II SA/Gd 4279/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski, Sędziowie Sędzia NSA Jan Jędrkowiak,, Sędzia WSA Renata Owczarzak, Protokolant Diana Wojtowicz, po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2005 r. na rozprawie ze skargi D. N. na decyzję Wojewody z dnia 14 listopada 2001 Nr [...] w przedmiocie umorzenie postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za działkę przeznaczoną pod ulicę 1/ uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z 18 października 2001 r., nr [...], 2/ stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. II SA/Gd 4279/01 U z a s a d n i e n i e Decyzją Prezydenta Miasta z 18 października 2001 r. nr [...] umorzono postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za działkę gruntu nr [...] położoną w T. przy ul. A., przeznaczoną pod ulicę. Po rozpoznaniu wniosku D. N. o podział nieruchomości, zatwierdzono projekt podziału i z wydzielonych kilkunastu działek, działkę nr [...] przeznaczono pod drogę. Droga miała charakter wewnątrzosiedlowy i nie została z mocy prawa przejęta na własność Gminy Miasta . Z tych względów organ uznał, że brakuje podstaw prawnych do prowadzenia postępowania mającego na celu ustalenie odszkodowania za grunt przeznaczony pod drogę i na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. umorzył postępowanie. W odwołaniu skarżący zarzucił organowi rażące naruszenie przepisów i wniósł o uchylenie decyzji. Zdaniem skarżącego istnieje przedmiot postępowania w postaci ustalenia wysokości odszkodowania. Bezpodstawne jest też twierdzenie, że działka przeznaczona jest pod drogę wewnątrzosiedlową. Na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami z mocy prawa przechodzą na własność gminy działki wydzielone pod drogi. Decyzją Wojewody z 14 listopada 2001 r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, że warunkiem uzyskania odszkodowania jest rozstrzygnięcie czy grunty wydzielone na wniosek właściciela nieruchomości przeszły z mocy prawa na własność Gminy Miasta . Zdaniem organu nie ma przesłanek, by twierdzić, że plan miejscowy przeznaczał grunty, na których wydzielono działkę [...] pod drogę publiczną. Ustawa z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych w art. 7 ust. 1 do dróg gminnych zalicza drogi o znaczeniu lokalnym nie zaliczone do innych kategorii, stanowiąc uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych. Natomiast drogi wewnętrzne, to w myśl art. 8 ust. 1 ustawy, drogi nie zaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, w szczególności drogi w osiedlach mieszkaniowych, dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych, dojazdowe do obiektów użytkowanych przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą, place pod dworcami kolejowymi, autobusowymi i portami. Drogi wewnętrzne jak i prywatne nie mieszczą się w kategorii dróg gminnych, a tym samym nie przechodzą z mocy art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami na własność jednostki samorządu terytorialnego. Jeżeli przebieg drogi nie został ustalony w planie miejscowym lub w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, lecz wynika jedynie z proponowanego przez wnioskodawcę podziału nieruchomości, nie ma zastosowania przepis art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W skardze do NSA skarżący zarzucił, iż organ winien rozstrzygnąć sprawę co do istoty. Jeśli przyjąć, że droga nie należy do kategorii drogi publicznej to tym bardziej nie można twierdzić, że jest to droga wewnątrzosiedlowa. Organ II instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w tej kwestii i nie poddał analizie ustaleń planu miejscowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią przepisu art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), powołanego jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania wynika z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych i oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty lub nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2003 r. III SA 2225/01 Biul. Skarb. 2003/6/25). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego konsekwentnie przyjmuje się, że umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości, w sytuacji, gdy istnieją podstawy do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty, stanowi naruszenie art. 105 § 1 K.p.a. oraz narusza interes strony skarżącej. Należy podkreślić, że brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku wszczynającym postępowanie administracyjne, nie czyni tego postępowania bezprzedmiotowym w rozumieniu powyższego przepisu, lecz oznacza jedynie bezzasadność żądania strony. Dopiero wynik postępowania administracyjnego pozwala na ocenę zasadności wniosku strony (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 1989 r. SA/Wr 957/88, ONSA 1989 Nr 1, poz. 22, wyrok NSA z dnia 25 maja 2000 r., II SA/Łd 251/97 – niepubl., z dnia 9 października 2000 r. IV SA 707/00 – niepubl., z dnia 17 kwietnia 2002 r. II SA/Gd 1266/00 – niepubl.). Podzielając zasadność przedstawionych poglądów Sąd stwierdza, że wbrew stanowisku organów orzekających, w sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn uzasadniających umorzenie postępowania. Jego przedmiotem było żądanie strony skarżącej ustalenia odszkodowania. Żądanie to należało rozpoznać i wydać decyzję zawierającą rozstrzygnięcie merytoryczne przez uwzględnienie bądź odmowę uwzględnienia żądania strony, w trybie właściwych przepisów ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. Nr 46, poz. 543 z 2000 r.), również w przypadku ustalenia braku przesłanek do uwzględnienia żądania zgłoszonego przez stronę skarżącą. Umorzenie postępowania mogłoby nastąpić, gdyby jego wszczęcie nastąpiło z urzędu, bądź też gdyby strona inicjująca wszczęcie postępowania cofnęła wniosek i nie zachodziłyby przesłanki negatywne umorzenia postępowania, określone w art. 105 § 2 K.p.a. Należy jednocześnie wskazać, iż organy administracji publicznej orzekające w sprawie, wskazując jako podstawę swych rozstrzygnięć bezprzedmiotowość postępowania, w zasadzie nie uzasadniły tego stanowiska tzn. nie wskazały na czym, w ich ocenie, polega bezprzedmiotowość wniosku skarżącego. Przedstawione przez organy okoliczności zmierzały do wykazania bezzasadności żądania, a tego nie można utożsamiać z bezprzedmiotowością. W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzonego naruszenia przez organy pierwszej i drugiej instancji przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie przepisu 145 § 1 pkt 1 lit.c w związku z art. 135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji wyroku.