II SA/Gd 430/98

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Wiesława O. na postanowienie Wojewody G. z dnia 4 lutego 1998 r. (...) w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych - uchyla zaskarżone postanowienie; (...). Wojewoda G. zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Urzędu Rejonowego w S.-G. z dnia 1 grudnia 1997 r. (...), którym Marzenie i Wiesławowi O. nakazano wstrzymanie robót budowlanych przy budowie budynku gospodarczego o wymiarach 5,5 m x 6,45 m z podcieniem o wymiarach 3,10 m x 2,8 m wobec przekroczenia przez inwestorów rozmiarów budynku podanych w zgłoszeniu oraz "warunków określonych w przepisach". Wojewoda w swym postanowieniu sprecyzował podstawę prawną wstrzymania robót i w miejsce ogólnikowo powołanego przez organ I instancji art. 50 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, wskazał jeszcze ust. 1 pkt 3 tego artykułu. Jednocześnie podzielił podstawę faktyczną postanowienia Kierownika Urzędu Rejonowego, a mianowicie, że powierzchnia zabudowy przedmiotowego budynku wraz z podcieniem wynosi 44,155 m2. W tym stanie rzeczy realizowana budowa nie mieściła się w przepisie art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i zgodnie z art. 28 tego Prawa można było ją rozpocząć po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wojewoda odnosząc się do zarzutów z zażalenia stwierdził iż każde przekroczenie gabarytów, które skutkuje zastosowanie innego trybu postępowania przed rozpoczęcie; robót budowlanych, należy uznać za istotnie odbiegające od ustaleń określonych w przepisach. W skardze do Sądu administracyjnego Wiesław O. domagał się uchylenia postanowień organów obu instancji zarzucając im: - zbyt długi okres od wizji do wydania postanowienia przez organ I instancji, - brak określenia w protokóle wizji oraz postanowieniu organu I instancji rozmiarów przekroczenia powierzchni zabudowy w stosunku do wielkości zgłoszonej, - brak uwzględnienia, iż przekroczenie powierzchni zabudowy było nieznaczne. Uzasadnienie tych zarzutów było zbieżne z opisowo przedstawionymi zarzutami. w zażaleniu na postanowienie organu I instancji. Skarżący bowiem twierdził, że powierzchnię zabudowy z art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego przekroczył jedynie o 000,475 m2, a więc nieznacznie. Zaś do powierzchni tej nie należy liczyć powierzchni pod podcieniem, skoro zgodnie z pismem wyjaśniającym organu II instancji z dnia 25 września 1997 r. (...) do powierzchni zabudowy nie liczy się tych elementów budynków, które nie mają podparcia konstrukcyjnego na ziemi. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kierując się względami jakie wziął pod rozwagę z urzędu /art. 51 ustawy o NSA/. Postanowienie z art. 50 Prawa budowlanego jest szczególnym aktem incydentalnym prawa materialnego. Jego wyjątkowość polega na wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych na czas potrzebny organowi nadzoru do wydania decyzji "o której mowa w art. 51 ust. 1 tego Prawa". Ustawodawca w ust. 4 art. 50 założył, iż czas ten nie może przekraczać 2 miesięcy i jeżeli organ nie wykorzystał go do zakończenia postępowania przez wydanie decyzji w przedmiocie stosownych nakazów, wówczas postanowienie o wstrzymaniu robót "traci ważność" z mocy samego prawa. Poza sporem pozostaje, że postanowienie organu I instancji doręczone zostało małżonkom O. 3 grudnia 1997 r. i stosownie do art. 110 w zw. z art. 126 Kpa od tej daty zostało wprowadzone do obiegu prawnego i od niej należy liczyć bieg terminu z cytowanego art. 50 ust. 4. W zaistniałym stanie rzeczy należy założyć, że w dniu orzekania przez organ II instancji /4 lutego 1998 r./ zaskarżone postanowienie prawnie nie istniało. Nie można zatem było merytorycznie rozpoznawać wniesionego na nie zażalenia. Sąd nie dokonał kasacji zaskarżonego postanowienia w drodze stwierdzenia jego nieważności /art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa/ tylko z tej przyczyny, iż kwestia wydania czy niewydania decyzji z art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, nie została ostatecznie wyjaśniona, choć decyzji takiej brak w aktach sprawy. Inną rzeczą wymykającą się obecnie spod kontroli sądowej jest stan jaki spowodowała decyzja Wojewody z dnia 31 października 1957 r. (...) wydana w trybie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA, którą uchylono pierwotną w sprawie decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego nakazującą w trybie art. 48 Prawa budowlanego rozbiórkę przedmiotowego obiektu oraz własną decyzję utrzymującą w mocy nakaz rozbiórki i umorzono postępowanie organu I instancji w tym przedmiocie. Ówczesne postępowanie sądowe wobec cofnięcia skargi przez Wiesława O. zakończone zostało postanowieniem o jego umorzeniu /postanowienie z dnia 6 maja 1999 r. II SA/Gd 1640/97/. Wzmianka o tych decyzjach i postępowaniu sądowym w sprawie II SA/Gd 1640/97 podyktowana była nie tylko tożsamością przedmiotu, ale i przypuszczeniem, że postanowienie Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 1 grudnia 1997 r. zostało wydane zgodnie ze wskazaniami płynącymi z decyzji Wojewody z dnia 31 października 1997 r. Z przytoczonych wcześniej przyczyn orzeczono jak w sentencji wyroku /art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 oraz art. 55 ust. 1 ustawy o NSA/.