II SA/Gd 434/06

WyrokWSA w Gdańsku2007-01-11

Skład orzekający: Jolanta Górska, Dorota Jadwiszczok, Jan Jędrkowiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania zasiłku celowego z powodu przekroczenia kryterium dochodowego, uwzględniając dochody z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, mimo że skarżąca podniosła argumenty o zmianie jej sytuacji materialnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły przyznania zasiłku celowego, ponieważ dochód skarżącej przekroczył ustalone kryterium dochodowe. Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, przy ustalaniu dochodu należy brać pod uwagę sumę miesięcznych dochodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, niezależnie od ich źródła. W związku z tym, nawet jeśli sytuacja materialna skarżącej uległa zmianie po złożeniu wniosku, organ był zobowiązany do zastosowania przepisów dotyczących dochodu z poprzedniego miesiąca.
Stan faktyczny
K. R. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku celowego. Prezydent Miasta odmówił przyznania świadczenia, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podtrzymując argumentację o przekroczeniu kryterium dochodowego na podstawie dochodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. K. R. wniosła skargę do WSA, podnosząc, że jej syn zawiesił naukę, co wpłynie na wysokość świadczeń, oraz że zrezygnowała z zasiłku rodzinnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę K. R. i zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata A. M. kwotę 292,80 zł tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 maja 2006 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. oddala skargę, 2. zasądzą od Skarbu Państwa – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na rzecz adwokata A. M. kwotę 292,80 zł (dwieście osiemdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia 31 marca 2006 r. Nr [...], Prezydent Miasta w oparciu o art. 8, art. 39 i art. 106 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 2004 r. Nr 64, poz. 593 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., odmówił przyznania K. R. pomocy finansowej w formie zasiłku celowego. W uzasadnieniu organ wskazał, iż z przeprowadzonego wywiadu wynika, że dochodem dwuosobowej rodziny są świadczenia rodzinne , renta, alimenty oraz pomoc pieniężna na kontynuowanie nauki w łącznej wysokości 1.105,96 zł, tym samy został przekroczone kryterium dochodowe, które w omawianym przypadku wynosi 632,00 zł, uprawniające do przyznania świadczeń pieniężnych. Od powyższej decyzji K. R. odwołała się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego podnosząc, iż organ I instancji nie wziął pod uwagę tego w jakiej sytuacji znajduje się osoba ubiegająca się o pomoc i ponownie podniosła, że znajduje się w ciężkiej sytuacji materialnej i nie ma na opłaty i utrzymanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 10 maja 2006 r. Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, iż w oparciu o złożone dokumenty, w tym rodzinny wywiad środowiskowy, którego aktualizację przeprowadzono w dniu 23 marca 2006 r. Kolegium ustaliło, że ubiegająca odwołująca się posiada dochód miesięczny w wysokości 1.105,96 zł. Dochód stanowi renta w wysokości 276,66 zł., zasiłek rodzinny 43,00 zł, alimenty 300,00 zł oraz świadczenie na kontynuowanie nauki 486,30 zł. Organ II instancji wskazał, iż zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. W przypadku ubiegającej się jest to kwota 632,00 zł (316 + 316), przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 (m.in. bezrobocie) lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Jak z powyższego wynika, osoba ubiegająca się o świadczenie pieniężne ze środków pomocy społecznej musi spełniać łącznie dwie przesłanki: dochód nie może przekroczyć kryterium dochodowego rodziny, muszą zaistnieć okoliczności wymienione w art. 7 pkt 2-15 ustawy. W przedmiotowej sprawie została spełniona tylko jedna przesłanka (bezrobocie), bowiem przekroczone zostało kryterium dochodowe o 473,96 zł (1.105,96 - 632,00 zł). Wskazany w odwołaniu argument, iż przy rozpatrywaniu wniosku nie została wzięta pod uwagę trudna sytuacja materialna, zdaniem Kolegium, nie zasługuje na uwzględnienie bowiem ustawodawca w art. 8 ust. 3 wspomnianej ustawy określił, że za dochód uważa się sumę miesięcznych dochodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne, kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Do dochodu nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego oraz wartości świadczeń w naturze. Wobec jednoznacznego zapisu tego artykułu, wobec przekroczenia kryterium dochodowego, brak jest podstaw prawnych do przyznania zasiłku celowego. Od powyższej decyzji K. R. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wskazując, iż jej syn "zawiesił naukę" i tym samym nie będzie korzystał ze świadczeń na kontynuowanie nauki oraz to, że skarżąca zrezygnowała z zasiłku rodzinnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację i wskazując ponadto, że argumenty zawarte w skardze nie mogą zostać uwzględnione. Dochód skarżącej uległ zmniejszeniu dopiero od maja 2006 r., a w myśl art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej organ rozpatrując sprawę przyjmuje przyjęty dochód z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Z tych też względów w przedmiotowej sprawie przyjęto dochód z lutego 2006 r. Natomiast zaprzestanie wypłaty zasiłku rodzinnego jest następstwem rezygnacji syna z kontynuowania nauki, ponieważ zasiłek rodzinny przysługuje do ukończenia przez dziecko 18 roku życia , a jeżeli uczy się w szkole , nie dłużej niż do 21 roku życia. Syn skarżącej – P., urodzony w dniu 17 listopada 1986 r. przerwał naukę w szkole, to skarżąca automatycznie utraciła prawo do pobierania tego świadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga K. R. nie zasługiwała na uwzględnienie. Określony w powołanym wyżej art. 1 § 1 i 2 zakres sądowej kontroli powoduje, że Sąd bada, czy orzeczenie wydane zostało zgodnie z przepisami wskazanymi w podstawie prawnej decyzji, oraz czy zostały one właściwie powołane i zinterpretowane. Zgodnie z treścią art. 8 pkt 1 ust 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 2004 r. Nr 64, poz. 593 ze zm.) prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, przysługuje: osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 316 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie". Rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny" - przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15, tj. trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego; alkoholizmu lub narkomanii; zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej; klęski żywiołowej lub ekologicznej, lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. W celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Osobom bezdomnym i innym osobom niemającym dochodu oraz możliwości uzyskania świadczeń na podstawie przepisów o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia może być przyznany zasiłek celowy na pokrycie części lub całości wydatków na świadczenia zdrowotne. Zasiłek celowy może być przyznany w formie biletu kredytowanego. (art. 39 ustawy o pomocy społecznej). W przypadku skarżącej jest to kwota 632,00 zł (316 + 316), przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 (m.in. bezrobocie) lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Z prawidłowo ustalonego przez organy stanu faktycznego wynika, iż skarżąca posiada dochód miesięczny w wysokości 1.105,96 zł, na który składa się renta w wysokości 276,66 zł., zasiłek rodzinny 43,00 zł, alimenty 300,00 zł oraz świadczenie na kontynuowanie nauki 486,30 zł – otrzymywane przez jej syna. W myśl art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, że za dochód uważa się sumę miesięcznych dochodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne, kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Do dochodu nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego oraz wartości świadczeń w naturze. Z tych też względów w przedmiotowej sprawie przyjęto dochód z lutego 2006 r. Natomiast zaprzestanie wypłaty zasiłku rodzinnego jest następstwem rezygnacji syna z kontynuowania nauki, ponieważ zasiłek rodzinny przysługuje do ukończenia przez dziecko 18 roku życia , a jeżeli uczy się w szkole, nie dłużej niż do 21 roku życia. Syn skarżącej – P., urodzony w dniu 17 listopada 1986 r. przerwał naukę w szkole, to skarżąca automatycznie utraciła prawo do pobierania tego świadczenia. Sąd mając na uwadze powyżej przytoczone przepisy stwierdził, iż wobec przekroczenia kryterium dochodowego przez skarżącą, brak jest podstaw prawnych do przyznania jej zasiłku celowego. W związku z powyższym, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku. Sąd na podstawie art. 250 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził od Skarbu Państwa – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na rzecz adwokata A. M. kwotę 292,80 zł tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło