II SA/Gd 429/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący s. NSA Stanisław Nowakowski Sędziowie NSA Andrzej Przybielski Asesor WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Protokolant Karolina Wielgosz-Rogocz po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi K. i A. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 grudnia 2000r., nr [...] w przedmiocie samowoli budowlanej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 października 2000r. nr [...] oraz zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących K. i A. T. kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Gd 429/01 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 11 października 2000r. Nr [...] podjętą na podstawie art.105 § 1 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek K. i A. T. w związku z podejrzeniem samowoli budowlanej na działce nr [...] przy ul. M. [...] w R. mającej polegać na budowie na tej działce budynku gospodarczego przez B. B.-W. i A. W. W uzasadnieniu tego orzeczenia stwierdzono, że przedmiotowy obiekt został wybudowany na podstawie decyzji Burmistrza o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia 12 grudnia 1997r., zgodnie z określonymi w nim warunkami. W związku z tym organ nadzoru budowlanego stwierdził, że nie miała miejsca samowola budowlana, a zatem postępowanie było bezprzedmiotowe. Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli K. i A. T. domagając się jej uchylenia oraz zarzucając naruszenie postanowień art.75 i 77 K.p.a. przez nieuwzględnienie w postępowaniu dowodów w zakresie braku zgody odwołujących się jako współwłaścicieli nieruchomości sąsiedniej oraz obrazę przepisów art.33 pkt 2 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz.U.Nr 89, poz.414 ze zm.) przez brak zgody współwłaścicieli nieruchomości graniczącej z działką inwestora, oraz naruszenie art.25 przez niewyłączenie organu od udziału w postępowaniu. Rozpatrując ten środek zaskarżenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 29 grudnia 2000r. Nr [...] podjętą na podstawie art.138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art.80 ust.2 pkt 2 i art.83 ust.2 Prawa budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nie znajdując podstaw do jej zmiany lub uchylenia. Odnosząc się do argumentów podnoszonych w odwołaniu stwierdzono, że brak zgody Państwa T. na budowę budynku gospodarczego dotyczy procedury związanej z wydawaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Dlatego też nie mogły być one rozpatrywane przez organ nadzoru budowlanego w tym postępowaniu. Stwierdzono również, że wątpliwości dotyczące spraw własnościowych nie mogą być rozpatrywane przez organy nadzoru budowlanego. Nie uwzględniono argumentu dotyczącego wyłączenia organu z postępowania, ponieważ zgodnie z art.25 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wyłączenie organu administracji publicznej od załatwienia sprawy może nastąpić tylko w następujących przypadkach: gdy sprawa dotyczy interesów majątkowych kierownika (organu) lub jego małżonka, krewnych, powinowatych oraz osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki, kurateli – albo gdy powyższe relacje występują w stosunku do osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie wyższego stopnia. Relacje te, zdaniem organu odwoławczego, nie zachodziły w rozpatrywanej sprawie. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli K. i A. T. zarzucając jej: 1. obrazę przepisów prawa procesowego – art.75;77 K.p.a. przez nieuwzględnienie wniosków dowodowych złożonych przez skarżących w trakcie postępowania administracyjnego w zakresie braku skutecznego powiadomienia skarżących o fakcie wydania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu przez wysłanie zawiadomienia Urzędu Miasta R. do skarżących na błędny adres R. ul. M. 1, a nie na adres R. ul. S. [...], 2. naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 85 K.p.a. przez pozbawienie skarżących udziału w oględzinach, w trakcie których badano lokalizację obiektu na granicy działek będących współwłasnością skarżących, 3. nieuwzględnienie rozbieżności w zakresie: usytuowania budynku gospodarczego niezgodnego z decyzją o pozwoleniu na budowę nr- [...] z dnia 12.12.1997r., gdyż decyzja o pozwolenie na budowę wyrażała zgodę na budowę budynku gospodarczego na działce nr [...] obr. 11 . Natomiast samowolne usytuowanie go na działce [...]- stanowi istotną rozbieżność, 4. naruszenie przepisów prawa materialnego Prawa Budowlanego - przez brak skutecznego powiadomienia skarżących i wyrażenie przez nich zgody na zabudowę na granicy działek, obiektu budowlanego przez B. B.-W. i przyjęcie, że decyzja Urzędu Miasta R. z dnia 12.12.1997r. - nie jest dotknięta wadą prawną. W związku z czym skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zwrot kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie powtarzając wcześniejszą argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02.153.1271 z późn. zmianami) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz. 1270). W myśl art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr 153 poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z postanowieniami art.105 § 1 K.p.a. organ administracji wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w przypadku gdy z jakichkolwiek przyczyn stało się ono bezprzedmiotowe. O bezprzedmiotowości postępowania możemy mówić wówczas gdy brak jest przymiotów strony u podmiotów uczestniczących w postępowaniu lub brak jest przedmiotu postępowania. W rozpatrywanym przypadku nikt nie kwestionuje, że K. i A. T. mieli i mają przymioty strony w prowadzonym postępowaniu. Nie zachodzą zatem podmiotowe przesłanki do umorzenia postępowania. Przedmiotem postępowania jest natomiast budynek gospodarczy usytuowany na działce [...] obręb 11. W związku z tym nie można było przyjąć aby prowadzone postępowanie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na brak podstaw do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, a zatem nie zachodziły przesłanki określone w art.105 § 1 K.p.a. Ponadto z akt sprawy wynika, że w przedmiotowym postępowaniu faktem bezspornym jest, że budynek gospodarczy stanowiący przedmiot postępowania usytuowany jest na działce nr [...], gdy pozwolenie na budowę zezwalało na jego umiejscowienie na działce nr [...] obręb 11. W takiej sytuacji trudno przyjąć aby obiekt zbudowany był zgodnie z warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. Umiejscowiony jest on bowiem w innym miejscu niż pierwotnie przewidziane. Organ administracji nie badał jednak wpływu tej okoliczności na możliwość usytuowania przedmiotu postępowania w miejscu, w którym się on znajduje. W związku z tym nie wyjaśnił w sposób wszechstronny okoliczności stanu faktycznego, czym z kolei naruszył postanowienia art.7 i 77 K.p.a., które zobowiązują go do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego. Omówione wyżej naruszenia przepisów procesowych mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania w związku z czym Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy administracji powinny w sposób rzetelny rozważyć okoliczności stanu faktycznego, i na tej podstawie podjąć właściwe rozstrzygnięcie. Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1270), określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem zdaniem Sądu obligatoryjne tylko w takim przypadku, gdy zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja nadaje się ze swej istoty do wykonania oraz gdy przepis szczególny nie wyklucza jej wykonalności z mocy samego prawa do czasu prawomocnego rozpatrzenia skargi przez sąd. Skoro zatem zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja o umorzeniu postępowania w przedmiocie samowoli budowlanej nie nadaje się w żadnej mierze do wykonania, to całkowicie bezprzedmiotowe było orzekanie o możliwości wykonania decyzji w trybie art.152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponieważ art.97 § 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakazuje stosować dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych w sprawach, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, to wobec uwzględnienia skargi Sąd zasądził koszty postępowania na rzecz skarżącej na podstawie art.55 ust.1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U.Nr 74, poz. 368 z późn. zm.).