II SA/Gd 4256/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Sędziowie : Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędzia WSA Janina Guść Protokolant: Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. i W. G., A. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 listopada 2001 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. II SA/Gd 4256/01 Uzasadnienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 9 listopada 2001 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania E. i W. G. oraz K. M., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 maja 2001 r. nakazującą A. M. oraz E. i W.i G. rozebranie zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości G. gmina samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego pełniącego funkcje letniskową o wymiarach 6 na 5,7. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono m.in., że przedmiotowy domek letniskowy został postawiony przez poprzedniego użytkownika działki nr [...] J. M. w okresie od kwietnia 1973 r. do czerwca 1974 r. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Obiekt ten był przedmiotem prowadzonego od 1976 r. postępowania administracyjnego, które to postępowanie nie zostało zakończone wydaniem nakazu rozbiórki, ani też pozwolenia na użytkowanie. Podniesiono, że zgodnie z obowiązującymi w czasie ustawienia omawianego obiektu przepisami ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 7, poz. 46) ustawienie tego obiektu wymagało uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wobec braku takiego pozwolenia organ zastosował przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, który przewiduje, że obiekty budowlane lub ich części wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce jeżeli znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo jest przeznaczony pod zabudowę innego rodzaju. Zgodnie z planem zagospodarowania gminy Kościerzyna przedmiotowa działka znajduje się na terenie upraw rolnych i leśnych. W tej sytuacji organ I instancji prawidłowo zastosował przepisy art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. i nakazał na ich podstawie rozbiórkę omawianego obiektu. Skargę na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli E. i W. G. oraz A. M. Decyzji zarzucili naruszenie art. 7 i 8 Kodeksu postępowania administracyjnego i wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi wskazali, że w 1994 r. kupili od H. M. drewniany domek letniskowy wybudowany w 1973 r. W 1999 r. zakupili działkę o nr ewid. [...] w miejscowości G. Gm. Zostali poinformowani przez poprzednich właścicieli, że w sprawie rozbiórki domku toczyło się postępowanie administracyjne, ale sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania. Brak rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie przez okres 25 lat uznali jako dowód uwzględnienia odwołania J. M. i zgodę na pozostawienie obiektu. W ocenie skarżących naruszono zasadę prawdy obiektywnej, poprzez nie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia czy w stosunku do stron nie zachodzą przesłanki uwzględniające pozostawienie obiektu budowlanego, ze względu na stan zdrowia obu małżonków, zasadę uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, zasadę pogłębiania zaufania obywateli do Państwa. Nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego z powołaniem się na brak wymaganego pozwolenia na budowę jest wyrazem odejścia od systemowej zasady obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wyjaśnieniem sprawy nie jest tylko sprawdzenie, czy na dany obiekt uzyskano pozwolenie. Takie podejście pozbawia obywatela prawa do pełnego i obiektywnego zbadania sprawy. Stwarza to kolizję z art. 2 Konstytucji. Metoda zapewnienia porządku prawnego w budownictwie przez fizyczną likwidację obiektu budowlanego, przy wznoszeniu którego nie zachowano wymagań formalnych, zastosowana została bez zbadania przyczyn i skutków tego rodzaju rzeczy, a także bez zastanowienia się nad kosztami społecznymi takiej metody działań urzędowych, a także wbrew społecznym oczekiwaniom uproszczenia wymagań co do budowy budynku letniskowego. Skarżący podnoszą, że pobyt w domku letniskowym pomaga im w rehabilitacji nadszarpniętego zdrowia. Wskazują na swoje schorzenia. Rekompensatą jest przebywanie w skromnych warunkach własnego domku. Naruszenie prawa, polegające na dopuszczeniu się samowoli budowlanej, nie może być rozpatrywane w oderwaniu od wszelkich okoliczności jakie wiążą się ze stosunkami obywatel - państwo. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł ojej oddalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Ze względu na to, że budowa domku letniskowego była prowadzona w latach 1973 r. do czerwca 1974 r. w pierwszej kolejności należało ocenić prawidłowość powołanych w podstawie prawnej przepisów. W sprawie toczyło się już postępowanie administracyjne, w którym ostatnią decyzję wydano 31 grudnia 1976 r. nr [...]. Odnośnie domku skarżących (poprzedni właściciel H. M.) uchylono decyzję Naczelnika Miasta i Gminy z dnia 15.9.1976 r. nakazującą dokonanie rozbiórki wszystkich domków letniskowych i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi stopnia podstawowego. Brak jest informacji, aby sprawa ta została zakończona decyzją ostateczną. Należy uznać, ze obecna sprawa jest kontynuacją poprzedniej sprawy W momencie wybudowania domku letniskowego obowiązywały przepisy ustawy z 31.01.1961 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 7, poz. 46). Art. 36 ust. 1 tej ustawy stanowił, że przed przystąpieniem do wykonania obiektu budowlanego niezbędne jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Od 1 marca 1975 r. obowiązywała ustawa z 24.10.1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). a od 1 stycznia 1995 r. ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U z 2000 r. Nr 106, póz. 1126 ze zm.) Art 203 tej ostatniej ustawy przewidywał ze do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy z zastrzeżeniem ust. 2. Ustęp 2 przewidywał, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. "Przepisy dotychczasowe", to przepisy uchylonej ustawy z 24.10.1974 r. Prawo budowlane. Art. 65 ust. 1 tej ustawy wskazuje, że przepisy ustawy stosuje się również do spraw wszczętych przed dniem wejścia jej w życie, a nie zakończonych decyzją ostateczną. Prowadzi to do wniosku, że w zaskarżonej decyzji w sposób nie naruszający prawa powołano się na art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. Budynek skarżących wybudowany jest na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę. Działka, na której znajduje się domek letniskowy, znajduje się na terenie upraw rolnych i leśnych. Budynek został wybudowany bez niezbędnego w takiej sytuacji pozwolenia na budowę. ; Orzekające w sprawie organy trafnie stwierdziły, że te dwie okoliczności są wystarczające do wydania nakazu rozbiórki. Stan ten wyczerpuje bowiem dyspozycję art 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z 24.10 1974 r. Prawo budowlane. Podniesione w skardze okoliczności nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji. W prawie administracyjnym nie ma możliwości korekty decyzji ze względu na zasady współżycia społecznego czy stan zdrowia adresatów decyzji. Stąd też nie może być skuteczny zarzut zawarty w skardze polegający na naruszeniu zasady prawdy obiektywnej poprzez nie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia, czy w stosunku do stron nie zachodzą przesłanki uwzględniające pozostawienie obiektu budowlanego, ze względu na stan zdrowia obu małżonków. Organy administracji działają na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP i art. 6 K p.a.). Sąd nie podziela poglądu o naruszeniu art. 7 i 8 K.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W zakresie znamion art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego sprawa została wyjaśniona w dostatecznym stopniu. "Słuszny interes strony", o jakim mowa w art. 7 K.p.a. nie może stać w kolizji z zasadą praworządności. Na zastosowane w sprawie przepisy prawa materialnego nie ma wpływu art. 8 K.p.a., albowiem zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa jest dyrektywą postępowania administracyjnego i realizacja tej zasady uzależniona jest od przestrzegania reguł postępowania przyjętych w K.p.a. zaczynając od zasad ogólnych przez rozwiązania przyjęte w przepisach szczególnych (B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz 3, wydanie str. 62). Nie mniej jednak, oczywistym naruszeniem prawa, wręcz skandalicznym, jest pozostawienie sprawy bez biegu przez okres 25 lat. Strony w tej sytuacji mogły mieć przekonanie, że całkowita bierność organów administracji oznacza przyzwolenie. Takie prowadzenie postępowania bez wątpienia nie pogłębia zaufania obywateli do organów Państwa. Okoliczności te nie zmieniają jednak faktu wybudowania domku bez pozwolenia. Uzasadnia to, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalenie skargi.