II SA/Gd 431/11
PostanowienieWSA w Gdańsku2011-06-15
Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Referendarz sądowy przyznał wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że mimo posiadania regularnego źródła dochodu, znaczne obciążenie wysokimi opłatami powoduje, iż nie posiada ona środków na uiszczenie wpisu sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Zastosowano art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.Stan faktyczny
G.R. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazała, że jest emerytką, a jej świadczenie jest jedynym dochodem. Prowadzi wspólne gospodarstwo z córką-studentką, a dochody nie pokrywają bieżących zobowiązań. Skarżąca posiada mieszkanie o dużej powierzchni, a jej mąż mieszka osobno. Z przedłożonych dokumentów wynika, że saldo rachunków bankowych jest ujemne, a każdy z członków rodziny spłaca raty kredytów. Wnioskodawczyni nie posiada rachunków na zakup lekarstw.Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2011r.na posiedzeniu niejawnym wniosku G.R. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 marca 2011r., nr [...] w przedmiocie nałożenia określonych obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem postanawia: przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych.
G. R. wnioskiem z dnia 20 maja 2011r. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała, iż jest emerytką i otrzymywane świadczenie jest jej jedynym dochodem. Wspólne gospodarstwo skarżąca prowadzi z córką, studentką. Osiągane dochody nie w pełni nawet pokrywają bieżące zobowiązania dotyczące opłat za mieszkanie oraz opłaty mediów. Do tych wydatków doliczyć należy również koszty wykupu lekarstw, które skarżąca musi zażywać ze względu na przewlekłe choroby. Skarżąca posiada mieszkanie o pow. 98,5 m2. Wedle oświadczenia mąż skarżącej zamieszkuje osobno w mieszkaniu należącym do jego córki i prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Na dochody rodziny składają się: emerytura skarżącej w wysokości 1230 zł oraz środki otrzymywane przez córkę od ojca.
Z przedłożonego na żądanie referendarza wyciągu z rachunków bankowych, zeznań podatkowych i dokumentów o wysokości opłat wynika, iż saldo rachunków są ujemne oraz iż każdy z rodziny spłaca raty kredytów. Skarżąca oświadczyła, iż nie posiada rachunków na zakup lekarstw.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym- zwanej dalej P.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 127 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.), gdy zaś wykaże tylko, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) wówczas referendarz może przyznać mu prawo pomocy w zakresie częściowym.
Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami.
Z oświadczenia skarżącej oraz ze złożonych przez nią dokumentów wynika, że pozostaje w trudnej sytuacji finansowej i na obecną chwilę nie posiada środków na zapłatę wpisu sądowego w kwocie 500 zł. Skarżąca co prawda posiada regularne źródło dochodu, jednak znaczne obciążenie wysokimi opłatami powoduje, iż sytuacja finansowa nie ulega poprawie. Tym samym referendarz uznał, iż skarżąca nie posiada środków na uiszczenie kosztów sądowych zainicjowanej przez siebie sprawy sądowoadministracyjnej.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło