II SA/Gd 432/12

WyrokWSA w Gdańsku2012-10-10

Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Jolanta Górska, Katarzyna Krzysztofowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nakładając obowiązek zamurowania otworów okiennych w budynku mieszkalnym usytuowanym w odległości 3 m od granicy działki sąsiedniej, bez uprzedniego porównania ustaleń pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego z faktycznymi parametrami budynku?
Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego nieprawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego, nakładając obowiązek zamurowania okien. Ocena, czy budynek został wykonany w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę lub przepisach, musi być poprzedzona analizą tych ustaleń w porównaniu z faktycznym stanem budynku. Organy nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego, w tym zatwierdzonego projektu budowlanego i planu realizacyjnego, co uniemożliwiło prawidłową ocenę zgodności z prawem. Ponadto, do obiektów wybudowanych przed 1995 r. należy stosować przepisy techniczno-budowlane obowiązujące w dacie ich realizacji, a nie przepisy aktualne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na R.W. obowiązku zamurowania trzech otworów okiennych w budynku mieszkalnym, usytuowanym w odległości 3 m od granicy działki sąsiedniej, ze względu na naruszenie przepisów dotyczących odległości budynków od granicy działki. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący R.W. kwestionował zasadność nałożonych obowiązków, wskazując na zgodność budowy z pozwoleniem na budowę z 1971 r. i obowiązującymi wówczas przepisami. Wojewódzki Sąd Administracyjny początkowo oddalił skargę, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, i zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant: Sekretarz Sądowy Joanna Mierzejewska po rozpoznaniu w dniu 10 października 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi R.W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 26 maja 2010 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia określonych obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie S. z 20 marca 2009 r., nr [...], 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. na rzecz skarżącego kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 18 lutego 2004 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w S. wpłynął wniosek A. i T. Ł., współwłaścicieli działki nr [...] położonej przy ul. D. w K., o przeprowadzenie postępowania w sprawie m.in. budynku mieszkalnego na działce nr [...] w K., z uwagi na usytuowanie ściany tego budynku, w której znajdują się otwory okienne, w odległości mniejszej niż 3,0 m od granicy z działką wnioskujących. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 20 marca 2009 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 51 ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), nakazał R. W. wykonanie następujących czynności w celu doprowadzenia budowy budynku mieszkalnego na działce nr [...] przy ul. D. [...] w K., zrealizowanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach, do stanu zgodnego z prawem poprzez: zamurowanie (dopuszcza się zamurowanie pustakiem szklanym lub kształtką szklaną typu luksfer) pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane trzech otworów okiennych znajdujących się w ścianie budynku od strony granicy działek nr [...] i [...] przy ul. D. w K.; dostarczenie organowi oświadczenia osoby, pod nadzorem której wykonywane były te roboty, o ich wykonaniu zgodnie z obowiązującymi przepisami - w terminie do dnia 30 września 2009 r. Uzasadniając wydaną decyzję organ wyjaśnił, że w dniu 27 lutego 2004 r. przeprowadzono na działce nr [...] położonej przy ul. D. w K. oględziny, w trakcie których ustalono, że znajduje się na niej m.in. budynek mieszkalny, który został wybudowany przez R. W. na podstawie decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. z dnia 7 lipca 1971 r. nr [...], udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego typu WB-3306 i budynku gospodarczego. W zatwierdzonym planie realizacyjnym odległość budynku mieszkalnego od granicy wynosiła 3,00 m. W trakcie oględzin R. W. przedłożył do wglądu projekt budowlany typowy WB – 3306, w którym dokonana była zmiana położenia okien. Zmiana ta nie była podpisana przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane o odpowiedniej specjalności. Budowa budynku została ukończona około 1977 r. Organ wskazał następnie, że biorąc pod uwagę zarówno warunki techniczne obowiązujące w dacie budowy (tj. rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki – DZ.U. nr 17, poz. 62 z późn. zm.), jak i obecnie obowiązujące (tj. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – DZ.U. nr 75, poz. 690 z późn. zm.) domy mieszkalne powinny być usytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych. Dlatego też, organ uznał, że wykonanie okien przez R. W. w ścianie budynku znajdującej się w odległości 3 m od sąsiedniej działki nr [...] było niedopuszczalne, a to oznacza, że budynek mieszkalny na działce nr [...] został wybudowany w sposób istotnie odbiegający od warunków i ustaleń określonych w przepisach. Z uwagi na powyższe organ zastosował w sprawie art. 51 ustawy Prawo budowlane i nałożył na R. W. obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odwołanie wniósł R. W., domagając się jej uchylenia oraz umorzenia postępowania w sprawie zamurowania trzech otworów okiennych w ścianie budynku od strony granicy działki nr [...] i [...]. Odwołujący się wyjaśnił, że sporny budynek został wybudowany i oddany do użytku w oparciu o decyzję z dnia 7 lipca 1971 r. udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego typu WB – 3306 i budynku gospodarczego i zgodnie z zatwierdzonym projektem w rzucie parteru usytuowanie okien znajdowało się w odległości 3 m od granicy z działką nr [...]. Na sąsiedniej działce nie istniały wtedy żadne zabudowania a podczas budowy nie dokonano żadnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, takich jak zmiana charakteru obiektu. Protokół sporządzony w dniu 27 lutego 2004 r. podczas wizji lokalnej nie dotyczy okien od strony działki nr [...], a okien od frontu działki. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 26 maja 2010 r. nr [...]: 1. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji w części dotyczącej nałożonych obowiązków i 2. uchylił decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązków wyznaczając równocześnie nowy termin do dnia 30 września 2010 r. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy, w tym protokół oględzin nieruchomości oraz przedłożony do wglądu, podczas oględzin, projekt budowlany budynku mieszkalnego typowego K.34-1.1.1.1/52 WN-3306, świadczy o tym, że usytuowanie spornego budynku na działce nr [...] w K. przewidywane było w odległości 3,0 m od granicy działki nr [...]. Jednakże, z uwagi na to, że organ I instancji, podczas przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, nie uzyskał, oprócz kopii decyzji o pozwoleniu na budowę, żadnych innych dokumentów tj. plan realizacyjny i dokumentacji budowanej przedmiotowego budynku mieszkalnego, jak również dokumentów, które świadczyłyby o tym, że znajdująca się w aktach kserokopia rzutu parteru w skali 1:50 stanowi załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę, sprawę należało rozpatrzeć pod kątem zgodności z przepisami rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (DZ.U. nr 17, poz. 62 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DZ.U. nr 75, poz. 690 z późn. zm.). Zgodnie z powołanymi przepisami budynki mieszkalne i gospodarcze powinny być usytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych. Ponieważ w ścianie przedmiotowego budynku odległej o 3,0 m od granicy z działką sąsiednią nr [...] znajdują się okna, jedno na parterze oraz dwa w piwnicy, w świetle przepisów art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, należało orzec o ich zamurowaniu. Na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł R. W., wnosząc o jej uchylenie. Skarżący wyjaśnił, że budynek mieszkalny wybudował zgodnie z decyzją Prezydium Rady Narodowej w S. z dnia 7 lipca 1971 r., do której załącznikiem był projekt budowany typu WB – 3306 oraz plan zagospodarowania terenu zatwierdzony w ówczesnym czasie. Jedyną zmianą była lokalizacja okien od strony frontu działki i w ścianie bocznej usytuowanej jednak nie od strony działki nr [...] będącej własnością A. i T. Ł.. Roboty od strony działki nr [...] wykonane zostały zgodnie z decyzją bez wprowadzania jakichkolwiek zmian w odległości 3 m od granicy działki. Ponadto w czasie wykonywania robót działka sąsiednia nr [...] nie istniała, gdyż powstała ok. 2000 r. w wyniku podziału działki nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w pełni stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 2 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Gd 524/10, oddalił skargę R. W. wniesioną na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 maja 2010 r. W ocenie Sądu zasadnie organy nadzoru budowlanego nakazały doprowadzenie budynku mieszkalnego, znajdującego się na działce nr [...] przy ul. D. w K., do stanu zgodnego z prawem, poprzez zamurowanie, pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane, trzech otworów okiennych znajdujących się w ścianie tego budynku od strony granicy z działką [...]. Sąd stwierdził bowiem, że zarówno obowiązujące w dacie wydania pozwolenia na budowę tego budynku przepisy § 20 ust. 2 i 13 zarządzenia nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dziennik Budownictwa z dnia 19 lipca 1966 r., nr 10, poz. 44 ze zm.), jak i obecnie obowiązujące przepisy § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75 poz. 690 ze zm.), nie dopuszczają możliwości wykonania otworów okiennych w ścianie budynku znajdującej się w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z działką sąsiednią. A ponieważ w niniejszej sprawie odległość budynku mieszkalnego na działce nr [...] w K. od granicy z działką sąsiednią nr [...] wynosi 3,0 m a w ścianie spornego budynku znajdującej się na granicy są okna, jedno na parterze a jedno na piętrze i projekt budowlany nie przewidywał takiego umiejscowienia otworów okiennych, zachodziły przesłanki do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Sąd wyjaśnił ponadto, że nie było w przedmiotowym postępowaniu możliwości zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym organ nakłada, w przypadku istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu na budowę lub innych warunków pozwolenia na budowę, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz – w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stany zgodnego z prawem, albowiem obecnie obowiązujący § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania, również nie przewiduje możliwości istnienia spornego otworu okiennego, przy uwzględnieniu istniejących odległości budynku skarżącego od granicy z działką sąsiednią. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną wniósł R. W.. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 28 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 553/11, uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2010 r. wydany w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 524/10 i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny nie zgodził się z zaprezentowaną w zaskarżonym wyroku oceną Sądu I instancji, która oparta została jedynie na protokole oględzin przeprowadzonych na działce skarżącego w dniu 27 lutego 2004 r., a zgodnie z którą trzy otwory okienne znajdujące się w ścianie spornego budynku zostały zrealizowane w sposób istotnie odbiegający od warunków i ustaleń określonych w przepisach i co musiało skutkować wydaniem decyzji w oparciu o art. 50 ust 1 pkt 4 w zw. z art. 51 ust 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Sąd kasacyjny wyjaśnił, że podstawę oceny, iż w sprawie zrealizowano obiekt budowlany "w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach", powinna w pierwszej kolejności stanowić analiza ustaleń tego pozwolenia w porównaniu z obecnym stanem faktycznym w zakresie parametrów badanego budynku. Niedopuszczalnym pozostaje natomiast badanie sytuacji prawnej obiektu na dzień wydania tego pozwolenia oraz na dzień obecny w oderwaniu od treści zatwierdzonego projektu budowlanego. Takie działanie stanowi, bowiem faktyczną próbę podważenia legalności decyzji administracyjnej, znajdującej się w obrocie prawnym, a więc wywołującej określone w niej skutki prawne. Istotne odstąpienie od warunków pozwolenia na budowę bądź wymogów wskazanych w przepisach, nie może nawiązywać jedynie do stanu postulowanego w przepisach, ale winno przede wszystkim odnosić się do warunków określonych w decyzji. Sąd zwrócił przy tym uwagę, że w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek innych dokumentów dotyczących spornego budynku, jak planu realizacyjnego i dokumentacji budowlanej i nie zostało w sprawie zbadane, czy organy administracji podejmowały jakiekolwiek kroki (poza okazaniem tych dokumentów przez inwestora podczas oględzin) w celu ich uzyskania, czy to z własnych zasobów archiwalnych, czy też z innych organów lub instytucji. Jednakże, w ocenie NSA, Sąd I instancji nie naruszył w tej kwestii art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tym bardziej, że strony postępowania ani nie składały stosownych wniosków o przeprowadzenie dowodów, ani nie nadsyłały żadnych dokumentów, które mogłyby stanowić podstawę dla inicjatywy dowodowej Sądu. Ponadto, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stwierdzenie mające swoje źródło w protokole oględzin z dnia 27 lutego 2004 r., że na projekcie budowlanym przedstawionym pracownikom organu I instancji podczas oględzin nieruchomości skarżącego dokonano zmiany położenia okien, zaś zmiany te nie są podpisane przez osobę uprawnioną, nie dowodzi jeszcze tego, iż stanowią one istotne odstąpienie od warunków zatwierdzonego projektu budowlanego. O odstępstwach można mówić, bowiem dopiero wówczas, gdy zestawienie treści zatwierdzonego projektu budowlanego ze zrealizowanym obiektem okoliczność tą potwierdzają. W rozpoznawanej sprawie nie zostało ani wyjaśnione to, w jaki sposób dokonano tych zmian, ani tego czy poprawki te zostały naniesione przed, czy po przedstawieniu projektu organowi do zatwierdzenia, ani wreszcie tego, których okien one dotyczą. Ma to szczególnie istotne znaczenia, gdyż na wszystkich wcześniejszych etapach postępowania skarżący wskazywał, że zmiany dotyczyły lokalizacji okien z innej strony budynku, a nie tych w odniesieniu, do których wydano nakaz ich zamurowania. Sąd podzielił jednocześnie wątpliwości skarżącego odnośnie sporządzonego w sprawie protokołu a dotyczące odległości budynku od granicy działki, albowiem z protokołu tego nie wynika, aby organ dokonywał jakichkolwiek pomiarów na tej działce, zaś podaną odległość 3,00 m ustalono w oparciu o plan realizacyjny, nie wskazując jednak, której części granicy ona dotyczy. Sąd zwrócił jednocześnie uwagę, iż za wadliwe uznać należy stanowisko Sądu I instancji wskazujące na konieczność zachowania w odniesieniu do obiektu zrealizowanego w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia 7 lipca 1971 r. wymogów techniczno - budowlanych określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75 poz. 690 ze zm.). Słusznie natomiast, zastosowano w niniejszej sprawie tryb przewidziany w art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (DZ.U. z 2003 r. nr 207 poz. 2016 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Stosownie zaś do treści art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W niniejszej sprawie kontroli Sądu poddana została decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 maja 2010 r., mocą której: 1. utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 marca 2009 r. nakazującą R. W. wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia budynku mieszkalnego na działce nr [...] przy ul. D. [...] w K. wybudowanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach, do stanu zgodnego z prawem; 2. uchylono decyzję organu I instancji – w części dotyczącej terminu wykonania tych obowiązków i wyznaczono nowy termin do dnia 30 września 2010 r. Badając legalność wskazanych decyzji, Sąd, stosownie do treści art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, związany był wykładnią prawa dokonaną w niniejszej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny a zawartą w wyroku z dnia 28 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 553/11. Użyte w art. 190 ustawy pojęcie "wykładni prawa" należy rozumieć jako wyjaśnienie znaczenia przepisów prawa a Sąd I instancji rozpoznający sprawę ponownie nie może dokonać interpretacji przepisów w sposób odmienny niż wynikająca z orzeczenia wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, nie może też ocenić prawidłowości rozstrzygnięcia sądu odwoławczego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1064/08, Lex nr 550070). Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowił przepis art. 50 ust 1 i art. 51 ust 1 pkt 4 i ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (DZ.U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 z późn. zm.). Orzekające organy miały możliwość zastosowania w niniejszej sprawie trybu wynikającego z art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, mimo, że budynek mieszkalny na działce nr [...] w K. został wybudowany w 1977 r. a więc za czasów obowiązywania ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. Stosownie bowiem do treści art. 103 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, przepisów art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. 1 stycznia 1995 r.) lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Tym samym postępowanie naprawcze w odniesieniu do obiektów zrealizowanych przed dniem 1 stycznia 1995 r. winno być prowadzone w trybie określonym przepisami prawa budowlanego z 1994 r. Art. 50 ust 1 pkt 4 ustawy stanowi, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust 1 lub w art. 49b ust 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź przepisach. Art. 51 ust 1 pkt 2 ustawy stanowi zaś, że przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Z kolei art. 51 ust. 7 ustawy wskazuje, że przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Dokonując oceny, że obiekt budowlany został zrealizowany w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź przepisach, organ nadzoru budowlanego powinien w pierwszej kolejności dokonać analizy ustaleń pozwolenia na budowę w porównaniu z obecnym stanem faktycznym w zakresie parametrów badanego budynku. Ocena ta nie może nawiązywać jedynie do stanu postulowanego w przepisach, ale winna przede wszystkim odnosić się do warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę. O odstępstwach można mówić bowiem dopiero wówczas, gdy zestawienie treści zatwierdzonego projektu budowlanego ze zrealizowanym obiektem okoliczność tę potwierdzają. Ocena przedstawiona przez orzekające w niniejszej sprawie organy nie odpowiada powyższym wymogom. W uzasadnieniu decyzji, organ I instancji, a w ślad za nim również organ II instancji, przyjął, że budynek mieszkalny na działce nr [...] położonej przy ul. D. w K. został wybudowany w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (DZ.U. nr 17 poz. 62 z późn. zm.) oraz w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DZ.U. nr 75 poz. 690 z późn. zm.) i w związku z tym ustaleniem wydał przedmiotową decyzję w oparciu o przepis art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Organy nie dokonały natomiast oceny ustaleń zawartych w pozwoleniu na budowę i zatwierdzonym projekcie budowlanym w porównaniu z faktycznymi parametrami budynku, która to była niezbędna do zakwalifikowania budynku, jako spełniającego warunek z art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane. Wskazać przy tym należy, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie umożliwia dokonania takiej oceny. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się jedynie kserokopia decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 7 lipca 1971 r. oraz protokół oględzin działki z dnia 27 lutego 2004 r., w którym informacje odnośnie odległości budynku od granicy z działką nr [...], jak wskazano, oparte zostały na danych wynikających z planu realizacyjnego. Plan realizacyjny nie znajduje się w aktach administracyjnych sprawy. W aktach sprawy brak również dokumentacji projektowej budynku jak również danych dotyczących aktualnych parametrów budynku. Zebrany materiały dowodowy świadczy, że postępowanie wyjaśniające w sprawie przeprowadzone zostało z naruszeniem ogólnych zasad postępowania, określonych w art. 7, art. 8, art. 77 § 1 kpa a które nakładają na organy administracji publicznej obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Stosownie bowiem do treści art. 80 kpa organ administracji publicznej powinien, dokonując oceny, czy dana okoliczność została udowodniona oprzeć się na podstawie całokształtu dowodowego. Organ orzekający w niniejszej sprawie powinien więc przede wszystkim podjąć wszelkie kroki w celu uzyskania zatwierdzonego projektu budowlanego budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr [...] w K., a także planu realizacyjnego i dokumentacji budowlanej. Wobec niemożliwości uzyskania tych dokumentów od właściciela działki R. W. organ może poszukiwać tych dokumentów we własnych zasobach archiwalnych albo zwrócić się do innych organów czy instytucji. Jeżeli organ ponownie ustali, że na projekcie budowlanym dokonano zmian, to powinien ustalić, czy zmiany te faktycznie dotycząc okien na ścianie od strony granicy z działką nr [...] oraz w jaki sposób i kiedy dokonano tych zmian tj. czy zostały one naniesione przed czy też po przedstawieniu projektu organowi do zatwierdzenia. Organ powinien także ustalić aktualne parametry budynku i w tym celu powinien przeprowadzić oględziny działki, podczas których powinien dokonać pomiarów odległości ściany budynku położonego na działce nr [...] od granicy z działką nr [...]. Ustalenie powyższych kwestii pozwoli dopiero na prawidłowe dokonanie oceny, czy budynek mieszkalny na działce nr [...] w K. został wybudowany w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. A dopiero po dokonaniu oceny co do zgodności wybudowanego budynku z zatwierdzonym projektem budowlanym organ będzie mógł przejść do zbadania zgodności tego budynku z przepisami prawa. Zwrócić jednakże należy uwagę, że do robót budowlanych zakończonych, czy też do zrealizowanych obiektów stosować należy wymogi techniczne obowiązujące w dacie realizacji tychże obiektów, a więc w niniejszej sprawie przepisy zarządzenia nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dziennik Budownictwa z dnia 19 lipca 1966 r., nr 10, poz. 44 ze zm.). Organ dokonując w niniejszej sprawie oceny nie powinien więc uwzględniać warunków technicznych obowiązujących aktualnie tj. przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DZ. U. nr 65, poz. 690 ze zm.). Z powyższego wynika, że ocena dokonana zarówno przez organ I i II instancji, zgodnie z którą budynek mieszkalny na działce nr [...] w K. spełnia warunek określony w art. 50 ust 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, była przedwczesna i nieprawidłowa. Dlatego też, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd zwraca jednocześnie uwagę, że organ ponownie rozpoznający przedmiotową sprawę, z uwagi na treść art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zobowiązany jest uwzględnić ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania przedstawione w uzasadnieniu tego wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło