II SA/Gd 4260/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.) Sędzia WSA Alina Dominiak Protokolant Beata Kaczmar po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J.C. na decyzję Wojewody z dnia 27 listopada 2001 r., nr [...] w przedmiocie prawa do zasiłku przedemerytalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. stwierdza, że decyzja wymieniona w pkt. 1 nie może być wykonana w całości. Zaskarżoną decyzją z dnia 27 listopada 2001 r. Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 KPA w związku z art. 37j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (j-1. Dz. U. z 2001 r. Nr 6 poz. 56 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 24 października 2001 r. o odmowie przyznania J. C. zasiłku przedemerytalnego. Jak wynika z uzasadnień decyzji organów obu instancji przyznają one, że J. C. który zarejestrował się w PUP we [...] jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku (w dniach odpowiednio: 1.06.2001 r. i 9.06.2001 r.) legitymuje się stażem pracy wynoszącym co najmniej 30 lat. Organy nie uznały, że w tym czasie J. C. przepracował co najmniej 15 lat w szczególnych warunkach, bowiem nie uwzględniły okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach w Przedsiębiorstwie Budownictwa Przemysłowego "A" w okresie od 8.10.1975 r. do 31.07.1986 r. Zainteresowany nie legitymuje się świadectwem pracy w szczególnych warunkach za ten czas, dysponuje tylko świadectwem pracy opatrzonym pieczęcią o treści "stanowisko pracy zaliczone do prac w szczególnych warunkach". Organ I instancji przyjął, że J. C. udokumentował staż pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 5 lat 4 miesiące i 19 dni, zatem brak było podstaw do przyznania stronie prawa do zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniach opisywanych decyzji organy wyjaśniły, że zgodnie z art. 37j ust. la ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, o których mowa w ust. 1, są uwzględniane po przedłożeniu odpowiedniej dokumentacji, zgodnie z wymogami określonymi w odrębnych przepisach, bądź na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. J. C. dysponuje jedynie świadectwem pracy opatrzonym pieczęcią, o której wyżej była mowa, a Syndyk masy upadłościowej PBP "A" poinformował pisemnie, że zgodnie z obowiązującymi przepisami i opracowanym regulaminem w przedmiotowym przedsiębiorstwie stanowisko zajmowane w latach 75-86 r. przez zainteresowanego nie jest i nie może być zaliczane do prac w szczególnych warunkach. Ostatecznie tylko Sąd może w tej sprawie ustalić, czy praca w PBP "A" była pracą w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W odwołaniu od decyzji organu I instancji i w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. C. pisał, ze "nie może się zgodzić z negatywnym stanowiskiem Syndyka masy upadłościowej PBP "A" co do zaliczenia lat pracy w tym przedsiębiorstwie do prac w szczególnych warunkach, gdyż pracował w tym Przedsiębiorstwie jako kierowca ciągnika, było to stanowisko zaliczane do prac w szczególnych warunkach", a dowodem na to jest pieczątka, którą opatrzono świadectwo pracy skarżącego. Sprawa ta jest bardzo ważna dla skarżącego, który obecnie ma 52 lata, przepracował 18 lat w warunkach szczególnych, a ani od Syndyka ani od Sądu Pracy nie może uzyskać potwierdzenia tych okoliczności, co stoi na przeszkodzie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. Skarżący wniósł o "zasądzenie od pozwanego Przedsiębiorstwa Budownictwa Przemysłowego "A" SA w upadłości we [...] wystawienia świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach"; następnie wyjaśnił, że kwestionuje opisaną na wstępie decyzję Wojewody. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy przedstawił tok postępowania w sprawie i wniósł o oddalenie skargi argumentując jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: stosownie do art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W sprawach o których mowa /.../ stosuje się dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych. Należy również na wstępie wyjaśnić, a to w związku z wnioskiem skarżącego o "zasądzenie od pozwanego PBP "A}'" SA w upadłości we [...] wystawienia świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach", że nie leży to w kompetencjach sądu administracyjnego. Zgodnie z przepisami normującymi postępowanie przed sądami administracyjnymi, a w szczególności art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej /.../ stosując środki określone w ustawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem rozpatrując skargę na decyzję podjętą w sprawie administracyjnej Sąd wskazuje z jakich przyczyn zaskarżona decyzja narusza prawo i co należy uzupełnić w dalszym postępowaniu przed organem (art. 153 cyt. ustawy o p.p.s.a.)- Skarga J. C. została uwzględniona, gdyż decyzja Wojewody podjęta została z naruszeniem przepisów postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, iż jeżeli w dniu złożenia wniosku o przyznanie zasiłku przedemerytalnego dana osoba ma wymagany okres zatrudnienia i jednocześnie spełnia warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych, to w konsekwencji już z tą chwilą powstaje jej uprawnienie do zasiłku przedemerytalnego. Przyznanie tego zasiłku zatem nie zależy od uznania organu, ale od spełnienia przez bezrobotnego ustawowych przesłanek. Niemożność wykazania w dniu złożenia wniosku posiadania uprawnień do zasiłku przedemerytalnego nie powoduje utraty uprawnienia. Zgodnie z art. 75 § 1 KPA jako dowód należy dopuścić wszystko, co nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Stąd okresy zatrudnienia mogą być dowodzone także za pomocą innych środków, nie tylko dokumentów. Zadaniem organu administracji jest przeprowadzenie w tym względzie wszechstronnego postępowania wyjaśniającego, w szczególności gdy strona podnosi takie argumenty. Takiego postępowania organy orzekające nie przeprowadziły, mimo iż J.C. w postępowaniu przed Sądem Pracy we [...] nie uzyskał orzeczenia ustalającego, że zatrudnienie skarżącego w latach 1975-1986 w PBP "A" na stanowisku kierowcy ciągnika było pracą zaliczaną do prac w szczególnych warunkach. Z załączonego do akt protokołu posiedzenia przed Sądem Pracy we [...] z dnia 26 września 2001 r. nie wynika jakie orzeczenie podjął Sąd, a organ orzekający nie uzupełnił materiału dowodowego o treść postanowienia Sądu. Naruszenie zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności całkowicie bezzasadne zaniechanie przeprowadzenia dowodów i oceny dowodu wskazywanego przez skarżącego (świadectwo pracy z pieczęcią) i niewyjaśnienie istotnej okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy doprowadziło do wydania decyzji, której przesłanką było założenie, że skarżący nie spełnia warunków do przyznania mu zasiłku przedemerytalnego, podczas gdy kwestia ta nie była oceniona przez organ odwoławczy. Powoływanie się przez organ na treść art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciw- działaniu bezrobociu w brzmieniu z dodanym ust. la, które obowiązywało od dnia 12 września 2001 r. (ust. z dnia 22 czerwca 2001 r. o zmianie ustawy... - Dz. U. Nr 89 poz. 973) jest o tyle niezasadne, że cytowana zmiana weszła w życie po upływie kilku miesięcy od wszczęcia po- stępowania administracyjnego na wniosek J. C. (patrz: decyzja organu I instancji z dnia 1.06.2001 r. - w aktach adm.), a więc - nie było przeszkód prawnych do wyjaśnienia sprawy przed wejściem w życie tej zmiany. Ponadto ta zmiana ustawy, na co wskazał organ, wywołała rozbieżności w orzecznictwie sądowym co do dopuszczalności powództwa o ustalenie wykonywania pracy w warunkach szczególnych dla potrzeb postępowania administracyjne- go o przyznanie zasiłku przedemerytalnego (postanowienie Kolegium Kompetencyjnego przy Sądzie Najwyższym z dnia 6 lutego 2002 r. sygn. akt III KKO 14/1, z dnia 10 lipca 2002 r., sygn. akt III KKO 4/02. W uchwale z dnia 8 maja 2002 r. III PZP 6/02 - OSNIPUSiSP z 2003 r. nr 9, poz. 213 Sąd Najwyższy przyjął, że dodanie ust. la w art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oznacza, że ustawodawca wprowadził dwie możliwe formy wykazywania okresów wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze dla przyznania zasiłku przedemerytalnego. Jedną z nich jest prawomocny wyrok Sądu w sprawie o ustalenie faktu prawotwórczego, a drugą pozostaje postępowanie administracyjne przed starostą który ustala prawo do zasiłku przedemerytalnego i je przyznaje. Zatem po uchyleniu zaskarżonej decyzji sprawa z wniosku skarżącego o przyznaniu zasiłku przedemerytalnego wymaga rozpoznania na podstawie przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, z uwzględnieniem przepisu art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa... /.../ (Dz. U. Nr 154 poz. 1793), który w odniesieniu do wskazanych w tym przepisie osób nakazuje stosować przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu obowiązujące przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. Zatem organ odwoławczy samodzielnie albo korzystając z trybu, o którym mowa w art. 136 KPA, winien przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu wyjaśnienia, czy skarżący w PBP "A" we [...] w latach 1975-1986 wykonywał pracę w szczególnym charakterze lub w szczególnych warunkach w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe i wszechstronna ocena materiału dowodowego winna doprowadzić do podjęcia zgodnego z prawem rozstrzygnięcia o zasiłku emerytalnym J. C. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł jak w sentencji na mocy art. 145§ 1 pkt 1 a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.