzasadnieniu innej decyzji organu odwoławczego, wydanej w dniu 20 stycznia 2011 r. w sprawie nr [...], która została mu doręczona 3 lutego 2011 r. Zatem, miesięczny termin na złożenie podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. upłynął stronie, zdaniem Kolegium, z dniem 3 marca 2011 r. W skardze na powyższe postanowienie organu II Instancji Spółdzielcze Zrzeszenie [...] "B" w likwidacji zarzuciło naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania, tj. art. 28 i 29 k.p.a., a także art. 61 § 4 k.p.a. oraz art. 62 k.p.a. W skardze sformułowano szereg zarzutów dotyczących wadliwości decyzji o warunkach zabudowy z 1 października 2009 r., podkreślając zwłaszcza fakt, że zapadła ona bez udziału skarżącego. Jednocześnie skarżący podkreślił, że nie polega na prawdzie stanowisko obu organów administracji jakoby przekroczył miesięczny termin na wniesienie wniosku o wznowienie postępowania, opartego na podstawie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu skarżonego postanowienia. W dniu 17 lipca 2013r. skarżący złożył pismo procesowe będące uzupełnieniem skargi. Do powyższego pisma procesowego skarżący załączył odpis skargi z 24 lutego 2011 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, na decyzję tego organu z 20 stycznia 2011 r. o nr [...]. W treści tej skargi – w jej pierwszym wniosku - zawarte zostało żądanie uchylenia prawomocnej decyzji Prezydenta Miasta z 1 października 2009 r. o warunkach zabudowy i wznowienie postępowania. W uzasadnieniu skargi argumentowano, że w.w. decyzja o warunkach zabudowy jest wadliwa, gdyż zapadła bez udziału strony postępowania – Zrzeszenia "B". Zdaniem skarżącego, dokument ten dowodzi, że zachował on miesięczny termin do zgłoszenia żądania wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z 1 października 2009 r., a przeciwne stanowisko obu organów, wyrażone w skarżonych postanowieniach, jest nieprawidłowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, naruszają przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie sądu, będące przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego postanowienia organów administracji obu instancji naruszają art. 148 k.p.a. W niniejszej sprawie organy administracji dokonały błędnych ustaleń w zakresie ustalenia daty zgłoszenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta w sprawie warunków zabudowy z 1 października 2009 r., co w konsekwencji stanowiło podstawę do błędnej oceny prawnej w zakresie zachowania terminu do złożenia przez stronę wniosku o wznowienie postępowania w sprawie. Na wstępie wskazać należy, że w niniejszej sprawie wniosek o wznowienie postępowania w w.w. sprawie zakończonej ostateczną decyzją z 1 października 2009 r. w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na realizacji zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej wraz z garażem podziemnym i urządzeniami budowlanymi na działce nr [...] w G. oraz budowie niezbędnej infrastruktury technicznej i przebudowie istniejącego układu komunikacyjnego na działkach nr [...] (Obr. [...]) w G. złożyło skarżące Zrzeszenie [...] "B" w likwidacji, wskazując jako podstawę wznowienia postępowania art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Stosownie do ustaleń organów obu instancji Zrzeszenie zgłosiło swój wniosek o wznowienie postępowania w dniu 9 maja 2012 r. Natomiast o fakcie wydania decyzji o warunkach zabudowy, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania Zrzeszenie dowiedziało się z pisma Prezydenta z 9 lutego 2011 r., doręczonego skarżącemu 14 lutego 2011 r. oraz z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 20 stycznia 2011 r., która została doręczona skarżącemu 3 lutego 2011 r. Zgodnie z treścią art. 148 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Biorąc pod uwagę treść cytowanego przepisu, organu administracji obu instancji przyjęły, że strona uchybiła miesięcznemu terminowi do zgłoszenia wniosku o wznowienie postępowania, gdyż jak podkreśliło Kolegium, termin ten stronie upłynął z dniem 3 marca 2011 r. Należy jednak podkreślić, że w ustalonym przez organy stanie faktycznym pominięta została okoliczność zgłoszenia przez skarżącego wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z 1 października 2009 r., w skardze z 24 lutego 2011 r., skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, na inną decyzję Kolegium (decyzję z dnia 20 stycznia 2011r. w sprawie sygn. akt [...]). W treści tej skargi sformułowane zostało żądanie wznowienia postępowania administracyjnego i w jego efekcie - uchylenia decyzji Prezydenta Miasta z 1 października 2009 r. o warunkach zabudowy, przy czym jako podstawę wznowienienia wskazano okoliczność, wynikającą z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 7 marca 2012r. w sprawie II SA/Gd 319 /11 w sprawie ze skargi na decyzję Kolegium z dnia 20 stycznia 2011r. sygn. akt [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie warunków zabudowy, oddalił skargę. Sąd wskazał jednocześnie, że przedmiotem postępowania sądowego była kontrola decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego i ten przedmiot określił granice sprawy, poza które Sąd orzekający kontrolując decyzję wyjść nie może. Poza zakresem Sądu pozostała zatem decyzja z dnia 1 października 2009 r. ustalająca warunki zabudowy. Sąd wskazał nadto, że nie jest również właściwy do rozpoznania sformułowanego w skardze wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Skarga zawierająca wniosek o wznowienie postępowania została złożona w dniu 24 lutego 2011 r., jak wynika z kserokopii potwierdzenia nadania przesyłki poleconej, znajdującej się w aktach sprawy (k. 41 akt). Podzielając zatem ustalenia organów w części dotyczącej uznania, że strona powzięła wiadomość o fakcie wydania decyzji z 1 października 2009 r. i jej treści z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 20 stycznia 2011 r., doręczonej skarżącemu 3 lutego 2011 r., uznać należy że skarżący nie uchybił terminowi do zgłoszenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem zgłosił ten wniosek przed upływem 3 marca 2011 r. – w dniu 24 lutego 2011 r. Okoliczność wniesienia tego wniosku do niewłaściwego organu – Samorządowego Kolegium Odwoławczego zamiast Prezydenta Miasta - nie wpływa na skuteczność zgłoszonego wniosku o wznowienie postępowania. Należy bowiem mieć na uwadze treść art. 65 k.p.a., zgodnie z którym jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie. Jednocześnie § 2 art. 65 k.p.a. stanowi, że podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Cytowane unormowania oznaczają że zgłoszony przez skarżącego w dniu 24 lutego 2011 r. wniosek o wznowienie postępowania, pomimo skierowania go do niewłaściwego organu, jest skuteczny i został zgłoszony w terminie, o którym mowa w art. 148 k.p.a. Wniosek ten powinien był zostać niezwłocznie przekazany przez Samorządowe Kolegium Odwoławczego, na mocy art. 65 § 1 k.p.a., do Prezydenta Miasta, o której to czynności Kolegium powinno poinformować wnioskodawcę, ewentualnie – na podstawie art. 66 § 1 k.p.a., Kolegium powinno powiadomić stronę, że w sprawie dotyczącej zgłoszonego podania o wznowienie postępowania, strona powinna wnieść odrębne podanie do właściwego organu. Na podstawie zaś tego wniosku, który w zaistniałych okolicznościach należy uznać za zgłoszony w terminie, Prezydent Miasta powinien zadecydować, czy zachodzą podstawy do wszczęcia postępowania wznowieniowego dotyczącego decyzji z 1 października 2009 r., a jeśli tak – po wydaniu postanowienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania - przeprowadzić następnie postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcia istoty sprawy. Należy przy tym zauważyć, że w wyroku Wojewódzkiego sądu Administracyjnego w Gdańsku z 7 marca 2012 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 319/11 ze skargi skarżącego Zrzeszenia "B" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 20 stycznia 2011 r. (a więc tą, od której doręczenia organ odwoławczy liczy miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie) sąd pouczył skarżącego, że nie jest właściwy do rozpoznania sformułowanego w skardze wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i wskazał na konsekwencje wynikające z art. 148 k.p.a. Okoliczność ta jednak nie zwalniała Kolegium z obowiązków, wynikających z regulacji art. 65 k.p.a. (względnie – art. 66 § 1 k.p.a.), a więc o konieczności przekazania wniosku o wznowienie postępowania do organu właściwego w celu nadania mu prawidłowego biegu i poinformowania o tym wnioskodawcy, którym to obowiązkom Kolegium uchybiło. Z uwagi na treść skargi podkreślić należy, że przedmiotem postępowania nie była merytoryczna ocena złożonego wniosku o wznowienie postępowania, lecz ustalenie czy został on złożony w terminie. Organy rozpoznając wniosek skarżącego o wznowienie postępowania winny mieć na uwadze wyżej przedstawione wskazania co do dalszego postępowania. Mając powyższe na uwadze i działając na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji