II SA/Gd 4331/01

WyrokWSA w Gdańsku2004-06-30

Skład orzekający: sędzia NSA Zdzisław Kostka, sędzia SO Jolanta Górska, asesor WSA Krzysztof Retyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej, które nie zawiera szczegółowego uzasadnienia faktycznego i prawnego, spełniającego wymogi art. 107 § 3 K.p.a., może zostać utrzymane w mocy?
Ratio decidendi
Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej, które nie zawiera uzasadnienia spełniającego wymogi art. 107 § 3 K.p.a., narusza przepisy postępowania administracyjnego i może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności, organ odwoławczy ma obowiązek merytorycznie ocenić sprawę, ustosunkować się do zarzutów strony i wyjaśnić podstawę prawną oraz faktyczną swojej decyzji, co w tym przypadku nie zostało uczynione. W związku z tym, zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie organu pierwszej instancji podlegają uchyleniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła orzeczenia Wojskowej Komisji Lekarskiej utrzymującego w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej, które uznało P. D. za zdolnego do służby wojskowej. P. D. odwołał się, podnosząc, że ocena jego stanu zdrowia była pobieżna i wskazywał na skrzywienie przegrody nosowej oraz uraz stawu skokowego. Komisja Lekarska utrzymała w mocy orzeczenie, uznając jedynie alergiczny nieżyt nosa bez upośledzenia funkcji układu oddechowego. W skardze do WSA P. D. zarzucił pobieżną ocenę stanu zdrowia i wskazał na skrzywienie przegrody nosowej jako przyczynę upośledzenia funkcji układu oddechowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone orzeczenie Wojskowej Komisji Lekarskiej Marynarki Wojennej oraz poprzedzające je orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej Marynarki Wojennej, zasądził od Wojskowej Komisji Lekarskiej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie 10 zł, oraz stwierdził, że zaskarżone orzeczenie i poprzedzające je orzeczenie nie mogą być wykonywane.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie: sędzia SO Jolanta Górska asesor WSA Krzysztof Retyk Protokolant Edyta Oryńczak po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. D. na orzeczenie Wojskowej Komisji Lekarskiej Marynarki Wojennej z dnia 20 listopada 2001 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej Marynarki Wojennej z dnia 17 października 2001 r. Nr [...], 2. zasądza od Wojskowej Komisji Lekarskiej Marynarki Wojennej na rzecz skarżącego P. D. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. stwierdza, że wymienione wyżej decyzje nie mogą być wykonywane. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska Marynarki Wojennej orzeczeniem nr [...] z dnia 17 października 2001 r. po przeprowadzeniu badań lekarskich orzekła, że P. D. jest zdolny do służby wojskowej w kategorii [...], wskazując, że rozpoznano alergiczny nieżyt nosa bez upośledzenia funkcji układu oddechowego. P. D. wniósł odwołanie od powyższego orzeczenia podnosząc, że jest ono niezgodne z jego stanem zdrowia i przedkładając zaświadczenia lekarskie. Wojskowa Komisja Lekarska Marynarki Wojennej orzeczeniem nr [...] z dnia 20 listopada 2001 r. działając na podstawie art. 127 § 1 i 138 K.p.a. w związku z § 24 ust. 4, § 30 ust. 4 oraz §§ 31 i 32 Rozporządzenia MON z 10.06.1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 1992 r. Nr 57, poz. 278 ze zm.) utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie uznając P. D. za zdolnego do służby wojskowej w kategorii [...]. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że w oparciu o dostępną dokumentację orzeczniczo – lekarską rozpoznano alergiczny nieżyt nosa bez upośledzenia funkcji układu oddechowego. W skardze na orzeczenie Wojskowej Komisji Lekarskiej Marynarki Wojennej P. D. zarzucił, że ocena stanu zdrowia jest pobieżna. Podniósł, że podczas badań stwierdzono u niego również skrzywienie przegrody nosowej, przez co rozumie on upośledzenie funkcji układu oddechowego. Nadto wskazał, że w dniu 03.08.2001 r. doznał urazu stawu skokowego prawej nogi. W odpowiedzi na skargę Wojskowa Komisja Lekarska Marynarki Wojennej wniosła o jej oddalenie wskazując, że w czasie badań specjalistycznych stwierdzono u P. D. skrzywienie przegrody nosa bez upośledzenia drożności oraz sezonowy alergiczny nieżyt nosa. P. D. nie dostarczył żadnej dokumentacji świadczącej o przewlekłości wymienionych schorzeń, wobec czego konieczne było wydanie decyzji o kategorii [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). W myśl art. l § l i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Postępowanie przed wojskowymi komisjami lekarskimi w sprawie określania zdolności do służby wojskowej zostało uregulowane w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 57, poz. 278 ze zm.). Zgodnie z treścią § 19 ust. 1 tegoż rozporządzenia orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej powinno zawierać rozpoznanie lekarskie, ustalenie kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej, a w razie stwierdzenia chorób i ułomności – określenie ich związku ze zdolnością do służby wojskowej oraz szczegółowe uzasadnienie orzeczenia i pouczenie o prawie wniesienia odwołania. Z uwagi na zasadę wyrażoną w art. 140 K.p.a. powyższe wymogi formalne, w tym obowiązek szczegółowego uzasadnienia orzeczenia, mają również zastosowanie do orzeczeń wydawanych przez wojskowe komisje lekarskie rozpatrujące odwołania w trybie § 32 cytowanego rozporządzenia. Zarówno ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 1992 r. Nr 4, poz. 16 ze zm.) jak również wydane na jej podstawie wymienione wyżej rozporządzenie nie precyzują jakie elementy powinno zawierać uzasadnienie orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej. Wobec tego należy w tym zakresie stosować przepis art. 107 § 3 K.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej – z przytoczeniem przepisów prawa. Z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wynika obowiązek organu odwoławczego do rozpatrzenia sprawy ponownie merytorycznie w jej całokształcie (art. 15 K.p.a.). Oznacza to, że organ ma obowiązek dokonać merytorycznej i prawnej oceny zasadności kwestionowanej decyzji i rozpatrzyć wszystkie żądania strony, w tym podnoszone w odwołaniu oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu. W przedmiotowej sprawie zaskarżone orzeczenie Wojskowej Komisji Lekarskiej Marynarki Wojennej nie zawiera uzasadnienia, które można uznać za spełniające wymogi z art. 107 § 3 K.p.a. Organ odwoławczy poza wskazaniem rozpoznanego u P. D. schorzenia w postaci alergicznego nieżytu nosa bez upośledzenia funkcji nie podał dlaczego w jego ocenie schorzenie to nie czyni go niezdolnym do służby wojskowej. Tym samym organ drugiej instancji nie ustosunkował się do zarzutu odwołania dotyczącego niewłaściwej oceny przez organ pierwszej instancji stanu zdrowia skarżącego. Powołano się jedynie na dostępną dokumentację orzeczniczo – lekarską. Wobec tego organ odwoławczy nie wskazał faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł wydając orzeczenie oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wyniki przeprowadzonych u skarżącego badań powinny być omówione w uzasadnieniu orzeczenia. Wskazać przy tym należy, że w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy stwierdził, że u skarżącego oprócz sezonowego alergicznego nieżytu nosa § 30 pkt 3 rozpoznano również skrzywienie przegrody nosa bez upośledzenia drożności. Zarówno w decyzji organu pierwszej instancji jak i decyzji organu odwoławczego rozpoznano jedynie alergiczny nieżyt nosa bez upośledzenia funkcji układu oddechowego (§ 30 pkt 1). Wobec stwierdzonego naruszenia przepisów postępowania tj. art. 6, 7 oraz art. 107 § 3 K.p.a. w związku z § 19 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie określenia zasad zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 57, poz. 278 ze zm.), które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, należało uchylić zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej Marynarki Wojennej z dnia 17 października 2001 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt l lit.c i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nadto wobec uwzględnienia skargi na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania przyjmując stosownie do art. 205 § 2 tej ustawy, że na koszty te składa się uiszczony przez skarżącego wpis sądowy. Wobec uwzględnienia skargi Sąd stwierdził też na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie mogą być wykonywane.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło