II SA/Gd 424/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. D. na decyzję Wojewody z dnia 18 maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do złożenia opinii o braku podstaw do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 13 kwietnia 2018 r. o odrzuceniu zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 stycznia 2018 r. odrzucające skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 25 października 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 424/17, oddalił skargę wniesioną przez J. D. na decyzję Wojewody z dnia 18 maja 2017 r. nr [..]. Skarżący wniósł osobiście sporządzoną skargę kasacyjną od wydanego w sprawie wyroku. Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2018 r. Sąd odrzucił tę skargę kasacyjną. Pismem z dnia 5 lutego 2018 r. skarżący wniósł na to postanowienie zażalenie, które również zostało sporządzone i podpisane przez niego osobiście. Zażalenie to zostało odrzucone postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2018 r. Odpis postanowienia z dnia 13 kwietnia 2018 r. doręczono pełnomocnikowi z urzędu skarżącego, ponieważ postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2018 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, uwzględniając tym samym wniosek skarżącego z dnia 5 lutego 2018 r. W piśmie z dnia 15 czerwca 2018 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do złożenia opinii o braku podstaw do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 13 kwietnia 2018 r. W uzasadnieniu tego wniosku wskazał, że jest trzecim pełnomocnikiem z urzędu skarżącego. Postanowienie z dnia 13 kwietnia 2018 r. doręczono pierwszemu pełnomocnikowi w dniu 14 maja 2018 r. Następnie, zgodnie z pismami Dziekana Izby Adwokackiej z dnia 21 maja 2018 r. i z dnia 30 maja 2018 r. nastąpiły zmiany pełnomocnika. Obecny pełnomocnik został zawiadomiony w dniu 1 czerwca 2018 r., a więc po upływie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 13 kwietnia 2018 r. Do wniosku została dołączona opinia prawna dotycząca braku podstaw do wniesienia zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.) stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, przy czym postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie zaś do art. 87 tej ustawy pismo wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z art. 86 § 2 p.p.s.a. wynika przy tym, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Istotnie, jak wskazał pełnomocnik skarżącego, zmiana pełnomocnika z urzędu może stanowić podstawę do przywrócenie terminu. W szczególności może to mieć miejsce w przypadku, gdy taka zmiana nastąpiła w czasie biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2017 r., II OZ 715/17, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Taka sytuacja nie zachodzi jednakże w niniejszej sprawie. Przede wszystkim bowiem postanowienie o odrzuceniu sporządzonej osobiście przez skarżącego skargi kasacyjnej zostało doręczone skutecznie ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi z urzędu. W czasie biegu terminu do jego zaskarżenia zażaleniem nie nastąpiła zmiana pełnomocnika. W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, z uwagi właśnie na ustanowienie pełnomocnika z urzędu, uchybienie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej sporządzonej osobiście przez skarżącego nie powoduje dla skarżącego ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Stwierdzenie to należy zaś odnieść wprost do możliwości przywrócenia terminu do złożenia opinii o braku podstaw do wniesienia takiego zażalenia. Dla ustanowionego w ramach prawa pomocy, już po wydaniu wyroku, pełnomocnika -stosownie do treści art. 177 § 3 p.p.s.a. - dopiero od dnia zawiadomienia o jego wyznaczeniu biegnie bowiem termin do wniesienia skargi kasacyjnej albo opinii o niestwierdzeniu podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Nie stoi temu na przeszkodzie w żadnym razie odrzucenie skargi kasacyjnej sporządzonej osobiście przez stronę i złożonej zanim ustanowiono dla niej pełnomocnika z urzędu. Przewidziane w art. 177 § 3 i 4 p.p.s.a. zasady dotyczą wprost wnoszenia przez ustanowionego w ramach prawa pomocy pełnomocnika skargi kasacyjnej. W związku z tym w niniejszej sprawie nie było konieczne wnoszenia zażalenia na postanowienie z dnia 13 kwietnia 2018 r. w celu umożliwienia pełnomocnikowi z urzędu zaskarżenia wyroku. Mógł on więc i powinien był rozważać wyłącznie celowość wniesienia skargi kasacyjnej. Tym bardziej, że w przypadku wydania opinii o niestwierdzeniu braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, zgodnie z treścią art. 177 § 4 p.p.s.a. biegnie kolejny termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę. Na marginesie jedynie wskazać należy, że złożony w dniu 15 czerwca 2018 r. wniosek o przywrócenie terminu dotyczący opinii do postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej, w razie przyjęcia jego dopuszczalności, uznać należałoby za spóźniony, jako że pełnomocnik został zawiadomiony o jego wyznaczeniu w dniu 1 czerwca 2018 r. Stąd też doszło do uchybienia terminu siedmiu dni przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 88 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzucił wniosek o przywrócenie terminu.